Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/38 K.2024/684

Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C.

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/38

KARAR NO : 2024/684

BAŞKAN :...... ÜYE : ...... ÜYE : ......

KATİP

DAVACI : ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ......

DAVA

Alacak / Hizmet Sözleşmesi Kaynaklı

DAVA TARİHİ : 04/03/2022

KARAR TARİHİ : 21/11/2024

KARAR Y.TARİHİ : 17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan "Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonucunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı şirketin müvekkili kurumun iletim sistemini kullandığını, müvekkili kurumun bir diğer görevinin ise arz ve sistem güvenliğini sağlamak olduğunu, müvekkili kurumun iletim sisteminin dava dışı şirket gibi şirketlerce kullanılması belirli kurallara ve bu kurallara uyulmaması halinde gündeme gelen bazı yaptırımlara tabi olduğunu,

4628 sayılı ve 6446 sayılı kanun ve mevzuatlar çerçevesinde dava dışı şirketle sistem kullanım anlaşması imzalanmadan önce bu yaptırımların ...'nun 09.12.2010 tarihli 2913 sayılı kararının eki olan İletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim tarifelerini hesaplama yöntem bildirimine tabi olduğunu, dava dışı şirketin dağıtım şirketi olarak alt yapı tesislerinin eksik olması ve hizmet verdiği bölgedeki kaçak elektrik kullanımının fazla olması nedeniyle bahsi geçen yönetmeliğe göre hazırlanan 31.01.2012 tarih, ... nolu 1.326.271,62 TL bedelli ceza faturasının 23.02.2012 tarihli yazı ile dava dışı şirkete gönderildiğini,

dava dışı şirketin hem bu yazıya hem de söz konusu faturaya karşı ...... sayılı dosyası ile müvekkili kuruma dava açtığını, anılan mahkemenin 15.10.2012 tarihinde davanın reddine karar verdiğini, kararın kesinleştiğini, kararın kesinleşmesine rağmen dava dışı şirket tarafından müvekkili kuruma halen ödeme yapılmadığını, sonradan dava dışı şirket ile borç nakil sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmede davalı şirketin dava dışı şirketin borcunu üstlendiğini, dava konusu faturanın borç nakil sözleşmesine dahil olmasına rağmen davalı şirket tarafından müvekkili kuruma ödeme yapılmadığını,

sonuç olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere Ocak 2012 dönemine ait 31.01.2012 tarih, ... nolu 1.326.271,62 TL bedelli faturanın son ödeme tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek gecikme zammı ve gecikme zammının KDV'si ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, davaya konu fatura tarihinde davacı kurum ile dava dışı şirket arasında sistem kullanım anlaşması imzalandığını, davaya konu edilen sistem kullanım cezasının sözleşmeden kaynaklanan bir cezai şart niteliğinde olduğunu, sistem kullanım anlaşması imzalanmış olması halinde taraflar açısınhdan hüküm ifade ettiğini, taraflarca imzalanmamış bir sözleşmeye dayalı olarak davalı kurumca sistem kullanım ceza faturası düzenlenmesinin yok hükmünde olduğunu,

davacı tarafça tek taraflı olarak kabul edilip uygulamaya konulan iletim sistemi sistem kullanım ve sistem işletim tarifelerini hesaplama yöntem bildirimi kapsamında sistem kullanım cezası uygulandığı ifade edilmekte ise de talebinin hukuka uyarlığı bulunmadığını, davacı tarafından gönderilen ceza tahakkukuna esas fider açma sayılarını içeren listelerde tutulan kayıtlarda belirtilen fider açma sayıları ile ... indirici trafo merkezlerinde tutulan kayıtlar incelendiğinde birbiriyle örtüşmediğini, ceza faturasının tamamen eksik ve yanlış bilgilere dayalı olarak hazırlandığını,

