Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/821 K.2025/468

Av. ... - ....

DAVALI

... - ... ...

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/12/2024

KARAR TARİHİ : 24/06/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşme gereği, davalı tarafın müvekkiline tarım ürünlerini toplama sırasında çalıştırılacak tarım işçisi bulacağını, buna karşılık müvekkilinin de ilgili çeki davalıya keşide ettiğini, ancak edimini yerine getirmeyen davalının nerede olduğu bilinmemekte olup, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesinden korktuklarını, davalı tarafından yerine getirilmeyen edim dolayısıyla müvekkilinin ürünlerini toplayamadığını ve zarara uğradığını, müvekkilinin halihazırda bir zararı varken bir de ilgili çek dolayısı ile zarara uğraması durumunda ticari hayatının bitme noktasına geleceğini,

telafisi imkansız zarara uğrayacağını belirterek, davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı, aşamalardaki beyanlarında özetle; tarım işçisi olarak çalıştığını, ...’ta işçi olarak çalıştığını, .... yevmiyeci ve amele olarak ne iş verilirse yaptığını, işçilerin başı olduğunu, çekin adına yazıldığını, çekin günü uzun olduğu için ...’a verdiğini ve çekin parasını aldığını, davacıdan alacağının 600.000,00-TL olduğunu ve bu parayı peşin olarak vermesi gerekirken hem çek verdiğini hemde çekin vadesini uzatarak kendilerini bile isteye mağdur bıraktığını, davacının normalde parayı peşin ve günlük olarak vermesi gerektiğini, ancak oyalayarak ve parayı ödememek için çek verdiğini ve çeki ödememek için bu yollara başvurduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkin olup mahkememizce deliller toplanmış, .... sayılı soruşturma dosyası celp edilmiş, uyuşmazlığının çözümü teknik incelemeyi gerektirmediğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır.

Davacı özetle, davaya konu edilen çek karşılığı davalı tarafından üstlenilen işlerin yapılmadığını, bu nedenle çekin bedelsiz olduğunu iddia etmiş, davalı ise özetle, davaya konu çeke dayalı işin yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Kambiyo senedi ile borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle mükelleftir (Emsal: .....'nin 06/02/2020 tarih ve ....sayılı ilamı). Bu bağlamda eldeki davada davalıya borçlu olmadığını iddia eden davacı ispat yükü altındadır.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde; davaya konu edilen kambiyo senedinin, .... Şubesi'nin ...seri no.lu, keşidecisinin davacı, lehdarının davalı olduğu, 05/12/2024 tanzim tarihli, 600.000,00-TL bedelli çeki olduğu görülmüştür. Kural olarak çek, bir ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde bir karine mevcuttur.

Bu karinenin aksini iddia eden davacı, çekin avans olarak verildiğini ve karşılığında işin yapılmadığını yazılı delille ispatlamakla yükümlüdür (Emsal: .....'nin 30/10/2023 tarih ve .... sayılı ilamı). Davacı tarafından ise, bu karinenin aksini ispat eder mahiyette bir yazılı delil sunulmamış, delil listesinde yemin deliline dayanılmamıştır. Mevcut hukuki durum karşısında davacı tarafından haklılığı kanıtlanamayan davanın reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.