Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/350 K.2021/682

Ankara Bölge Adliye Mahkemesince 2019/1280 E. 2021/497 K. Sayılı ilamı ile Ankara ... Mahkemesinin 2018/330 E. 2019/321 K. sayılı 05/09/2018 tarihli davasında verilen kararının görev yönünen kaldırılarak yasal süresi içerisinde dosya Mahkememize tevzi edilen dosyasının açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili Ankara ...

Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde; müvekkilin ...'de müfettiş olarak çalıştığını, 05/08/2018 tarihinde görevli olarak Ankara'dan Sivas'a gitmek için ...'ye giderek davalı otobüs firmasına 23:40 civarısnda eşyalarını teslim ettiğini, Sivas'a vardıklarında inmek istediğinde 2 adet elbisenin de yanında olduğu TORRY marka çantanın yerinde olmadığının görüldüğünü, karışıklık olma ihmali nedeniyle otogara gittiğini, yolcuların inmesinden sonra valizin olmadığının görüldüğünü, müvekkilin suç duyurusunda bulunduğunu, ... isimli şahsın eşyanın teslim edilmesi ile hareket saati arasındaki 20 dakikalık sürede valizi çaldığını,

şahsın Ankara'da yakalanarak tutuklandığını, valizle birlikte müvekkilin bazı eşyalarının valizle beraber kaybolduğunu, çalınan eşyaların arasında kurum tarafından şahsına zimmetli dizüstü bilgisayarda Müfettişlik mesleği ile ilgili olarak 2012 yılından bu yana tanzim edilmiş teftiş, inceleme ve soruşturma raporları ile bunlara ilişkin resimler, ses kayıtları videolar vb. belgelerin yer aldığını, yine çalınan eşyaların arasında manevi değer taşıyan kişiler eşyalarının da bulunduğunu, müvekkilin hadiseden çok etkilendiğini,

bu nedenlerle olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 5000 TL maddi 60.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine dair karar verilmesini müvekkili adına talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı davaya cevap vermemiştir.

KALDIRMA ÖNCESİ VERİLEN KARAR

Ankara ... Mahkemesinin 2018/330 Esas sayılı dosyasında, Davanın kısmen kabulüne, 3.717,89 TL maddi, 4.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kararı verilmiş, davalının istinaf talebi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 09/04/2021 tarih ve 2019/1280 Esas 2021/497 Karar sayılı ilamında;

"Dava, taşıma sözleşmesine aykırılık iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Yasa'nın 3/k bendinde "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici, 3/ı bendinde ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacının ...'de müfettiş olarak çalıştığı, 05/08/2018 tarihinde görevli olarak Ankara'dan Sivas'a gitmek için davalıdan bilet aldığı ve davalıya teslim edilen bagajın çalındığı ileri sürüldüğünden, davacının mesleki amaçla hareket ettiği açıktır. Bu durumda, davacının 6502 sayılı Kanun'un 3/k maddesi çerçevesinde tüketici sıfatını haiz olmadığının kabulü gerekmektedir (Aynı yönde Yargıtay ... HD'nin 27.09.2018 tarih, 2016/14614 E.,2018/5794 K. sayılı ilamı).

Bu itibarla, işbu uyuşmazlığa bakma görevi tüketici mahkemesine ait olmayıp, taraflar arasındaki ilişki taşıma sözleşmesinden kaynaklandığından ve taşıma ilişkisi de TTK'nın 4. kitabında düzenlendiğinden, bu tür davalara bakma görevi, TTK'nın 5. maddesi uyarınca asliye ticaret mahkemelerine aittir.

