Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/37 K.2024/839

..... sayılı görevsizlik kararı sonrasında, Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı alacaklının, müvekkili aleyhine .....

E. Sayılı dosyası üzerinden başlattığı takip ile, aslen hakkı olmadığı bir alacağı elde edebilmeyi amaçladığını, sözkonusu takibe ilişkin alacağın, müvekkili ile davalı ...'in karşılıklı güven ilişkisi çerçevesinde hayvan ticareti yapılması maksadıyla düzenlemiş oldukları kıymetli evraka ilişkin olduğunu, davalı ... ile müvekkili, müvekkilin borçlusu olduğu senedi hayvan ticareti yaparken alacaklı şahıslara teminat olarak (kamu görevlisi olduğundan bahisle) verip ticareti sürdürmeyi amaçlandıını, fakat ... sürece kötü niyetle yaklaşıp müvekkili zarara uğratmak kastıyla söz konusu hayvan ticaretine girişmeyip senedi icraya koyduğunu,

ödeme emrinin tebliği ile süreçten haberdar olan müvekkili şahsa ulaşıp yapmış olduğu işlemin sebebi öğrenemeye çalıştığını, bu görüşmede davalı ..., avukatının kendisinden habersiz süreci başlatığını bu anlamda dosyayı geri çekebileceğini ifade ettiğini, akabinde ilgili dosyaya feragat sunan davalı şahsın, haricen öğrendikleri kadarıyla bu işlemi yaparken aynı zamanda alacaklısı olan diğer davalı ...'ı süreçten haberdar ettiğini, bunun üzerine diğer davalı ...'ın .....

Mahkemesini nezdinde şikayet iradesi ortaya koyup feragat iradesiyle kapatılmış ve esasen hiç bir borç ilişkisinin bulunmadığı dosyada söz konusu feragat iradesi kaldırtıp müvekilinin maaşına davalı ...'den olan alacağını tahsil için haciz uyguladığını ve süregelen aylarda da ilgili ödemeleri tahsil ettiğini, davalı ... hakkında yukarıda bahsini etmiş oldukalrı ilişkiye binaen ..... nezdinde suç duyurusunda bulunulduğunu, ilgili soruşturma akabinde iddianame düzenlenip .....

Mahkemesinde dolandırıcılık suçlamasıyla yargılama yapıldığını ve davalı ...'in yukarıda bahsini etmiş oldukları hukuki ilişkiye ilişkin dolandırıcılık suçundan 3 yıl 6 ay Hapis Cezası ve 20.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırıldığını, dosya kapsamında davalı olarak bulunan ... isimli şahsında tamamen ...'in bilgilendirmesi ve yönlendirmesi ile kötüniyetli bir iradeyle dosyaya müdahil olup tahsilat gerçekleştirdiğini belirtmek istediklerini,

müvekkilin bahsi geçen şekilde bir borcu bulunmadığı halde (Ceza mahkemesi kararıyla dolandırıldığı sabit olup) ödemiş olduğu miktar ile davalı alacaklıların haksız kazanç elde ettiği açık olduğunu, bu durumun tespit edilerek müvekkilinin haksız yere uğradığı zararın giderilebilmesi için iş bu istirdat davasının ikame edilmesi zorunluluğu taraflarına hasıl olduğunu belirterek müvekkili ...'ın davalı alacaklılara borçlu bulunmadığının tespitine, ..... sayılı dosyasına konu takibin bu şekilde iptaline,

müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 48.011,05 TL'nin ödeme tarihi olan 21.11.2018 tarihinden itibaren yasal faiziyle istidadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı reddettiklerini, müvekkilinin ... ve davacı tarafından dolandırıldığını, kambiyo senetleri temel ilişkisinden bağımsız olduğunu, ciro edilerek piyasaya verilen bir kambiyo senedinden dolayı lehtar suçlanamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...'e usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

Davacı Tanığı .... 18 Kasım 2018 yılı Pazar günü kardeşim hakkında icra takibi yapıldığı ve maaşına haciz konulduğunu öğrendim. Kardeşim olan davacı ...'i aradı, davalı ise benimde haberim olmadan icraya takibe konulmuş, senet hayvan ticareti yapmak içi imzalanmış fakat akabinde hayvan ticareti yapılmamış. Söz konusu senet teminat senedidir. bizim aramızda alış veriş olmadı.

