Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/616 K.2022/602

Mahkememize açılan davanın yapılan ön inceleme tensip aşamasında dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ...Sağlık Turizmi Gıda Reklam İç ve Dış San. Taah. Ltd. Şti. borçlarına karşılık, ...Kalıp Ve Plastik-kemal Karadeniz emrine. Türkiye... Mecidiye ... Şubesine ait 0005982 seri nolu 14.11.2022 keşide tarihli 63.508,00-TL tutarlı ve 0005983 seri nolu 18.12.2022 keşide tarihli 65.000,00-TL tutarlı 2 adet çeki keşide edildiğini, söz konusu 2 adet çeki, şirket yetkilisi yetkili hamil müvekkili ..., lehtar ...KALIP ve...in adresine 29.07.2022 tarihinde ...

Şubesinden kapalı zarf içerisinde gönderildiğini, söz konusu kargo, alıcısı lehtar ...KALIP ve... 'e ulaştığında 0005982 seri nolu 14.11.2022 keşide tarihli 63.508,00-TL tutarlı çekin zarfın içinden çıkmadığı kargo alıcısı lehtar ...KALIP ve PLASTİK-KEMAL KARADENİZ tarafından, keşideci şirketin yetkili temsilcisi ve işbu çekin yetkili hamili müvekkil ...'e bildirildiğini, bunun üzerine şirket tarafından 0005995 seri nolu 14.11.2022 keşide tarihli 63.508,00-TL tutarlı çek, kargodan çıkmayan çek yerine ...KALIP ve...e gönderildiğini,

bu nedenle 0005982 seri nolu 14.11.2022 keşide tarihli 63.508,00-TL tutarlı çekin kargo paketi içinden alınması/çalınması sebebiyle zayi olduğunun açık olduğunu, çekin çalınması sebebiyle müvekkili ..., şirket yetkili temsilcisi olarak şirket adına ve çeki elinde bulunduran yetkili hamil olarak, çeki çalan kişilerin tespit edilmesi ve cezalandırılması amacıyla ...

Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, bu nedenlerle yetkili hamil müvekkil ...'in rızası hilafına elinden çıkan çek için öncelikle T.T.K.’ nın ilgili maddeleri gereğince ödeme yasağı kararı verilmesi bilahare de söz konusu çekin zayi nedeniyle iptali amacıyla mahkemeye başvurulduğunu ileri sürerek öncelikle tensip zaptıyla birlikte söz konusu çekin ibrazı halinde ödenmemesi amacıyla TTK'nın ilgili maddeleri gereğince ihtiyati tedbir yolu ile ÖDEME YASAĞI KONULMASINA, ödeme yasağı konulmasına ilişkin kararın ivedilikle ilgili bankaya bildirilmesine,

Gerekli ilan ve duyuruların yapılmasına ve yasal sürelerin beklenmesine müteakip söz konusu çekin İPTALİNE, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, keşideci yetkilisi olan davacının zayi olan çekin TTK'nın 757. maddesi gereğince zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olup uyuşmazlık, davacının şirket yetkilisinin zayi nedeniyle dava açma hakkı olup olmadığı ile çeki zayi nedeniyle iptaline ilişkin şartların oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davasının TTK'nun 651. ve 757. maddeleri gereğince hamil tarafından açılması gerekmektedir. İptal davasını talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nın 757. maddesi çerçevesinde zayi davası açılamayacaktır. Zira zayi nedeniyle iptal davası, hamile zayi olan çek yerine yeni bir çek keşide edilerek verilmesini yahut çek bedelinin ödenmesini sağlayan davadır. TTK.nun 651.maddesi uyarınca çek iptali davasını ancak hamil açabilir. Keşideci veya yetkilisi açamaz. ( Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2011/1391 Esas, 2011/10489 Kararı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2014/6648 Esas, 2014/1228 Kararı)

Evrakın kıymetli evrak vasfında olmaması yahut kıymetli evrak olmasına rağmen talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi davası açılamaz. Ayrıca çek iptali davası açılabilmesi için TTK'da belirtilen hukuki yararların olması gerekir. Çek zayi davasının TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir. Yasada düzenlemeyen bir hususta kanuna karşı hile oluşturacak şekilde dava açılamaz.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ve ekindeki çek fotokopisine göre, keşide edilen dava konusu çekin ön ve arka yüzünde davacının hamil olduğuna dair bir ciroya rastlanmamış olup davacının çeki keşide eden şirketin yetkisi olup söz konusu çek davacıya hukuki manada hamil sıfatıyla verilmediği anlaşılmaktadır. Zayi olan çek yerine ikinci çek keşide etmek, keşideci için zayi davası açmaya haklı sebep olmaz keşidecinin hakkında takip olması halinde açacağı dava menfi tespit davasıdır.

Tüm dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, TTK.nun 651.maddesi uyarınca çek iptali davasını açma hakkının yetkili hamile tanınmış olduğundan bu davayı ancak çek hamili açabilir. Keşideci veya yetkilisi açamayacağından, davaya konu iptali talep edilen çek keşidecisinin yetkili temsilcisi davacı olduğundan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesine göre keşidecinin yetkilisinin iptal davası açma hakkı ve hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın REDDİNE,

2-Davacı vekili tarafından talep edilen ihtiyati tedbir talebinin de REDDİNE,

3-Dava açılışında alınan 80,70.TL peşin harcın, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70.TL harcı karşıladığı anlaşıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,

Dair; dosya üzerinden davacı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/10/2022

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.

¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