Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/443 K.2023/813

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/443 Esas - 2023/813 T.C.

ANKARA

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/443 Esas

KARAR NO : 2023/813

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/08/2021

KARAR TARİHİ : 22/12/2023

KARAR YAZMA TARİHİ : 22/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı dava dilekçesinde; Davalı kurum ile müvekkil şirket arasında, 12.02.2016 tarihinde, ...2016/84 Bölgenin, Bitkisel, İnşaat, Tesisat, Elektrik Bakım ve Onarım İşi, 09.03.2018 tarihinde ise, ...111. Bölgenin Bakım, Onarım, Hizmet Alım işi için imzalanan sözleşmeler gereğince; müvekkil şirket tarafından eksiksiz ifa edilen hizmetler için tanzim edilmiş faturalardan kaynaklı bakiye alacak ve ödenmesi gereken emanet ve teminat bedellerinin, ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müvekkil şirkete ödenmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Cevap dilekçesinde; davacı ile davalı arasındaki işin kabulünün, işi veren idare tarafından yapılmamış ve davalının teminatlarının çözülmemiş olması nedeniyle açılan haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Dava; taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri kapsamında davacının işi gereği gibi ifa ettiğinden bahisle düzenlediği faturalardan kaynaklanan bakiye alacak ve iadesi gereken emanet ve teminat bedellerinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davanın kısmi dava olarak açılıp açılamayacağı, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca davacının edimini gereği gibi ifa edip etmediği, sözleşmeler gereğince davacının davalıdan bakiye fatura alacağının ve iadesi gereken emanet ve teminat bedellerinin olup olmadığı, varsa miktarı, kesin hak edişlerin düzenlenmesinin/ düzenlenmemesinin alacağın muaccel olmasına etkisi olup olmadığı, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin ilişkin olduğu tespit edildi.

DELİLLER

Davalı şirketten ve ...Büyükşehir Belediyesinden davaya konu taraflar arasında akdedilen 12/02/2016 ve 09/03/2018 tarihli sözleşme, dayanak evrakı ve düzenlenen kesin hak edişler ve dayanak belgeleri celp edilmiştir.

Tüm deliller celp edildikten sonra dosya tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmek üzere SMMM, Ziraat Mühendisi ve taraflar arasındaki sözleşmenin yorumunda yardımcı olmak üzere Borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler ... ... 03/08/2022 tarihli raporlarında;

Sahibi lehine delil özelliğine haiz ve usulüne uygun tutulan, davacı ve davalı ticari defter

kayıtlarının birbirilerini doğruladığı,

Dava tarih itibariyle, taraflar arasında düzenlenen sözleşmelere istinaden yapılan hakediş

bedellerinden 390.000,00 TL ve hakediş tutarlarından kesilen %5 emanet ile %6 teminat

bedeli kesintilerinden 252.484,76 TL olmak üzere toplam 642.484,76 TL davacı şirketin

davalı şirketten alacaklı olduğu,

3) Davacının Hakedişler alacağı olan 390.000,00TL alacağının işbu dava kapsamında

davalıdan tahsilinin gerekeceği, Davacının hakediş alacaklarına davalının temerrüde düştüğü

anlaşılan 26.05.2020 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasının sayın Mahkemece

değerlendirileceği, ( davacının davadaki talebinin çoğa ilişkin hakları saklı kalmak üzere

20.000 TL olduğu ve taleple bağlı kalınması konusunda sayın mahkemece karar verileceği)

Davacının davalı nezdinde bulunan toplam 252.484,76 TL emanet kesintisi ve nakit kesin

teminatının iadesi için kesin hakedişin çıkartılması ve davalıya borçlu bulunmadığının

belirlenmesi ile SGK ilişiksiz belgesinin davacı tarafından SGK dan temin edilerek ibrazının

gerekeceği, bu koşulların henüz gerçekleşmemiş olması sebebiyle bu aşamada anılan

tutarların davalıdan tahsilinin talep edilemeyeceği mütalaa edilmiştir.

SGK'dan davacının borcu yoktur yazısı celp edilmiş, dosya tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Mehmet Bilgin, İnci Çamalan ve Hülya Gürsoy 03/08/2022 tarihli ek raporlarında.

Davacının ara hakedişleri dikkate alındığında Hakediş alacağı olan 390.000,00 TL alacağının işbu dava kapsamında davalıdan tahsilinin gerekeceği, davacının hakediş alacaklarına davalının temerrüde düştüğü anlaşılan 26.05.2020 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasının Sayın Mahkemece değerlendirileceği, davacının talebinin ve taleple bağlı kalınması konusunda Sayın Mahkemece karar verileceği,

Kesin hakedişin yapılabilmesi için taraflarca gereken belgelerin (metraj- tutanak yeşil defter vb.) evrakların tümünün ve özellikle asıl iş sahibi Büyükşehir Belediyesi ile davalı ... arasındaki kesin hakediş ve eklerinin dosyaya kazandırılmasının zorunlu olduğu,

bu eksiklikler sebebiyle de kesin hakedişin tanziminin mümkün olamayacağı, Davacının kesin hakedişi tanzim ederek dosyaya sunması ve davalı iş sahibinin varsa karşı görüşleri ve itirazlarını sunması halinde dosyaya sunulan kesin hakedişin kurulumuzca incelenebileceği, Davacı tarafın beyanlarında belirttiği üzere, davacı şirketin bağlı bulunduğu Yenimahalle Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılması ve şirketin bu iş sebebiyle Vergi Borcu olup olmadığının sorulmasının sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

