Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/56 K.2023/764

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/56 Esas - 2023/764 T.C.

... "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/56 Esas

KARAR NO : 2023/764

DAVA

Rücuen Tazminat ( Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/01/2023

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

KARAR YAZMA TARİHİ : 14/12/2023

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. Müvekkilinin 06.05.1991 tarihinde, ... Büyükşehir Belediyesi şirketlerinden ... Ltd. Şti. % 93 ve ... Halk Ekmek ve Un Fabrikaları A.Ş.'nin % 7 iştiraki ile kurulduğunu, müvekkili şirketin, ...

Büyükşehir Belediyesi ile yapılan 11.09.1991 tarih ve 373 sayılı kararı ile işletme protokolünde belirtilen ilgili hizmetleri yerine getirdiğini, müvekkilinin gelirleri park bünyesinde ve dışında bulunan işletmelerin kira gelirleri ve ilave işler gelirleri olduğunu, müvekkilinin, "... Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Barajları, Bitkisel, Yapısal, Tesisat, Elektrik, Bakım, Onarım İşi"ni, ...

Büyükşehir Belediyesi'nden ihaleyle aldığını, müvekkilinin ihaleyle aldığı ... genelindeki peyzaj işlerini, yüklenicilik sözleşmeleriyle yüklenicilere (taşeronlara) yaptırdığını, davalıların işçisi [TCKN] T.C. kimlik numaralı Mustafa Mutlu'nun 24.02.2012 ilâ 24.01.2018 tarihlerinde belirlenen peyzaj işlerinde çalıştığını, müvekkili şirket ile davalılar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi olduğunu iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai ücreti talebiyle müvekkili şirket aleyhine ... ...

4. İş Mahkemesi'nin 2019/265 Esas sayılı dosyasıyla dava açtığını, ... ... 4. İş Mahkemesi'nin 08.12.2020 tarih 2019/265 Esas 2020/383 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, mahkeme kararının istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, davalıların işçisi tarafından, mahkemenin işbu ilamı dayanak gösterilerek müvekkil şirket aleyhine başlatılan ... ...

İcra Dairesi'nin 2020/32706 Esas sayılı ilamlı icra dosyasına müvekkili şirket tarafından 25.01.2021 tarihinde dosya hesabı olan 36.887,42.-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin, "alt işverenlerin" kusuru sebebiyle kendi işçisi olmadığı halde, anılan mahkeme kararının infazına yönelik başlatılan ... ...

İcra Dairesi'nin 2020/32706 Esas sayılı dosyasında "asıl işveren" sıfatıyla işçi'ye 36.887,42TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, yapılan ödemenin rücuen tahsili için, işçinin işverenleri aleyhine dava şartı arabuluculuk müracaatı yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya dair tüm dava ve takip haklar saklı kalmak kaydıyla.

36.887,42.-TL'nin icra dosyasına yapılan ödeme tarihi olan 25.01.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

DAVALI ... VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE. İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkil şirketteki işten ayrılma tarihinin 2013 yılı olduğu gözetildiğinde dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı işçinin müvekkili şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığından,

kıdem tazminatına hak kazanamadığını, müvekkili şirketteki iş akdini haklı bir nedeni olmaksızın sonlandıran dava dışı işçiye ilişkin kıdem tazminatının müvekkili şirketten talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay İçtihatlarına göre ihbar tazminatı alacağından son alt işveren sorumlu olduğundan söz konusu alacak için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu edilen alacaklar için süre yönünden sorumluluğu kalmadığını, ... ...

4. İş Mahkemesi'nin 2019/265 E. sayılı dosyasında ıslah tarihinde alacak kalemlerinin müvekkili şirket yönünden zamanaşımına uğradığını, her bir alt taşeronun, işçinin kıdem tazminatından kendi çalıştırdığı dönemdeki ücreti ile işçinin çalıştığı süre kadar sorumlu olduğunu, davacıya ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkili şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, karşı tarafın faiz talebine itiraz ettiklerini, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğundan ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler,

işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığından müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı şirketten hak ediş alacağının bulunmadığını, davacının talep etmiş olduğu alacaklara karşı takas-mahsup def'inde bulunduklarını belirterek davanın reddine, aksi kanaatte ise takas mahsup taleplerinin değerlendirilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI ...

VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE; dava dışı işçinin iş akdi ihale yolu ile senelik olarak alınan bakım onarım işi kapsamında yenilendiğini, bu nedenle zincirleme iş sözleşmesi kapsamında olduğunu ve zincirleme iş sözleşmeleri belirli süreli olduğundan iş akdinin işin bitmesi sebebiyle sona erdiğinden, kıdem tazminatına hak kazanamadığını, bu sebeple dava dışı işçiye ilişkin kıdem tazminatının müvekkili şirketten talep edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığından,

kıdem tazminatına hak kazanamadığını, müvekkili şirketteki iş akdini haklı bir nedeni olmaksızın sonlandıran dava dışı işçiye ilişkin kıdem tazminatının müvekkili şirketten talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay İçtihatlarına göre ihbar tazminatı alacağından son alt işveren sorumlu olduğundan söz konusu alacak için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin dava konusu edilen alacaklar için süre yönünden sorumluluğu kalmadığını, ... ...

