Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/756 K.2023/693

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/756 Esas - 2023/693 T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

KARAR

ESAS NO

2021/756 Esas

KARAR NO : 2023/693

DAVA

Alacak (Hizmet/Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/12/2021

KARAR TARİHİ : 23/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet/Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı arasında, 3096 sayılı yasa hükümlerine göre yap-işlet-devret modeli çerçevesinde 23/09/1998 tarihinde imtiyaz sözleşmesi imzalandığını, Kırklareli Doğalgaz Kombine Çevrim Santralinin iletim sistemine irtibatını teminen davalı şirket tarafından Kırklareli ilinde kurulması planlanan 81,99 MW kurulu gücündeki Kırklareli Santrali için taraflar arasında 14/09/2004 tarihinde Tesis Sözleşmesi imzalandığını, Mülga 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra, davalı şirketin talebi üzerine,

daha önce imzalanmış olan imtiyaz sözleşmesinin 20/05/2005 tarihli Bakanlık Makamı Oluru ile feshedildiğini, bu fesihten sonra davalı şirket tarafından ...'ya başvurularak 07/08/2005 tarihinde Üretim Lisansı alındığını, Üretim Lisansı alınmasına müteakip Kırklareli Santrali için 01/12/2005 tarihinde taraflar arasında Bağlantı Anlaşması imzalandığını, bu anlaşmanın Tesis Sözleşmesinin eki olarak kabul edildiğini, davalı şirket tarafından Tesis Sözleşmesinin 2.maddesinde belirtilen iletim hatlarından, Kırklareli Santrali ile Kırklareli TM arasında 154 kV.

10,62 km, 795 MCM enerji iletim hattı, 154 kV Kırklareli TM ve 154 kV Hamitabat TM'deki fider teçhizatının tesis edildiğini ve müvekkili şirkete devredildiğini, 154 kV Kırklareli Santrali ile 154 kV Hamitabat TM arasındaki 154 kV, 39,206 km, 795 MCM enerji iletim hattının tesis edilmediğini, davalı şirketin 2007 yılında ...'ya başvuru yaparak 81,99 MW'lık Kırklareli DGKÇ Santral gücünün 164 MW'a yükseltilmesini talep ettiğini, müvekkili şirketçe santral gücünün 164 MW'a yükseltilmesi ve bu yönde Sistem Kullanım Anlaşması imzalanabilmesi için,

bu hattın hangi tarihe kadar yapılacağına ilişkin davalı şirket tarafından taahhüt verilmesinin istenildiğini, 30/04/2010 tarihinde sunulan taahhütname ile enerji iletim hattının 2 yılda tamamlanacağının taahhüt edildiğini, taraflar arasında 17/06/2010 tarihinde Sistem Kullanım Sözleşmesi imzalandığını, taahhütnamenin süresinin 30/04/2012 tarihinde bitmiş olmasına rağmen davalı şirket tarafından hattın tesliminin gerçekleştirilmediğini, söz konusu enerji iletim hattının aciliyet arz etmesi nedeniyle 1272 MCM olarak müvekkili şirket tarafından Yatırım Programına alındığını, 05/01/2021 tarihinde Geçici Kabulü yapılarak devreye alındığını,

bu enerji iletim hattı için müvekkili şirketçe ödenen tesis bedelinin iletim Hatları Tesis Dairesi Başkanlığı tarafından 17.081.566,70 TL olarak bildirildiğini, müvekkili şirket 20. Bölge Müdürlüğü (Edirne) ve 1. Bölge Müdürlüğü (İstanbul/Avrupa) tarafından söz konusu enerji iletim hattı için şu ana kadar yapılan toplam kamulaştırma harcamasının 1.790.675,96 TL olduğunu, enerji iletim hattı işi için toplam 18.872.242,70 TL tutarındaki harcamanın, davalı şirketin sözleşme ve taahhütname hükümlerine aykırı davranması nedeniyle müvekkili şirketin zararını oluşturduğunu,