İcra takibi yapıldığını öğrenince kardeşim benim yanımda ...'i aradı. ... takipten kendisinin haberinin olmadığını, hafta için ..... ya gelerek icra müdürlüğüne geleceğini ve dosyayı kapatacağını bize söyledi. Ben bu sırada avukata gitme şansım olmadığı için internette bulduğum örneklerle bir ibraname hazırladım. Bu ibranameyi ... imzaladı. İcra dairesinde hiçbir alacağı olmadığını beyan ederek imzasını attı.

Biz icra müdürüne sorduk burada 3. Şahıs var mı bizim yapmamız gereken bir durum var mı diye sorduk. ... ibranameye imzayı attı ve bizde icra dosyası kapandı diye oradan ayrıldık. Hatta icra dosyasının kapanması için gerekli olan harcı ben bizzat kendi hesabımdan yatırdım, kontrol edebilirsiniz. Biz dosya kapatma yazısını alarak davacının çalışmış olduğu belediyeye götürdük.

Ancak davacının maaşından bir aylık icra kesintisi olmuştu, belediye tarafından davacıya dosya kapatılmadığı için maaşından kesinti olduğunu dosyayı kapatmamız gerektiğini söylemişler. Daha sonra öğrendiğimiz kadarıyla ...'in, ...'a borcu olması nedeniyle icra müdürlüğünde kendisi ile işlem yaptıktan sonra ...'ın avukatını arayarak benim ...'tan bir alacağım yok ancak sen alabiliyorsan al demiş.

Bunun üzerine ... açtığı dava ile kardeşimin icra dosyasının icra dosyasının kapanmasını engellemiş ve kardeşimin maaşına tekrar haciz konulmuştur. Bu süreçte ...'ın köyüne gittik ve ondan ...'in dolandırıcı olduğunu öğrendik. Biz ...'a icra dosyasının kaldırılmasını söyledik, kendisi avukatı ile görüşeceğini söyledi, hatta ... bize ...'in .....

Mahkemesinde dolandırıcılıktan yargılandığını ve orada ifade vermemizin faydası olacağının bize söylemesi üzerine ..... gittik fakat duruşmaya katılım sağlayamadık. Tanıklık ücreti talebim yoktur, bilgim görgüm bundan ibarettir dedi.

Bilirkişiler raporlarında özetle. "Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda talep koşullarının yerinde olup olmadığına dair hukuki değerlendirme ve nihai takdir Mahkemeye ait olmak üzere. Davacının borçlusu olduğu .....

E sayılı dosyasına 21.11.2018 den dava tarihine kadar maaş kesintisinden yapılan ödemenin toplam 51.511,05 TL olduğu, bu miktarın ödeme tarihlerinden dava tarihine kadar işlemiş faiz toplamının 7.709,90 TL olduğu, dava tarihinden sonra da davacının maaşından kesilerek dosyaya yatan paranın toplam 3.500 TL olduğu, ..... E sayılı dosyasına 21.11.2018-12.05.2022 arası davacının maaşından yapılan kesintinin 49.577,05 TL'sinin davalının borçlusu olduğu .....

E. sayılı icra dosyasına aktarıldığı, bu miktarın ödeme tarihlerinden dava tarihine kadar işlemiş faiz toplamının 7.114,09 TL olduğuna" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

GEREKÇE

Dava kambiyo senedinden kaynaklanmakta olup, istirdat talebine ilişkindir.

..... Esas sayılı takip dosyasında, davalı ... tarafından davacı aleyhine 12/10/2017 düzenleme, 12/02/2018 vade tarihli bonodan kaynaklı olarak 32.000,00 TL alacak ve 444,49 TL işlemiş faiz toplamı 32.449,49 TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı anlaşılmıştır.