dava dilekçesinde belirtilen kesin hükümden bahsedilebilmesinin ilk koşulunun her iki davanın taraflarının aynı kişiler olması ve ikinci koşulu müddeabihinin aynı olmasının üçüncü koşulunun ise dava sebebinin aynı olması olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere davacının 6183 sayılı kanun kapsamında gecikme ve gecikme zammına KDV talebinin yerinde olmadığını beyan ederek davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmşitir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Tarafların ileri sürdüğü, üzerinde anlaştıkları ve çekişme konusu olmaktan çıkan her hangi bir vakıa bulunmadığı anlaşılmaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Uyuşmazlık, dava dışı şirket ile davacı arasında akdedilen Sistem Kullanım Anlaşması gereğince düzenlenmiş olan 31.01.2012 tarih, ... nolu 1.326.271,62.-TL tutarlı ceza faturasından ötürü davalı şirketin sorumlu olup olmadığı ile sözkonusu ceza faturasının düzenlenmesi koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Borç Nakil Sözleşmesi'nin incelenmesinde; borçlu sıfatı ile ... A.Ş ile borcu üstlenen ... Şirketi ve borcun nakline muvafakat eden alacaklı ...

Şirketi arasında işbu sözleşmenin akdedildiği, sözleşmenin 1. maddesinde; borcu üstlenen ..., borçlu ...'ın ...'a olan ve 31/05/2013 tarihi itibariyle toplam 203.223.166,19 TL tutarındaki borcunu, işlemiş ve işleyecek faizleri ile birlikte Borçlar Kanunu'nun 173 ve devamı maddelerine göre borcun nakli suretiyle üstlendiği, borcun ... tarafından üstlenilmesiyle ...'ın ...'a karşı söz konusu borcundan kurtulmuş olduğunu gayrıkabili rücu beyan ve kabul ettiği; sözleşmenin 2. Maddesinde;

borçlu ...'ın, kendisinin ...'a karşı olan 31/05/2013 tarihi itibariyle toplam 203.223.166,19 TL tutarındaki borcunun, ... tarafından BK m. 173 ve devamına göre üstlenilmesini gayrikabili rücu kabul ettiği; sözleşmenin 3. maddesinde; alacaklı ...'ın, ...'ın kendisine karşı 31/05/2013 tarihi itibariyle toplam 203.223.166,19 TL tutarındaki borcunun işlemiş ve işleyecek faizleri ile birlikte ... tarafından BK m. 173 vd hükümlerine göre üstlenilmesine muvafakat ettiği; bundan sonra bu borcu sadece ...'tan talep edebileceğini;

söz konusu borcun ... tarafından üstlenilmesi ile ...'ın bu borçtan kurtulduğunu ve bu borçtan ötürü kendisine karşı bir sorumluluğunun kalmadığını gayrıkabili rücu beyan ve kabul ettiği hususlarında düzenleme yapılmıştır.

6. ...’ın İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerinin belirlenmesinde izleyeceği yöntemi açıklayan ve ... tarafından onaylanan 01.01.2010 günlü ... İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildiriminin 1.3. maddesinde "1.1.Bu kapsamda, kullanıcılarla iki tür Anlaşma yapılır. Bağlantı Anlaşması ve Sistem Kullanım Anlaşması.

İletim sistemine doğrudan bağlanan kullanıcılar hem Bağlantı Anlaşması hem de Sistem Kullanım Anlaşması yapmak zorundadırlar." düzenlemesine, 1.5. maddesinde ise Bir kullanıcının, ... ile Sistem Kullanım Anlaşması imzalamamış olmasına rağmen iletim sistemine bağlı olarak faaliyet göstermesi,

dolayısıyla iletim sistemini kullanması halinde, Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğ’in Geçici 3. maddesi uyarınca Kullanıcıların lisans almamış olmaları ve/veya sistem kullanım anlaşmalarının yapılmamış olması halinde dahi bu kullanıcıların Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği doğrultusunda onaylanan sistem kullanım bedelini ve/veya sistem işletim bedelini ödeme yükümlülükleri bulunmaktadır.

Sistem Kullanım Anlaşması bulunmaksızın iletim sistemini kullanmakta olan kullanıcılar, iletim sisteminde arz güvenilirliği ve kalitesinin sağlanması amacıyla aşağıda yer alan ihlallerle karşılaşılması halinde ilgili cezai işleme tabi olacaktır." kuralına yer verilmiştir.