4. İş Mahkemesi'nin 2019/265 E. sayılı dosyasında ıslah tarihinde alacak kalemlerinin müvekkili şirket yönünden zamanaşımına uğradığını, her bir alt taşeronun, işçinin kıdem tazminatından kendi çalıştırdığı dönemdeki ücreti ile işçinin çalıştığı süre kadar sorumlu olduğunu, davacıya ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkili şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, karşı tarafın faiz talebine itiraz ettiklerini, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmeler tip sözleşme niteliğinde olduğundan ve tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler,

işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığından müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı şirketten hak ediş alacağının bulunmadığını, davacının talep etmiş olduğu alacaklara karşı takas mahsup def'inde bulunduklarını belirterek davanın reddine, aksi kanaatte ise takas mahsup taleplerinin değerlendirilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Her ne kadar davalılar vekili tarafından zamanaşımı definde bulunulmuş ise de, ön inceleme duruşmasında ara karar ile TBK 73 ve 146.maddesine göre 10 yıllık zamanaşımı süresi bulunduğundan şartları bulunmayan zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.

... ... 4. İş Mahkemesi'nin 08.12.2020 tarih 2019/265 Esas 2020/383 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne ilişkin kararının istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğine dair evraklar ile davalıların işçisi tarafından, mahkemenin işbu ilamı dayanak gösterilerek davacı taraf aleyhine başlatılan ... ... İcra Dairesi'nin 2020/32706 Esas sayılı ilamlı icra dosyasındaki tüm evraklar UYAP üzerinden istenerek dosya arasına alınmıştır. Ayrıca davadışı işçi Mustafa MUTLU'nun ünvalı işyeri hizmet cevteli UYAP SGK üzerinden çıkartılarak dosya içine alınmıştır.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş Hukuku Uzmanı bilirkişisi ... ... tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 20/09/2023 tarihli raporda, Davacı kurum ...

Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda.

Dava dışı işçi Mustafa Mutlu ilgili ... ... 4. İş Mahkemesi'nin 08.12.2020 tarih 2019/265 Esas 2020/383 KararSayılı ilamı gereğince ... ... İcra Dairesi'nin 2020/32706 Esas Sayılı dosyasına 25.01.2021 de yapmış olduğu toplam 36.887,42 TL ödemenin 30.660,97 TL sini. 5.400,12'sini ... Mad. Tur. İnş. Peyzaj Nak. Akaryakıt San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den 25.520,67 TL'sinin ... Peyzaj Akaryakıt İnş Elektrik Gıda Mad Taş San ve Tic A.Ş'den talep edebileceğini, davacı ... ... ...

İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı ... Mad. Tur. İnş. Peyzaj Nakliye Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin her ikisinin de ticari defter kayıtlarına göre taraflar arasında bir borç alacak ilişkisi kalmadığında davalı ... Mad. Tur. İnş. Peyzaj Nakliye Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumluluğundaki 5.400,12-TL'nin davacıdan olan alacağından mahsup edilemeyeceğini, davacı ... ... ... İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. (... Peyzaj Akaryakıt İnş.

Elk. Gıda Madencilik Taşıma San. Tic. A.Ş.'nin her ikisinin ticari defter kayıtlarına göre davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. (... Peyzaj Akaryakıt İnş. Elk. Gıda Madencilik Taşıma San. Tic. A.Ş.'nin davacı ... ... ... İşletmeleri Ltd. Şti.'den alacaklı olduğu bu nedenle davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. (... Peyzaj Akaryakıt İnş. Elk. Gıda Madencilik Taşıma San. Tic. A.Ş.

Sorumluluğundaki 25.520,67-TL'nin davacıdan olan alacağından mahsup edilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı taraf vekilleri tarafından beyan itiraz dilekçesi sunulması üzerine dosya yeniden değerlendirilmek üzere bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 24/10/2023 tarihli bilirkişi EK raporunda özetle. Davacı kurum ...

Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Mü ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, Mahkemenin; dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda.

Dava dışı işçi Mustafa Mutlu ilgili ... ... 4. İş Mahkemesi'nin 08.12.2020 tarih 2019/265 Esas 2020/383 Karar Sayılı ilamı gereğince ... ... İcra Dairesi'nin 2020/32706 Esas Sayılı dosyasına 25.01.2021 tarihinde yapmış olduğu toplam 36.887,42 TL ödemenin 36.887,42 TL sini; aşağıda belirtilen miktarların davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığını, ... Mad. Tur. İnş. Peyzaj Nak. Akaryakıt San. ve Tic.

