Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/102 K.2025/86

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/102 Esas - 2025/86 T.C.

... "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/102 Esas

KARAR NO : 2025/86

DAVA

Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 09/02/2023

KARAR TARİHİ : 12/02/2025

KARAR YAZMA TARİHİ : 14/02/2025

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. Müvekkili şirket ile davalı sigorta şirketi arasında, 20.01.2022 başlangıç tarihli 6102200000071 poliçe no’lu All Risk Poliçesi imzalandığını, müvekkilinin, sigortaya konu edilen, ...

Bala şantiyesinde 19.05.2022 tarihinde yangın çıktığını, şantiyede yer alan müvekkiline ait 7 adet konteynır ve pek çok ekipmanın yanarak hasar gördüğünü, işbu yangın olayının akabinde, yasal süresi içerisinde, müvekkili şirketin oluşan zararının inşaat all risk poliçesi kapsamında tazmin ve tahsili amacıyla davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, talebin reddedildiğini, başvurunun reddedilmesi üzerinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na 13.10.2022 tarih 2020.E.379114 sayılı başvuruda bulunulduğunu ancak, davalı ...

Sigorta A.Ş’nin Sigorta Tahkim Sistemi’ne üye olmadığı tespit edildiği belirtilerek talebin değerlendirmeye alınmadığını, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek müvekkili şirketin davalı Sigorta Şirketinden yaptırmış olduğu 6102200000071 poliçe no’lu All Risk Poliçesi kapsamında, 19.05.2022 tarihinde ...

Bala Şantiyesinde çıkan yangın sonucu oluşan gerçek zararının tespiti ile oluşan zararın fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL’sinin, olay tarihi olan 19.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte tahsil ve tazminini,, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE.

Dava dilekçesinde müvekkili şirket adresinin ... şubesi olarak belirtildiğini, doğrudan şubeye dava açılamayacağından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, mahkememizin yetkisiz olduğunu, davalı olarak yerleşim yerlerinin İstanbul Merkez/Çağlayan olup bu sebeple davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğunu davacı tarafından tazminat talebine dayanak olarak gösterilen sigorta poliçesinde eksik sigorta hükümlerinin uygulanacağının açık bir şekilde belirtildiğini, eksper tarafından yapılan incelemeler sonucunda şantiyede yer alan bazı tesis ekipmanı vasfındaki kıymetlerin listeye eklenmediğinin tespit edildiğini,

bu ekipmanlar için de ikame değer araştırılması yapıldığını ve yine ortalama amortisman tenzili yapılarak rayiç gün bedeline ulaşıldığını, bu kapsamda yapılan tespitlerde. Şantiye Tesisi Vasfındaki Kıymetler için 1.779.840,00 TL (%10 Amortismanlı), Şantiye Ekipmanı Vasfındaki Kıymetler için.

490.834,58 TL (%20 Amortismanlı) olmak üzere toplam gün değerinin 2.270.674,58 TL olduğu, hal böyle iken ekipman değerinin sigorta değerinden yüksek olması durumunda eksik sigorta hükümlerinin uygulanacağı açık bir şekilde düzenlendiğini, davacının talep ettiği hasar muafiyet altında kaldığından davacıya herhangi bir tazminat ödemesi yapılmasının mümkün olmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, yangın hasarının gerçekleşmesinde gerekli önemlerin alınıp alınmadığı dahi ispat edilemediğinden hasar hiçbir şekilde teminat kapsamında olmayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Tensip ara kararı gereği, Dava dilekçesinin ekindeki İnşaat Tüm Riskler Sigortası'na göre sigortalı ...5. Bölge Müdürlüğü SİGORTA ETTİREN davacı olup Yargıtay ilamlarına göre davacı tarafın ön inceleme duruşmasına kadar SİGORTALI olan ...5. Bölge Müdürlüğünün dava konusu olan tazminatın devri yönünden açık muvafakatine ilişkin belgeyi sunmasına karar verilmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonuna müzekkere yazılarak davacının başvurusu olan 13/10/2022 tarih 2022.E.379114 sayılı başvuru dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesinin istenilmesine, ...

Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığından, Elmada ilçesi 19/05/2022 tarihli 2022/6326 bildirimli 161765 sayısı olan Elmadağ Süleymanlı Baraj Şantiyesinde konteyner yangınına ilişkin yangın raporu ile tüm evrakların ayrıca yangına ait fotoğraflar var ise gönderilmesinin istenilmesine, Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği EKOL Ekspertiz raporu sureti ile yangına ilişkin fotoğraf veya video var ise ibraz etmek üzere 2 hafta süre verilmesine,

Davalı sigorta şirketinden 19/05/2022 tarihli konteyner yangınına ait davacı yan adına düzenlenen, 6102200000071 nolu İnşaat Tüm Riskler Poliçesinin, hasar dosyasının ve yapılan bir ödeme var ise ödeme belgelerinin gönderilmesinin istenilmesine, Elmadağ CBS'na müzekkere yazılarak Elmadağ Süleymanlı Barajı Şantiyesinde konteyner yangınına ilişkin (19/05/2022 tarihli) soruşturma dosyası veya ceza davası açılmış ise hangi mahkemeye açıldığının sorulmasını, soruşturma dosyası var ise UYAP üzerinden gönderilmesinin istenilmesine,

Elmadağ Jandarma Komutanlığına müzekkere yazılarak 19/05/2022 tarihinde Elmadağ Süleymanlı Baraj Şantiyesindeki konteyner yangınına ilişkin düzenlenen evrakların ve tutanakların suretlerinin gönderilmesinin istenilmiş gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.