..... Esas sayılı takip dosyasında davalı ... tarafından diğer davalı ... aleyhine kambiyo senedinden kaynaklanan asıl alacak ve ferileri toplamı 396.785,56 TL üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

..... sayılı ilamında davalı sanık ... hakkında davacıya yönelik olarak Kamu Kurum ve Kuruluşlarını Araç Olarak Kullanmak suçundan dolayı TCK 158/1-d maddesi gereğince netice olarak 3 yıl 6 ay hapis ve 20.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

..... sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... tarafından diğer davalı ... aleyhine, ...'in, ...'den olan alacağı nedeniyle ..... Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığı, takibin kesinleşmesine müteakip borçlu ...'in iş bu davanın dayanağını oluşturan ..... Esas sayılı dava dosyası da dahil olmak üzere kötüniyetli olarak feragat beyanında bulunduğu ve dosyanın ... tarafından işlemden kaldırıldığını beyanla ... işleminin şikayet yolu ile iptali amacıyla açılan davada mahkemece şikayetin kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamının bir bütün halinde incelenmesinde; eldeki davada davalı ...'e teminat amacıyla verilmesine rağmen kötüniyetli olarak .....Esas sayılı takip dosyasında davacı aleyhine takibe koyulan kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ile ödenen bedellerin istirdadı talep etmiştir. Dosya kapsamına göre, takip konusu bononun tüm yasal unsurlara havi olduğu, davacının bono üzerinde borçlu imzasının bulunduğu, imzanın inkar edilmediği anlaşılmaktadır.

Kural olarak kambiyo senetleri, kayıtsız şartsız soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu bakımdan kambiyo senedinin bedelsiz olduğu iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer.

Bu itibarla, dava konusu bononun teminat senedi olduğunu iddia eden davacının öncelikle bu iddiasını HMK’nın 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlaması gerekmektedir. Yargıtayın yerleşik içtihatları gereğince açığa imza atan sonucuna katlanır. Belgenin anlaşmaya aykırı doldurulduğu hususunun davacı tarafından aynı kuvvetteki delillerle ispatlanması gerekir.

Somut olayda imzası inkar edilmeyen bono takip konusu yapılmış olup, davacı taraf söz konusu senedin davalı tarafa araç hayvan ticaretinde kullanılmak üzere teminat amaçlı olmak üzere verildiğini, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı şekilde doldurularak icra takibine konulduğunu, teminat senedine dayalı olarak takip yapılamayacağını ileri sürmüştür.

Yerleşik Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere; bir senedin teminat senedi vasfını taşıyabilmesi için; ya senet metninde açık olarak teminatın hangi hususta verildiği belirtilmeli, ya da ayrı bir sözleşmeyle söz konusu teminat senedine atıf yapılarak senedin teminat senedi olduğunun belirlenebilir olması sağlanmalıdır.

Senet üzerine yazılacak olan "teminattır" ibaresi dahi tek başına senede teminat senedi olma hüviyetini kazandırmaz. "teminat senedidir," "devredilemez", "ciro edilemez", ibareleri de tek başına geçersiz olup, hiç yazılmamış kabul edilir. Aynı yönde (..... sayılı ilamı), bir senedin teminat senedi olduğunu ileri süren taraf bunu yazılı bir belge ile veya kesin deliller ile ispatlamalıdır.

Eldeki dava dosyasında ise ..... sayılı ilamı ile takibe konu bononun hayvan ticaretinde kullanılacağından bahisle ve davacının iradesi sakatlanmak suretiyle davacı tarafından keşide edildiği ve daha sonra davalı ... tarafından takibe konulduğu ve kesinleşen ceza mahkemesi kararı ile de bu hususun sabit olduğu davacının kambiyo senedinden dolayı davalı ...'e borçlu olmadığı anlaşılmış, diğer davalı ...'ın ise davalı ...'e aleyhine başlatmış olduğu takip sonucunda davalı ...'nin davacı aleyhine olan takip talebinden feragat etmesi ve icra müdürlüğünce dosyanın işlemden kaldırılması işlemini şikayet etmesi üzerine .....

Mahkemesi'nce şikayetin kabulü sonucunda netice olarak haksız şekilde ..... Esas sayılı takip dosyasındaki alacak nedeniyle davacının maaşın kesintiler yapıldığı, bu kesintilerin ise davalı ...'ın diğer davalıdan alacaklı olduğu aynı ..... Esas sayılı dosyasına aktarıldığı anlaşıldığından davanın kabulüne ve ödeme tarihlerinden itibaren faize hükmedilerek dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ..... Hakim .....