7. Sistem Kullanım Antlaşması'nın 10. maddesinde, "Kullanıcının ilgili mevzuat, taraflar arasında imzalanan Bağlantı Anlaşması ve bu Anlaşma hükümlerinin herhangi birini ihlal etmesi, söz konusu ihlali ...’ın uyarısına rağmen uyarıda belirtilen süre içinde sona erdirmemesi durumunda, ..., aşağıda belirlenen cezai şartları uygulayacaktır. ...’ın uğradığı zararlar ayrıca tazmin edilecektir." düzenlemesi yer almıştır.

İhlalin Tanımı "... tesislerinde kullanıcının bağlı olduğu fidere 00.00-24.00 saatleri arasında üç veya daha fazla arıza intikal ederek kesicinin açması" Kullanıcı Tarafından ...’a Ödenmesi Gereken Ceza "00.00-24.00 saatleri arasındaki her üç açma için kullanıcının içinde bulunulan aya ait Sistem Kullanım Fiyatına göre hesaplanan bedelin %1’i oranında ceza uygulanır. Üçün katına ulaşmayan açma sayıları üçün katına doğru aşağı çekilerek hesaplanır.

(Not: 8 açma varsa 6 olarak hesap edilir)" düzenlemesine yer verilmiştir.

8. 31.03.2010 günlü Resmi Gazetede Yayımlanan Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 1. maddesiyle 27.03.2003 gün ve 25061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında İletim ve Dağıtım Sistemlerine Bağlantı ve Sistem Kullanımı Hakkında Tebliğin 4. maddesi "İletim sistemi kullanıcıları, ... ile Ek-1’de yer alan anlaşmaları yapar.

İletim sistemine bağlantı ve/veya sistem kullanım anlaşmalarına ilişkin başvurular, Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslara göre yapılır. Bağlantı anlaşması ve sistem kullanım anlaşması başvuruları eşzamanlı olarak ve üretim faaliyetinde bulunacak tüzel kişiler açısından lisansa derç edilen inşaat öncesi süre bitmeden önce yapılır." şeklinde değiştirilmiştir.

9. ...... sayılı kararının incelenmesinde; davacı ...

A.Ş tarafından, davalı ... tarafından Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10.maddesi ile Yöntem Bildirimi'nin 1.5. maddesi gereğince, Ocak 2012 döneminde aylık olarak "bağlı olduğu fidere arıza intikal ederek kesicinin açması" şeklinde tanımlanan ihlâl fiili nedeniyle davacı elektrik dağıtım şirketine, 1.326.271,62-TL sistem kullanım cezası kesildiği, bu para cezası kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde;

davalı idarece yapılan tespitlere göre davacı elektrik dağıtım şirketinin kullanım nedeniyle arıza intikallerinin olduğu ve bu nedenle kesici açılmasından kaynaklı para cezası yaptırımının uygulandığı, bunun karşılığının da ihlal ve açma sayısınca tespit edildiği anlaşıldığından, tespit edilen ihlaller nedeniyle sistem kullanım antlaşmasının 10.maddesi ve yöntem bildiriminin 1.5. maddesi uyarınca davacı şirkete para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair karar verildiği, verilen kararın 04/02/2013 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

10. Dava, davacı ile dava dışı şirket arasında akdedilmiş olan Sistem Kullanım Anlaşmasına dayalı alağın tahsili istemine ilişkindir.

11. Davacı yan dava dışı şirket ile akdetmiş oldukları Sistem Kullanım Anlaşması/ Hizmet Sözleşmesine aykırılık nedeni ile dava dışı şirkete düzenlenen 31.01.2012 tarih, ... nolu 1.326.271,62.-TL bedelli ceza faturasının, davalı yanca borcun üstlenilmesi sözleşmesi ile üstlenilmiş olduğundan davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.

12. Mahkememizin 05/05/2022 tarih ve ...... sayılı kararı ile; uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yeri görevli olduğundan, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.