02/03/2021 tarih ve 560592 sayılı yazı ile söz konusu tesis maliyetinin müvekkili şirketin banka hesabına yatırılmasının talep edildiğini, davalı şirket tarafından gönderilen 23/03/2021 tarihli cevabi yazıda talep edilen tutarın ödenmeyeceğinin bildirildiğini, davalı şirket tarafından şirketçe finanse edilen fiderler ve iletim hattı maliyetinin, sistem kullanım bedelinden mahsup edilmek suretiyle geri ödenmesi gerektiği ve 01/12/205 tarihli Bağlantı Anlaşmasının ekinde yer alan alan 14/06/2004 tarihli tesis sözleşmesinin 2.maddesinin mevzuat değişikliği nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemiyle ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/603 Esas sayılı dosyasında açılan davanın reddedildiğini, bunun üzerine davalı şirket tarafından ...

9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/207 Esas sayılı dosyasında açılan davanın da reddine karar verildiğini, istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararının temyiz edildiğini ve halihazırda temyiz incelemesinde olduğunu belirterek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 18.872.242,70 TL alacağın 23/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, sözleşmenin imzalanmasının üzerinden yaklaşık olarak 17 yıl geçtiğini, dava konusu talep bakımından zamanaşımı süresinin dolduğunu ve davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, 01.12.2005 tarihli Bağlantı Anlaşmasının 5. Maddesi ve 14.09.2004 tarihli Tesis Sözleşmesinin 8. Maddesi gereğince enerji hattı yapım bedelinin Sistem Kullanım Bedelinden Mahsup edilmesi gerektiğini, aksi halde davacı kurumun sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını, Tesis Sözleşmesinin imzalandığı tarihte müvekkili şirketin,

yapılan yatırımların tarife yoluyla geri ödenmesi metodu geçerli olması sebebiyle iletim maliyetini karşılamayı üzerine aldığını, yani müvekkili şirketin bu bedelleri tarife yoluyla geri alacağını, hiçbir zaman iletim hattı maliyetini karşılıksız ödemeyi kabul etmediğini, ...'ın bu maliyetlerin müvekkili şirketçe ödenecek sistem kullanım bedelinden düşülmesini kabul etmediğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler bir bütün olarak bir arada değerlendirildiğinde müvekkili şirket tarafından yapımı üstlenilen 154 kV Kırklareli Santrali ile 154 kV Hamitabat Tm arasındaki 154 kV, 39,206 km,

795 MCM enerji iletim hattı işinin bedelinin sistem kullanım bedelinden mahsup edilmesi gerektiğini gösterdiğini, müvekkili şirketin 23.09.1998 tarihli olarak imzaladığı sözleşmenin bir imtiyaz sözleşmesi olduğunu, bu imtiyaz sözleşmesini imzalamasının nedeninin de sözleşme kapsamında kendisine ABD Dolarına endeksli alım fiyatı garantisi verilmesi olduğunu, bu yatırım kapsamında davacı ile 14.09.2004 tarihli tesis sözleşmesinin 01.12.2005 tarihli bağlantı anlaşmasının eki olarak ihtirazi kayıtla imzalandığını,

ayrıca sözleşmenin ikinci maddesi ile sekizinci maddesi birlikte değerlendirildiğinde iletim hattı bedelinin müvekkili tarafından bedelsiz olarak üstlenilmeyeceğinin açık olduğunu, sözleşme ile yapımını üstlendiği dava konusu hattın bedelini sözleşmede yer alan değişen mevzuat kapsamında sistem kullanım bedelinden mahsup edebilmesine olanak tanıyan hükümler çerçevesinde mahsup edebileceği için davacı kurum ile 01.12.2005 tarihli Bağlantı Anlaşmasının imzalandığını, taraflar arasında bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat gereğince,

iletim hattı maliyetinin sistem kullanım bedelinden mahsup edilmesinin zorunlu olduğunu, Bağlantı Anlaşması'na göre, müvekkili şirket tarafından ... adına yaptırılan hat ve fiderlerin mülkiyetinin ...’a geçtiğini, davacı kurumun, sözleşme hükümlerine aykırı olarak müvekkili şirket tarafından yapılacak enerji iletim hattı bedelini, sistem kullanım bedelinden mahsup etmemesi sebebiyle bugüne kadar dava konusu hat tamamlanamadığından,