Ön inceleme duruşmasında; Her ne kadar davalı sigorta şirketi tarafından yetki itirazında bulunulmuşsa da dava yangın haksız fiili olup, haksız fiilden doğan davalar HMK 16.maddesine göre haksız fiilin vuku bulduğu yerde açılabileceği gibi davalı sigorta şirketinin ...'da da bölge müdürlüğü bulunduğundan davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Poliçe tarihi ile talep tarihi itibariyle uyuşmazlığa uygulanması gereken 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1454/1 maddesi uyarınca “Sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir.

Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir.” yani adı geçen madde hükmüne göre aksine bir sözleşme yoksa sigorta tazminatını ancak sigortalı talep edebilir.

Bu durumda sigorta ettiren davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığının tespiti açısından sigorta poliçesi hükümleri ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1454. maddesinin değerlendirilerek bir sonuca varılması ve buna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, ( Yargıtay 11.H.D. 21/09/2017 tarihli 2017/1481 Esas, 2017/4617 Kararı) tazminat talep etme hakkının sigortalı durumda bulunan ...5.

Bölge Müdürlüğüne ait olduğu, başvurunun işleme alınmasının Genel Müdürlüğün açık muvafakati ile gerçekleştirilebileceğinden, ilgili genel müdürlüğünün 02/06/2023 tarihli açık muvafakatine ilişkin belge davacı vekili tarafından dosyaya sunulmuştur.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Borçlar ve Ticaret Mevzuatından Kaynaklanan Nitelikli Hesap Uzmanı... ... ... ... ... ... a tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18/09/2023 tarihli raporda, Dava konusu 19/05/2022 tarihinde meydana gelen hasarın poliçe vadesi içinde ve yangın teminatı kapsamında olduğunu, Şantiye tesisi ve ekipmanı (CPE) hasar tutarı hakkında bilirkişi heyetimizin yaptığı internet ve piyasa araştırmaları sonucunda 430.840,80 TL'nin uygun bulunduğunu, hasar icmali hesaplanmasının aşağıda belirtilen şekilde yapılmasının bilirkişi heyetimizce uygun bulunduğunu,

Şantiye Tesisi ve Ekipmanı Hasar Tutarı 430.84030 TL, eksik Sigorta (çarpan: 0,132119), 56.922.26 TL, Muafiyet Tenzili (10.000.00 USD X 15.9492 TL / USD) 159.492.00 TL,56.922,26 TL'nin Poliçede Yer Alan Sigorta Şirketi Lehine Asgari 10.000.-USD Muafiyet şartı gereği hasar tarihi kuruna göre tespit edilen 159.492,00-TL muafiyet tutarının altında kalan bir tutar olması sebebiyle muafiyet altı olarak değerlendirildiğini, Şantiye Tesisi ve Ekipman (CPE) sigorta bedelinin, sigorta değerinden düşük olması nedeniyle sigorta poliçesinde eksik sigorta hükümlerinin uygulanacağı,

eksik sigorta sonrası tespit edilen hasar bedelinin muafiyet bedeli altında kaldığı ve bu nedenle sigorta şirketinden herhangi bir talepte bulunulamayacağı görüş ve kanaati belirtilmiştir.

Davacı vekilinin İtiraz üzerine Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 09/11/2023 tarihli ek raporda özetle; Kök rapordaki görüşlerinde bir değişiklik olmadığı beyan ettikleri görülmüştür.

Bilirkişi ek ve kök raporları taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından hem kök hem ek rapora karşı beyan itiraz dilekçeleri sunulması üzerine itirazlarında değerlendirilmesi amacıyla dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, Makine Mühendisi ... .... ... ... ... ... ... 'e tevdi edilmiş , bilirkişiler tarafından düzenlenen 25/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davaya konu alevli yangın hadisesinin, şantiye tesisi vasfındaki yatakhane yapısının elektrik tesisatında gerçekleşen kısa devre sonucu meydana geldiğini, Dava dosyasında yer alan mevcut bilgi ve belgelerden, şantiye içerisinde yer alan YSC tüplerinin sayılarının eksik olduğu ve YSC tüp yerleşim yerlerinin uygun belirlenmediğini, yangın olayından önce yangın ekiplerinin kurulup sorumlululukların belirlemediğini, eğitim ve tatbikatların yapılmadığını, yangın algılama ve uyarı sistemlerinin bulunmadığını,

yatakhane olarak kullanılan konteyner çevresinde araç park edildiğini ve sanayi tipi tüplerinin bulunduğu anlaşılmış olunup bu kapsamda davacının ilgili yönetmelikler çerçevesinde yangına karşı gerekli ve yeterince tedbir ve önlem almadığını, Davacı tarafından yangın olayının öncesinde ve yangın sırasında alınan ve yukarıda belirtilen kriterler çerçevesinde dava dosyasına yeni bir belge sunulması halinde (İş güvenliği kapsamında yangın riski için tutulan, yangın acil eylem planı, personelin yangın ile ilgili aldığı eğitimler, yangın postalarında görevlendirilen personeller ve sorumlulukları, yangın için alınan tedbirler,