13....... Dairesi'nin 07/06/2023 tarih ve ......, sayılı kararı ile, davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine kesin olarak karar verilmiştir.

14. Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.

15. ...... Mahkemesi'nin 05/07/2023 tarih ve ...... sayılı kararı ile, uyuşmazlığın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğinden bahisle, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar verilmiştir.

16. Bunun üzerine dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderildiği, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 16/10/2023 tarih, ......, sayılı kararının incelenmesinde; fatura alacağına konu uyuşmazlığın, sistem kullanım ihlallerine ilişkin cezai şarta ilişkin olduğu, bu uyuşmazlığın ise 6446 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesi uyarınca ......

Mahkemesinin 15/10/2012 tarih ve ...... sayılı kararı ile hükme bağlandığı ve kararın kesinleştiği, iş bu davanın konusunun ise kesinleşmiş bir yargı kararıyla hukuka uygunluğu tespit edilmiş olan faturaya dayalı alacağın, taraflar ve dava dışı ... arasında imzalanan borç nakil sözleşmesi uyarınca, borcu üstlenen davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, diğer bir ifadeyle Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen borcun üstlenilmesi ve sözleşme hükümlerinin uygulanması sorunundan kaynaklandığı anlaşıldığından,

dava konusu talebin özel hukuk ilişkisinden doğan ve adli yargının konusuna giren bir talep olduğu gerekçeleriyle mahkememizin görevli olduğuna karar verilmiştir.

17. Davacı yan, müvekkil şirket tarafından dava dışı ...'a kesilmiş olan sistem kullanım ceza faturasına konu alacağın, mahkemece davacı şirket lehine hükme bağlandıktan sonra borç nakil sözleşmesi ile davalı şirkete devredilmesine rağmen bu bedelin ödenmediğini ileri sürerek, Ocak 2012 dönemine ait 31/01/2012 tarih ve 1.326.271,62 TL bedelli faturanın, son ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek gecikme zammı ve gecikme zammının KDV'si ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

18. Davalı yan ise, Sistem Kullanım Antlaşmasının imzalanmadığı, bu nedenle ceza verilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

19. Dava, davacı tarafından dava dışı ...'a kesilmiş olan sistem kullanım ceza faturasına konu alacağın, mahkemece davacı lehine hükme bağlandıktan sonra borç nakil sözleşmesi ile de davalı şirkete devredilmesine rağmen ödenmediği ileri sürülerek, Ocak 2012 dönemine ait 31/01/2012 tarih ve 1.326.271,62 TL bedelli faturanın, son ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek gecikme zammı ve gecikme zammının KDV'si ile birlikte tahsili istemiyle açılmıştır.

20. İdari sözleşmeler, idarelerin tek yanlı, kamusal yetkiye dayanarak, kamu hizmetinin gereklerinin yerine getirilmesi için kamu yararı amacı ile taraflar arasında akdedilen ve idareye üstün hak ve yetkiler veren, gerektiğinde tek yanlı değişiklik ve fesih yetkisini de idareye tanıyan nitelikte sözleşmelerdir. Kamu idarelerinin özel hukuk alanında akdettikleri sözleşmelerin ise idari sözleşme niteliği taşımayıp, özel hukuk kurallarına göre düzenlendiği kuşkusuzdur.

21. Dosyanın incelenmesinde, dava dışı ... A.Ş.'nin, davacı kurumun iletim sistemini kullandığı, Yöntem Bildirimi'nin 1.5 maddesindeki, "... tesislerinde kullanıcının bağlı olduğu fidere 00.00-24.00 saatleri arasında 3 veya daha fazla arıza intikal ederek kesicinin açması" şeklinde tanımlanan yaptırım uyarınca ... aleyhine 31/01/2012 tarih ve 1.326.271,62 TL bedelli ceza faturası düzenlendiği ve gönderildiği, ...'ın bu faturanın iptali için ......