O halde mahkemece, yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca davaya bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait bulunduğu gözetilerek, davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiş, anılan maddenin (a) bendinde açıkça, bölge adliye mahkemesince dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan karar verilebileceği düzenlendiğinden, HMK'nın 360. maddesinin atfı ile aynı Kanun'un 20. maddesi hükmü uygulanmaksızın dosyanın görevli Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere Ankara Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilmiş..." gerekçeleriyle Ankara ... Mahkemesinin 2018/330 - 2019/321 E.K sayılı kararının kaldırılması sonrasında dosya mahkememize gönderilmiş ve iş bu esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında davacının valizinin çalınması nedeniyle maddi-manevi tazminatın davalı taraftan tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasında davacının davalı turizm şirketine ait acentadan Ankara-Sivas yolculuğu için 05/08/2018 tarihli bileti satın aldığı, yolculuğun gerçekleştirildiği ve davacının çalınan valizinin davalı şirkete ait otobüste gerçekleşmiş olduğu hususunda çekişme bulunmamaktadır.

Yanlar arasındaki çekişmeli olan husus; davacının çalınan valizine ilişkin davalı ... görevlilerince tedbirsiz dikkatsiz davranış sergilenip sergilenmediği, bavulun çalınmasında ya da kaybolmasında davalı yanın sorumluluğun bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise davacının alacağının miktarı noktalarında toplanmaktadır.

KALDIRMA KARARI ÖNCESİNDE DOSYAYA KAZANDIRILAN VE KARARA ESAS ALINAN DELİLLER: Ankara... Ceza Mahkemesinin 2018/767 Esas sayılı dosyası Ankara ... Mahkemesi dosyasına kazandırılmıştır.

Ankara... Ceza Mahkemesinin 2018/767 Esas sayılı dosyasına göre; davacının müşteki sıfatında olduğu, dava dışı sanık ... .... hakkında açılan davada halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracında bulunan eşya hakkında hırsızlık suçundan mahkumiyetine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra, Ankara ... Mahkememsinin 2018/330 Esas sayılı dosyası üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, 05/04/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının liste halinde bildirdiği eşyalara ilişkin olarak herhangi bir fatura sunmadığı, değerlerini bildirmediği, kapı anahtarı, notebook, e-book, kılıfına ilişkin fatura sunduğu, davacının sosyal ekonomik durumu dikkate alınarak söz konusu eşyalara ilişkin;

orta boy valiz 400,00 TL, 2 adet klasik deri ayakkabı 800,00, TL, 2 adet deri kemer 60,00 TL, 2 adet kravat 40,00 TL, 3 adet kot/kanvas pantolon 240,00 TL, 5 adet t-shirt 200,00 TL, 1 adet ayakkabı sileceği 15,00 TL, 1 adet ayakkabı çekeceği 5,00 TL, 5 adet klasık çorabın 50,00 TL, 1 adet pijama takımının 60,00 TL, 10 adet iç çamaşırının 100,00 TL, 1 adet kapı anahtarı 77,9 TL 1 tb harici harddisk 280,00 TL, bir adet e-kitap okuyucu ve kılıfı 444,99 TL, 0,5 numaralı optik erkek gözlüğü 100,00 TL, bir adet gözlük kılıfı 15,00 TL, bir adet laptop çantası 50,00 TL, 1 adet mouse 90,00 TL, 1 adet mousepad 5,00 TL, 16 GB usb bellek 20,00 TL,

bir adet kulaklık 15,00 TL, bir adet dolma kalem 20,00 TL, bir adet tesbih 80,00 TL, bir adet kitap 70,00 TL, bir adet kitap 85,00 TL, bir adet kitap tutucu 15,00 TL, 8 adet biometrik fotoğraf 50,00 TL, 2 adet bilet için ulaşım ücreti 141,00 TL, bir adet notebook 189,00 TL olmak üzere toplam 3.717,89 TL'lik hesaplama yapıldığı, bagajın kaybolması ile taksi ve konaklama bedelinin tazmini talebi arasında illiyet bağı olmadığından hesaplamaya dahil edilmediği, manevi tazminat hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu kanaati yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

KALDIRMA KARARI SONRASINDA DOSYAYA KAZANDIRILAN VE KARARA ESAS ALINAN DELİLLER: Kaldırma kararı doğrultusunda dosyada mevcut deliller yeterli görülmekle, yeni bir delil celbi sağlanmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Toplanan delillere, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 09/04/2021 tarih ve 2019/1280 Esas 2021/497 Karar sayılı ilamına ve tüm dosya kapsamına göre;