YSC tüp sayısı-yerleri-test kontrolleri, yangına sebep olabilecek yangın kaynaklarının konteynerlere yaklaşım mesafeleri, yangın algılama ve söndürme ile ilgili diğer alınan tedbirler vb gibi) sorumlululuğun tekrardan değerlendirilebileceğini, Gerek proforma faturada gerekse ekspertiz raporunda miktar ve birim fiyatların aynı olduğunu, Aradaki farkın, ekspertiz raporunda esas alınan %10 ve % 20 oranında amortisman tenzilinden, sovtaj tenzilinden ve yangın raporunda da hasar gören malzemeler arasında yer almayan buzdolabı fiyatından kaynaklandığı anlaşılmış olup, Ekspertiz raporunda,

davacı tarafından kendilerine verilen tüm faturaların analiz edildiği ve dava tarafından sunulan proforma faturalar ile uyumlu olduğunu. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler listelerinde, konteyner fiziki ömrünün 10 yıl olduğunun ve eksperiz raporunda yer alan %10 amortisman tenzilinin doğru olduğunu, yine diğer malzemeler için alınan ortalama %20 amortisman tenzilinin de uygun olduğunu, Davacı firmanın aldığı tekliften daha yüksek bedelli olan, ...

Metal firmasının teklifine göre, hasar tutarından 15.000,00 TL sovtaj tenzilinin uygulanabileceğini, Yangın raporunda, hasar gören malzemeler arasında yer almayan ve dava dilekçesinde de belirtilmeyen buzdolabı fiyatının değerlendirmeye alınamayacağını.

Konteyner fiyatları; kalitesi, büyüklüğü, detayları, tasarımı, iç, yapısı, üretici firması, yapım malzemesi, ithal veya yurt içinde üretiliyor olması gibi unsurlara bağlı olarak değişiklik göstermekle beraber bilirkişi kurulumuzca, hasar gören tesis ve ekipmanların 2 el olduğu ve belirli bir fiziki ömrü ve kullanımı, kapasitesi, ortalama fiyatları ve fiyatların TÜİK Parasal değerleri Hesaplama Aracı ile davaya konu olay tarihine dönüşümleri dikkate alınarak yapılan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda, ekspertiz raporunda ve önceki bilirkişi kök ve ek raporunda belirlenen şantiye tesisi ve ekipmanı (CPE),

hasar tutarının (430.840,80 TL) uygun olacağını, ) Poliçenin hasar tarihinde aktif ve teminat kapsamında olduğu, tespit edilen hasar bedeli için uygulanan eksik sigorta ve muafiyet klozlarının tarafımızca uygun görüldüğünü, Tespit edilen hasar bedelinin muafiyet altında kalması sebebiyle sigorta şirketinin herhangi bir tazminat ödeme sorumluluğunun olmadığı sonuç ve kanaati belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; yangın sigortası (All Risk) kaynaklanan maddi tazminat alacağı istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı ile 20.01.2022 başlangıç tarihli 6102200000071 poliçe no’lu All Risk Poliçesi ile birlikte toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan tüm raporlar birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişinin raporunda belirtildiği üzere;Şantiye Tesisi ve Ekipmanı Hasar Tutarı 430.84030 TL, eksik Sigorta (çarpan: 0,132119), 56.922.26 TL,

Muafiyet Tenzili (10.000.00 USD X 15.9492 TL / USD) 159.492.00 TL,56.922,26 TL'nin Poliçede Yer Alan Sigorta Şirketi Lehine Asgari 10.000.-USD Muafiyet şartı gereği hasar tarihi kuruna göre tespit edilen 159.492,00-TL muafiyet tutarının altında kalan bir tutar olması sebebiyle muafiyet altı olarak değerlendirildiğini, Şantiye Tesisi ve Ekipman (CPE) sigorta bedelinin, sigorta değerinden düşük olması nedeniyle sigorta poliçesinde eksik sigorta hükümlerinin uygulanacağı,

eksik sigorta sonrası tespit edilen hasar bedelinin muafiyet bedeli altında kaldığı ve bu nedenle sigorta şirketinden herhangi bir talepte bulunulamayacağı tespit edilmiş olup bilirkişiler tarafından sunulan rapor denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek, bu kapsamda tespit edilen hasar bedelinin muafiyet altında kalması sebebiyle sigorta şirketinin herhangi bir tazminat ödeme sorumluluğunun olmadığı anlaşıldığından, buna göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.