Davacının davalı nezdinde bulunan toplam 252.484,76 TL emanet kesintisi ve nakit kesin teminatının iadesi için, SGK ilişiksiz belgesi alınmış olsa da tarafların akdettiği sözleşme uyarınca kesin hakedişin çıkartılması gerektiği, bu koşulun henüz gerçekleşmemiş olduğundan anılan tutarların bu aşamada davalıdan tahsilinin talep edilemeyeceği

mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporu doğrultusunda gerekli evraklar ...Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı ve Yenimahalle Vergi Dairesinden eksik evrakın celbi sağlandıktan sonra dosya ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Mehmet Bilgin, İnci Çamalan ve Hülya Gürsoy 22/06/2023 tarihli 2. ek raporlarında; Mali Yönden; Kök raporumuzda da belirtildiği üzere, sahibi lehine delil özelliğine haiz ve usulüne

uygun tutulan, davacı ... Fidancılık Tarım Peyzaj San. ve Tic. A.Ş. ve davalı ...’ nın ticari defter kayıtlarının birbirilerini doğruladığı, Teknik Yönden ve Nitelikli Hesap Yönünden;

Asıl iş sahibi ...BŞB’ nin 22.01.2019 tarihli onaylı kabul tutanağı dosyada

bulunmadığı için, bunun geçici kabul olabileceği; kesin kabulün yapılabilmesi için ...’ya,

eksikliklerin tamamlanması ve kusurların giderilmesi adına süre verilmiş olabileceği

düşünülebilecektir. Bununla birlikte, diğer bölgelerdeki işler ile birlikte kapsamlı bir teftişin de

devam etmekte olduğu dosyada mübrez belgelerden anlaşılmıştır. Böyle bir durumda, kesin

hesabın çıkarılmasının mümkün olamayacağı düşünülebilecektir. Ancak, teftişler sonrası +/-

değerlendirmelere altlık oluşturması anlamında, dosyaya sunulan hakkedişler, kesin hesaba

esas son hakkediş niteliğinde analiz edilerek yukarıdaki tabloda belirtilmiştir. Bu analizde,

31.07.2016 tarihli 6 nolu hakkedişte maddi hata yapılarak toplam tutarın 500 TL fazla

hesaplandığı ve Yükleniciye (davacı) 472 TL fazla ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Bununla

birlikte, muhtemelen durumun farkına varılarak, 6 nolu hakkedişte yapılan fazla ödemeyi

denkleştirmek adına, 31.08.2016 tarihli 7 nolu hakkedişte toplam tutar 500 TL eksik yazılmış

ve sonuçta Yükleniciye 472 TL eksik ödeme yapıldığı görülmüştür. Sonuçta, alacak/verecek

kalmadığı görülmektedir.

Ne var ki dava dışı İdare ile davalı ... arasında kesin hakediş konusunda çıkan ihtilaf

sebebiyle konunun Mahkemeye intikal ettiği dava dışı İdarenin yazılarında belirtilmiştir. Bu

bağlamda anılan tutanağın kesin kabul tutanağı olduğu kanaatine varılmıştır. Asıl iş sahibi

idare ile asıl yüklenici ... arasında kesin hakediş konusunda çıkan ve mahkemeye intikal

ettiği anlaşılan ihtilafın Mahkemece çözümlenmesinin beklenmesi çok uzun zaman alacaktır.

Oysa sözleşme eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 50. Maddesinde, kabul tutanağının

onaylanmasından itibaren 60 gün içinde kesin hakedişin tanzim edileceği ifade edilmiştir. Bu

durumlar karşısında kabul tutanağının onaylanmasından itibaren bu güne kadar geçen süre

4,5 seneyi aşkındır. Bu nedenle geçen sürenin taşeronun tahammül süresini aştığı sayın

Mahkemece de takdir edilecektir. Bu açıdan verilen görev gereği kurulumuz kesin hakedişi

yukarıda gösterildiği gibi tanzim etmiş ve Mahkemenin takdirine sunmuştur. Bahse konu iş ve imalatlar için, 29.02.2016-31.03.2018 tarihleri arasında davacı (alt

yüklenici) şirkete yapılan 13 adet hakkediş, kesin hesaba esas son hakkediş olarak analiz

edilmiş olup hakkediş tutarlarından kesilen %5 emanet bedeli (114.765,80 TL) ve %6 teminat

bedeli (137.718,96 TL) kesintisi olmak üzere, toplamda 252.484,76 TL olduğu; kök

raporumuzda da belirtildiği gibi, taraflar arasında düzenlenen sözleşmelere istinaden yapılan

ara hakediş bedellerinden 390.000,00 TL ile birlikte toplam 642.484,76 TL davacı şirketin

davalı şirketten alacaklı olduğu, Çıkartılan kesin hakedişte de davacının davalıdan yukarıda belirtilen teminat kesintisi

ve emanet kesintisi düşüldükten sonra 2.159.153,79 TL alacaklı olduğu hesaplanmıştır. Dosyaya getirtilen 05.09.2022 tarihli SGK yazısında Davacının, Davalı ... Ankara