Mahkemesinde dava açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, 15/10/2012 tarih ve ...... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği; bilahare "Borcu üstlenen, ... Şirketi", "Borçlu, ... Şirketi" ve "Alacaklı, ...

Şirketi" olan "borç nakil sözleşmesi" imzalandığı, sözkonusu sözleşmenin "Borcu üstlenen ...'ın, borçlu ...'ın ...’a olan ve 31.05.2013 tarihi itibarıyla toplam 203.223.166,19 TL tutarındaki borcunu, işlemiş ve işleyecek faizleri ile birlikte BK'nın 173 vd. maddelerine göre borcun nakli suretiyle üstlendiği, borcun ... tarafından üstlenilmesiyle ...'ın, ...'a karşı söz konusu borcundan kurtulmuş olduğunu gayrıkabili rücu beyan ve kabul ettiği.

Borçlu ...'ın, kendisinin ...'a karşı olan 31.05.2013 tarihi itibarıyla toplam 203.223.166,19 TL tutarındaki borcunun, ... tarafından BK'nın 173. vd. maddelerine göre üstlenilmesini gayrıkabili rücu kabul ettiği.

Alacaklı ...'ın, ...'ın kendisine karşı 31.05.2013 tarihi itibarıyla toplam 203.223.166,19 TL tutarındaki borcunun işlemiş ve işleyecek faizleri ile birlikte ... tarafından BK'nın 173 vd. hükümlerine göre üstlenilmesine muvafakat ettiği, bundan sonra bu borcu sadece ...'dan talep edebileceği, söz konusu borcun ... tarafından üstlenilmesi ile ...'ın bu borçtan kurtulduğu ve bu borçtan ötürü kendisine karşı bir sorumluluğunun kalmadığını gayrıkabili rücu beyan ve kabul ettiği" şeklinde hüküm içerdiği,

davacı tarafından, ceza faturasına konu olan ve yargı kararı ile kesinleşip, borç nakil sözleşmesi ile de teminat altına alınan bu bedelin davalı tarafından ödenmediği ileri sürülerek iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

22. Her ne kadar davalı şirket tarafından, Sistem Kullanım Antlaşmasının imzalanmadığı, bu nedenle ceza verilemeyeceği ileri sürülmekte ise de; yöntem bildiriminin yukarıda aktarılan hükümlerinden de anlaşıldığı üzere Sistem Kullanım Antlaşması imzalanmasa da bir kullanıcının, iletim sistemine bağlı olarak faaliyet göstermesi, dolayısıyla iletim sistemini kullanması halinde kullanıcıların, iletim sisteminde arz güvenilirliği ve kalitesinin sağlanması amacıyla öngörülen yaptırımlarla karşılaşabileceği açık olduğundan anılan iddiaya itibar edilmemiştir.

23. Öte yandan yine davalı yan, davacı şirket tarafından kendilerine uyarı yazısı gönderilmediğini ifade edilmiş ise de, gerek Sistem Kullanım Anlaşmasında gerekse Yöntem Bildiriminde uyarı yapılacak hallerin belirtildiği, dava konusu ihlallerin bu haller arasında olmadığı görülmektedir.

24. Bu durumda; davalı idarece yapılan tespitlere göre davalı elektrik dağıtım şirketinin kullanım nedeniyle arıza intikallerinin olduğu ve bu nedenle kesici açılmasından kaynaklı para cezası yaptırımının uygulandığı, bunun karşılığının da ihlal ve açma sayısınca tespit edildiği anlaşıldığından, tespit edilen ihlaller nedeniyle sistem kullanım antlaşmasının 10. maddesi ve yöntem bildiriminin 1.5. maddesi uyarınca dava dışı şirkete tahakkuk ettirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu hususta ceza faturasının iptaline yönelik olarak açılan davada İdare Mahkemesince reddedildiği ve kararın kesinleşmiş olduğu,

akabinde de davalı şirket tarafından dava konusu edilmiş olan ceza faturasını da içerir bir kısım borcun üstlenilmesine yönelik sözleşme akdetmiş olduğu, bu anlamda sözkonusu ceza faturasından ötürü davalının borçlu olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"