Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/226 K.2024/689

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/226 Esas - 2024/689 T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/226 Esas

KARAR NO : 2024/689

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/04/2021

KARAR TARİHİ : 17/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalı arasında imzalanan 03/08/2015 tarihli "1192 kişilik ...Genel Müdürlüğü güvenlik elemanı alım işi" kapsamında çalıştırılan personellerin davalı tarafından işten çıkartılması sonucunda hem müvekkiline hem de yüklenici şirket aleyhine alacak davaları açıldığını, işbu davalar sonucunda müvekkilinin işçilik bedellerini ödediğini belirterek işçilik alacağından kaynaklanan ve müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 515.743,28 TL'nin 21/01/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava dışı işçilerin tabi olduğu "1192 Özel Güvenlik Görevlisi Alımı İhalesi"nin davacı kurum tarafından asgari ücret artışı neden gösterilerek feshedildiğini, talep edilen alacak kalemlerinin davacı kurumun sorumluluğundu olduğunu, davacı kurumun kendi sebep olduğu fesih neticesinde hükmedilen alacak kalemlerini kötü niyetli olarak zarara uğramış olan müvekkili şirketten tahsil amacı güttüğünü, davacının işçilik alacaklarından eşit oranda sorumlu olduğunu ikrar ettiğini,

davacı tarafın müvekkiline hakediş ödemeleri yapmamasına rağmen haksız ve mükerrer şeklide para tahsil etme almacıyla hareket ettiğini, zamanaşımı ve faiz itirazları bulunduğunu belirterek davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının da sorumluluğu paylaşması gerektiğine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesi nedeniyle dava dışı işçilere yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir. Tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Her ne kadar davalı vekili zamanaşımı def'inde bulunmuş is ede, TBK'nın 73 ve 146 maddeleri uyarınca itibar edilmemiştir.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından düzenlenen 09/09/2022 tarihli raporda özetle. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 03/03/2021 tarihli ve 2021/486 Esas - 2021/598 Karara göre işçilerin hizmet aktini yüklenici ile imzalamasına rağmen, işyerinin işverene ait olması nedeniyle işçilerin işe iadesinin işveren ve yüklenici birlikte gerçekleştirmek zorunda olduğu, işverenin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesinin mümkün olmadığı,

taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde bu hususu düzenleyen bir hüküm de bulunmadığından işçilerin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedelden tarafların yarı yarıya sorumlu oldukları, ...vekili tarafından 15/11/2021 tarihli yazısının ekinde dava konusu dışındaki 2015/27326 İKN’li ihale dosyasına ait hak edişler ve belgelerinin sunulduğu, ancak dava konusu 2015/62131 İKN’li ihale dosyasına ilişkin sunulması gereken hakkediş raporları ve ödemelerine ilişkin belgelerinin sunulmadığı,

dava konusu 2015/62131 İKN’li ihale dosyasına ilişkin sunulması gereken hak edişler ve kesin teminat ödemelerine ilişkin belgelerinin (banka dekontları ve sair ödeme belgeleri, cari hesap ekstreleri) sunulması halinde dava konusu ödemelerin ... Güvenlik hak edişlerinden kesilip kesilmediği, varsa alacak tutarı hususlarına ilişkin ek rapor tanzim edileceği açıklanmıştır.

Taraf vekillerinin beyan ve itirazları ile eksik olan belgelerin ibrazı üzerine düzenlenen 19/01/2023 tarihli ek raporda özetle; ...nin 320 hesap muavin defter kayıtlarında toplam da 16.336.632,27 TL'lik... alacağının tamamının, Trade Captial'in personelinin dava dışı iş mahkemelerine ve icra dairelerine açmış olduğu davalar için ödendiği ve cari hesapların sıfırlanarak kapatıldığı, ...tarafından sunulan muavin defter ve kayıtlarında...'in ...den alacaklı olduğu 16.336.632,27 TL'nin içerisinde ...vekili tarafından dava dilekçesinde sunulan ...

26. İş Mahkemesine ait dava dosyasına ilişkin yapılmış bir ödemenin olmadığı, Trade Capital'in ticari defter kayıtlarında 120.A.06 numaralı ve 126.05 numaralı cari hesaplardan ...den toplam alacağın 16.483.201,39 TL olduğu, ...tarafından iş mahkemelerine ve icra müdürlüklerine yapılan ödeme işlemlerinin...'in ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olmadığı, iş ve sosyal güvenlik incelemesi neticesinde mahkemece davacının dava dışı işçilerin işe iade edilmemesi nedeniyle ...

26. İş Mahkemesi kararları gereğince icra dairelerine yapmış olduğu toplam 515.743,28 TL ödemeden davalının tam sorumlu bulunduğu kanaatine varılırsa tamamının, davalının yarı yarıya sorumlu bulunduğu kanaatine varılması durumunda 257.871,64 TL'nin...'den tahsil edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Mahkememizce daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine yorumda yardımcı olmak üzere iş hukuku konusunda uzman dahil edilerek düzenlenen bila tarihli bilirkişi raporunda özetle; inceleme ve değerlendirmeler sonucunda raporda herhangi bir değişiklik olmayıp İş Kanunu 2. madde, 6. fıkrasında "asıl işveren - alt işveren ilişkisinde asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan,

iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" ve Türk Borçlar Kanunu 167. maddesinde "aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı eşit paylarda sorumludur" düzenlemelerinden yola çıkılarak davacı ve davalı taraf arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşme'nde bu durumu düzenleyen ayrı bir hüküm bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenmediği tespit edilmiş olup tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiği belirtilmiştir.

Davalı vekilinin beyan ve itirazları üzerine aynı bilirkişiler tarafından düzenlenen 30/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; daha önce taraflarınca yazılmış olan kök ve ek raporlarda herhangi bir değişiklik olmayıp, tarafların yarı yarıya sorumlu tutulmaları gerektiği, ...nin sözleşme feshinde ve işe iade davalarında haklılık durumunun değerlendirilmesi konusunda feshin son çare olduğu ilkesinin göz önüne alınması gerektiğinden yola çıkılarak ilke kapsamına alınıp alınmayacağı hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu açıklanmıştır.

Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde iş akitleri sona erdirilen işçilerin iş iadeleri hususunun düzenlenmediği, davacı işveren tarafından asgari ücret artışı gerekçe gösterilerek hizmet sözleşmesi feshedilmiş olmakla, işverenin kabulü olmadan yüklenicinin işçilerin işe iadesini sağlayamayacağı, bu nedenle de tarafların eşit paylarda sorumlu tutulmaları gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.