Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/262 K.2024/434

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE.

Davalı firmanın, müvekkili şirket bünyesindeki ...Destek Tesisleri İşletme Müdürlüğünde ihale edilmek suretiyle "Sosyal Tesis Hizmetleri İşi"ni yüklendiğini, müvekkili şirket nezdinde iş üstlenen davalı yüklenici firma bünyesinde 01/01/2020-31/12/2021 tarihleri arasında çalışan davadışı işçi ...'nin müvekkili şirkette çalışmaya devam ettiğini ve davalı firma işçisi ...'nin iş akdinin 31/03/2022 tarihinde bünyesinde çalıştığı ve müvekkili şirket nezdinde iş üstlenen dava dışı yüklenici firma tarafından kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdirildiğini, bunun üzerine dava dış işçiye kıdem tazminatının ödendiğini,

yapılan ödemelerin yüklenici firmalara rücu edilmesi için her bir yüklenici bakımından hesap yapıldığını ve davalı yüklenici firma açısından yapılan hesaplamaya göre belirlenen müvekkili şirket alacağının yüklenici firmadan istenilmiş ise de sonuç alınamadığını, alacağın tahsili amacıyla ...3.

İcra Dairesinin 2023/2323 Esas sayılı dosyası ile toplam 12.425,97.TL üzerinden takip başlatıldığını, davalı tarafından borca itiraz edilerek takibin durduğunu, arabuluculuğa başvurulduğu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamını, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE.

Müvekkili şirket ile ...Sosyal Tesis Hizmetleri işini ihaleyi kazanmak suretiyle yüklenmiş ve taraflar arasında sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket ilgili tarihte hazırlayıp sunduğu teklifte hesaplamalarını Kıdem tazminatından sorumluluğu olmadan yaparak kurum tarihte hazırlayıp sunduğu teklifte hesaplamalarını Kıdem tazminatından sorumluluğu olmadan yaparak kuruma ilettiğini, şirketin hazırlayıp teklif ettiği ve kurumca karşılıklı olarak imzalanan sözleşmede kıdem tazminatından sorumluluk belirtilmediğini, diğer tüm sorumluluklar açıkça belirtildiği halde kıdem tazminatının bu sorumluluğun dışında tutulduğunu,

bu işlemin gerekçesi idari şartnamede 04.10.2019 tarihli zeyilname ile kıdem tazminatının yüklenici firmaya ait olduğu ibaresi idari şartnameden çıkartıldığını, sözleşme sonunda kurum tarafından gerekli inceleme ve değerlendirilmelerin yapıldığını ve müvekkili şirketin bir sorumluluğunun kalmadığı belirlenerek teminatların iade edildiğini, Sözleşme sonunda tüm kontrollerin yapılarak her hangi bir eksiklik ve sorumluluk kalmadığından geçici ve kesin kabullerin yapıldığını, müvekkili şirketin teminatlarının iadesine karar verildiğini,

hiçbir şekilde kabul manasına gelmemek üzere talep edilen kıdem tazminatı miktarının doğru hesaplanmadığını belirterek davanın reddini karar verilmesini talep etmiştir.

...Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekereye verilen 17/04/2023 tarihli cevap yazısında Özkur Temizlik Kaynak Suları Üretim Turizm İnşaat Gıda Ve Ticaret Limited Şirketi Ünvan Değişikliği İle Yeni Ünvanı: Özkur Yemek Hizmetleri Temizlik Turizim İnşaat Gıda ve Ticaret Şirketi olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ile Rücuen Tazminat Hesap Uzmanı Fatma BEKTAŞ'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 12/02/2024 tarihli raporda, Davacı ... ile davalı Özkur Yemek Hizmetleri Temizlik Turizm İnşaat Gıda ve Ticaret Limited Şirketi arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, imzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını,

Mahkeme tarafından davacının dava dışı işçi ... ile ilgili yapmış olduğu 23.649,00TL kıdem tazminatı ödemesinden. Davalı Özkur Yemek Hizmetleri Temizlik Turizm İnşaat Gıda ve Ticaret Limited Şirketi nin sorumlu olduğu miktarın toplam 7.571,83.TL olarak hesaplandığını, ...3.İcra Dairesinin 2023/2323 Esas sayılı icra dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın 7.571,83 TL si için iptaline ve takibin devamı gerekeceği görüş ve kanaati belirtilmiştir.

Kamu ihale kurumuna yazılan müzekkereye verilen 05/04/2024 tarihli yazı cevabında ilgili zeyilname incelenmiş olup gönderilmiş olup ihaleden önce var olan kıdem tazminatı sorumluluğunun zeyilname ile ihale/ sözleşmeden çıkartığının tespit edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava dışı işçinin işçi alacağından dolayı ödenen tazminatın rücuen tahsiline ilişkin olarak başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasına ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( Yargıtay 23.H.D. 15/09/2020 tarihli 2017/2497 Esas, 2020/2808 Kararı)

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Bu kapsamda, davalı şirketin hazırlayıp sunduğu Kıdem tazminatından sorumluluğu olmadığına dair teklif ettiği ve davalı kurumca karşılıklı olarak imzalanan sözleşmede kıdem tazminatından sorumluluk belirtilmediği, diğer tüm sorumluluklar açıkça belirtildiği halde kıdem tazminatının bu sorumluluğun dışında tutulduğu, bu işlemin gerekçesininde idari şartnamede 04.10.2019 tarihli zeyilname ile kıdem tazminatının yüklenici firmaya ait olduğu ibaresi diğer işçi alacakları kalemleri içerisinden idari şartnameden çıkartıldığından, Yukarıda belirtilen Yargıtay 23.H.D.

15/09/2020 tarihli 2017/2497 Esas, 2020/2808 Kararı da dikkate alındığında davalı şirketin kıdem tazminatı yönünden bir sorumluluğunun bulunmadığından, davacı tarafın itirazın iptali davasına konu yaptığı alacak talebi kıdem tazminatına ilişkin olduğundan, buna göre davanın reddine karar verilmiştir.