Altınpark İşl. Ltd. Şti. İle (242) nolu taşeronluk işyerinin 13.03.2018-07.06.2018 ve 17.02.2016-

18.02.2017 faaliyet devresine ait, yapılan sorgulama neticesinde yasal ödeme süresi geçmiş

prim borcu bulunmadığı anlaşılmakta, ancak iş bu belgenin bir ilişiksizlik belgesi olmadığı

açıklanmış olduğundan davacının SGK ilişiksiz belgesini ibraz etmesinin gerektiği,

Davacının Vergi Borcunun bulunmadığının Vergi Dairesince Mahkemeye bildirilmiştir.

Tüm bu durumlar karşısında; ara hakkedişlere göre Davacının hakediş alacağı olan

390.000,00 TL nın davalıdan tahsilinin gerekeceği, davacının hakediş alacaklarına davalının temerrüde düştüğü anlaşılan 26.05.2020 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasının Sayın

Mahkemece değerlendirileceği,

Davacının ilişiksiz belgesini ibraz etmesi halinde, 252.484,76 TL emanet kesintisi ve nakit

kesin teminatının davacıya iadesinin gerekeceği mütalaa edilmiştir.

TALEP ARTTIRIM DİLEKÇESİ

Davacı vekili, 22/06/2023 tarihli bilirkişi heyetinin 2. ek raporu doğrultusunda talep arttırım dilekçesi sunarak, hakedişlerden kaynaklı 390.000,00 TL ile emanet ve nakit kesintilerden kaynaklı 252.484,76 TL toplamı 642.484,76 TL'den ibaret alacağının tahsilini talep etmiş, harcını ikmal etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Toplanan delillere, gerekçeli bilirkişi heyeti raporlarına, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine, sözleşme uyarınca düzenlenen hak edişlere, tarafların beyan ve itirazları ile tüm dosya kapsamına göre;

Taraflar arasında akdedilen 12/02/2016 ve 09/03/2018 tarihli Sözleşmelerin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 50. Maddesinde, kabul tutanağının

onaylanmasından itibaren 60 gün içinde kesin hakedişin tanzim edileceği hükmünün bulunduğu, davacının edimini ifa etmesine ilişkin 19/01/2019 tarihinde kabul tutanağının onaylanmasından itibaren dava tarihine kadar geçen sürenin taşeronun tahammül süresini aştığı, mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından kesin hakedişin tanzim edildiği, taraflar arasındaki sözleşmelere konu iş ve imalatlar için, 29.02.2016-31.03.2018 tarihleri arasında davacı (alt

yüklenici) şirkete yapılan 13 adet hakkediş, kesin hesaba esas son hakkediş olarak analiz

edilmiş olup hakkediş tutarlarından kesilen %5 emanet bedeli (114.765,80 TL) ve %6 teminat

bedeli (137.718,96 TL) kesintisi olmak üzere, toplamda 252.484,76 TL olduğu; taraflar arasında düzenlenen sözleşmelere istinaden yapılan

ara hakediş bedellerinden 390.000,00 TL ile birlikte toplam 642.484,76 TL davacı şirketin

davalı şirketten alacaklı olduğu, Çıkartılan kesin hakedişte de davacının davalıdan yukarıda belirtilen teminat kesintisi

ve emanet kesintisi düşüldükten sonra 2.159.153,79 TL alacaklı olduğu, dosyaya celp edilen 05.09.2022 tarihli SGK yazısında Davacının, Davalı ... Ankara

Altınpark İşl. Ltd. Şti. İle (242) nolu taşeronluk işyerinin 13.03.2018-07.06.2018 ve 17.02.2016-

18.02.2017 faaliyet devresine ait, yapılan sorgulama neticesinde yasal ödeme süresi geçmiş

prim borcu bulunmadığı ve davacının vergi borcunun bulunmadığı Vergi Dairesince mahkememize bildirildiği, mahkememizce kabul ve tespit edilmiş; davanın kabulü ile davacının hakedişlerden kaynaklı 390.000,00 TL ile emanet ve nakit kesintilerden kaynaklı 252.484,76 TL toplamı 642.484,76 TL'den ibaret alacağının 26/05/2020 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1-Davanın KABULÜ ile; davacının hakedişlerden kaynaklı 390.000,00 TL ile emanet ve nakit kesintilerden kaynaklı 252.484,76 TL toplamı 642.484,76 TL'den ibaret alacağının 26/05/2020 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2- 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 43.888,13 TL harçtan, dava açılışında alınan 341,55 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 10.630,50 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.972,05 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 32.916,08 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

3- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 341,55 TL peşin harç, 10.630,50 TL ıslah harcı, 59,30 TL başvurma harcı, 123,25 TL tebligat ücreti, 2.550,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 13.704,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 95.947,87 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/12/2023