Ltd Şti 'nin sorumluluk tarihi 25.01.2021 miktarının da 5.354,74.TL olduğunu, ... Peyzaj Akaryakıt İnş Elektrik Gıda Mad Taş San ve Tic AŞ'nın ise sorumluluk miktarının 31.532,68 TL olduğunu , toplam rücu edilebilecek miktar 36.887,42 TL olduğunu, İşçi Mustafa Mutlu için yapılan ödemenin tarihi olan 25.01.2021 tarihi itibariyle taraflar arasında bir borç alacak ilişkisi kalmadığından davalı ... Mad. Tur. İnş. Peyzaj Nakliye Akaryakıt San. ve Tic. Ltd.

Ştinin sorumluluğundaki 5.354,74-TL'nin davacıdan olan alacağından mahsup edilemeyeceğini, davacı ... ... ... İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. (... Peyzaj Akaryakıt İnş. Elk. Gıda Madencilik Taşıma San. Tic. A.Ş.'nin her ikisinin ticari defter kayıtlarına göre davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. (... Peyzaj Akaryakıt İnş. Elk. Gıda Madencilik Taşıma San. Tic. A.Ş.'nin davacı ... ... ... İşletmeleri Ltd.

Şti.'den alacaklı olduğu, 25.01.2021 tarihi itibariyle davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. (... Peyzaj Akaryakıt İnş. Elk. Gıda Madencilik Taşıma San. Tic. A.Ş.'nin davacı ... ... ... İşletmeleri Ltd. Ştiden teminatlardan kaynaklı 388.218,73-TL, ticari işlerden kaynaklı 1.535,98-TL ve teminat mektuplarından kaynaklı 622.814,00-TL alacaklı olduğunu, bu nedenle davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. (... Peyzaj Akaryakıt İnş. Elk. Gıda Madencilik Taşıma San. Tic.

A.Ş. sorumluluğundaki 31.532,68 -TL'nin davacıdan olan alacağından mahsup edilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçinin işçi alacağından kaynaklı olarak ödenen işçi alacağı tazminatın işçiye ödenmesi nedeni ile bu alacağın davalılardan rücuen tazminat olarak tahsili istemine ilişkindir.

Toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, arabuluculuk son tutanağı, ... ... 4. İş Mahkemesi'nin 08.12.2020 tarih 2019/265 Esas 2020/383 Kararının ... BAM 5.H.D.sinin 2021/395 Esas, 2021/533 Karar ile istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğine dair ilam ile davalı şirketlerin davadışı işçisi tarafından, mahkemenin işbu ilamı dayanak gösterilerek davacı taraf aleyhine başlatılan ... ...

İcra Dairesi'nin 2020/32706 Esas sayılı icra dosyası ile karar vermeye elverişli bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenin davadışı işçi Mustafa Mutlu'ya karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu,

yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.

Buna göre somut olayda, davacı ... ... ... İŞLETMELERİ LİMİTED ŞİRKETİ'nin davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır.

Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır.

Karar vermeye elverişli 24/10/2023 tarihli bilirkişilerin ek raporu doğrultusunda, davanın kabulü ile, 36.887,42.- TL rücuen tazminatın her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere karar vermiş olup ayrıca feshe bağlı hak olan ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacağından davacı tarafından ödenen ihbar tazminatının son alt işveren ... ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.

Ş.'den rücuen talep edilebileceği anlaşılmakla, bu davalı şirket sorumlu tutulmuş olup ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağına ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.

Davalılar vekili tarafından takas/ mahsup talebinde bulunulmuş olup davacı tarafından sözleşmeler kapsamında davalı ...

ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.' ye ait teminatlar halen iade edilmemiş ve davalılar tarafından bu teminatlardaki alacağa yönelik olarak takas/mahsup talebinde bulunulmuş olup alacağın varlığının yargılama sonucunda belli olacağından, davacının doğrudan teminatlardan alacağı alması halinde mahkeme kararı olmaksızın tahsil yoluna gitmiş olacağı, takas definin ancak davacının alacağının bulunduğunun tespit edilmesi halinde değerlendirilebileceği,

mahkememizin kararı kesinleşmeden teminatlardan kesinti yapılmasının ve yargılama sırasında alacağın varlığının da yargılamayı gerektirdiği değerlendirilmekle takas talebinin yerinde olmadığından bu hususta bilirkişilerin ek raporunda belirtilen görüşlerinden ayrılarak davalılar vekilinin takas/mahsup talebi bu sebep ile uygulanmayarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.