Davacı .... Kurulunda müfettiş olarak görev yaptığını, Sivas'a görevli olarak gittiğini, valiz içerisinde yer alan bilgisayarın kurum tarafından kendisine zimmetli olarak verildiğini, 1 terebaytlık harici harddiskte bulunan fotoğraf ve belgelerin kaybolmasından üzüntü duyduğunu, 1 ay teftiş görevine geç başlamak zorunda kaldığını beyan ederek maddi ve manevi zararının tazminini talep etmektedir.

6102 sayılı Kanunun 875/1. Maddesi'nde "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur." şeklinde düzenleme mevcuttur.Buna göre dosyada mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde; maddi olgular ile kanıtlara dayanan, bilimsel ve objektif olan, denetime elverişli davacının çalınan eşyalarına ilişkin hesaplaması yapılan bilirkişi raporu mahkememizce de kabul edilerek hükme esas alınmış olup, 3.717,89 TL maddi tazminatın davalı turizm şirketinden tahsil edilebileceği anlaşılmıştır.

6098 sayılı TBK 'nın 58. maddesi uyarınca kişilik haklarının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık bir miktar para ödenmesini isteyebilir.

Kişinin onuru, saygınlığı gibi kişilik haklarını oluşturan değerlere saldırı halinde manevi bir zarar yani kişilik hak ve değerlerinde irade dışında gerçekleşen bir eksilmenin oluştuğunun kabulü gerekir. Kişilik hakkı kişisel değerlerin tamamı üzerinde geçerli olan ve herkesçe ileri sürülebilen bir haktır. Kişisel değerler, insanın insan oluşu nedeniyle sahip olduğu vücut, sağlık, yaşam gibi bedensel bütünlüğe bağlı değerler ile ruhsal bütünlük, faaliyet özgürlüğü gibi ruhsal değerleri kapsar. Kişinin temelinde sahip olduğu bedensel yapı ve nitelikleri bir kısmını sonradan kendi davranışlarıyla elde ettiği tüm değer, onur ve saygınlıktır. Bu onur ve saygınlığa yapılan saldırıda hukuken koruma altına alınmıştır. Ancak saldırının hukuki bir hakka dayanmaması da zorunludur.

Manevi tazminat, manevi zararın giderim biçimidir. Herkese karşı korunan kişilik hakkının kapsamına giren değerlerden birinin ihlali halinde doğan mutlak bir haktır. Manevi zarar bir kişinin kişiliğinde zarar verici fiil ile meydana gelen olumsuz etkilenmedir. Manevi tazminat için üzüntü/elemin yoğunluk arz etmesi gerekir. Aksi halde manevi tazminat kavramı işlevinden uzaklaşır.

Davalı turizm şirketine bağlı görevlilerce gerekli dikkat ve özenin yerine getirildiğini ispata yarar dosya içeriğinde delil mevcut olmadığı tespit edilmiş olup, davalı yanın davacının taşıma sözleşmesinden kaynaklanan zararlarını karşılaması gerektiği, ancak hükmedilecek tazminatın da davacı yönünden zenginleşme olmayacak şekilde uğramış olduğu maddi kayıplar ve ızdırap ve elem göz önüne alınarak, davalı yönünden de caydırıcı nitelikte olacak şekilde hak ve nesafet ilkeleri dikkate alınarak vicdani kanaatle olay tarihi olan 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair davanın kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının 3.717,89 TL maddi tazminatı ve 4.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 06/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 527,21 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen maddi tazminat yönünden 3.717,89 TL, manevi tazminat yönünden 4.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen maddi tazminat yönünden 1.282,11 TL, manevi tazminat yönünden 4.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 450,00 TL bilirkişi ücreti, 147,80 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 597,80 TL'nin, davada red ve kabul oranına göre 444,51 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişikin giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2021

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