hattın yapım bedelinin müvekkili şirketten talep edilmesinin mümkün olmadığını, 14.09.2004 tarihli Tesis Sözleşmesinin 2. madde hükmü bakımından müvekkili şirketin ihtirazi kayıt koyduğunu, bu kaydın konulmasının bu madde bakımından taraflar arasında irade uyuşmasının bulunmadığı anlamına geldiğini, bu nedenle 2. Maddenin yok hükmünde olduğunu ve sözleşme kapsamında olmadığını, Tesis Sözleşmesinin 2. maddesinin hâlihazırda yürürlükte olduğu varsayılsa dahi, bu hükmün tek başına değerlendirilemeyeceğini, Tesis Sözleşmesinin m. 3/f.

8 ve Bağlantı Anlaşmalarının 5/A maddeleriyle birlikte değerlendirme yapılması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından imzalanan sözleşmeler gereğince enerji hattı yapım bedelinin sistem kullanım bedelinden mahsup edileceğinin kendisine bildirilmesi halinde hattın yapımına başlanacağı müteaddit olarak davacı kuruma bildirildiğini, davacının neden enerji iletim hattını kendi imkanları ile tamamlamak zorunda kaldığı yönünde yeterli gerekçe ortaya koymadan hattın yapım bedelini müvekkili şirketten talep edebilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, 14.09.2004 tarihli Tesis Sözleşmesi ve 01.12.2015 tarihli Bağlantı anlaşması, 30.04.2010 tarihli taahhütname uyarınca tesis edildiği iddia edilen 154kV Hamitabat Santrali-Kırklareli DGKÇS Enerji İletim Hattı İmalat ve Kamulaştırma Bedeli'nin tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/603 Esas ve ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/207 Esas sayılı dosyaları dosyamız arasına alınmıştır. Taraflar arasındaki akdi ilişki devam ettiğinden davalı vekilinin zaman aşımı def'ine itibar edilmemiştir.

Dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan 01/12/2005 tarihli Bağlantı Anlaşması'nın 5/A "İletim Sistemi Varlıklarının Kullanıcı Tarafından Tesis Edilmesi veya Ettirilmesi" başlıklı maddesinde, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu ve yeterli finansmanın mevcut olmadığı hallerde, söz konusu yatırımın ... adına Kullanıcı tarafından finanse edilip yapılabileceği, bu durumda, gerçekleşen yatırıma ait toplam harcama tutarının sistem kullanım bedelinden düşüleceğinin kararlaştırıldığı,

Bağlantı Anlaşmasının eki olan EK-4 Tesis Sözleşmesinin 2.maddesinin son paragrafında yer alan "Fiziki Maliyetin 1. ve 2.bentlerdeki bedelleri aşması halinde ... aradaki bu farkı kullanıcıya ödemeyecektir." ifadesinin kullanıcı tarafından gerçekleştirilecek yatırım harcama tutarının ödenmeyeceği anlamında yorumlanamayacağı, fiziki maliyet fark bedelin ödenmeyeceğinin anlaşılması gerektiği, kaldı ki EK-4 Tesis Sözleşmesinin "Kullanıcıya Borçlanılan Toplam Miktarların Ödenmesi" başlıklı 8.maddesinde de, açıkça "Borcun tamamı ödeninceye kadar sistem kullanım ücreti alınmayacaktır." ifadesinin yer aldığı,

tüm bu düzenlemeler göz önüne alındığında, iletim sistemi varlıklarının Kullanıcı tarafından tesis edilmesi veya ettirilmesi durumunda finansman bedelinin/yatırım tutarının nakit ödeme yapılmaksızın ... tarafından karşılanması ve sistem kullanım bedelinden düşülerek mahsuplaşılması gerektiği, bu durumda da davacı ... tarafından bizzat yapılan harcama tutarının davalıdan tahsilinin talep edilemeyeceği kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.