Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/707 K.2025/75

Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/707 Esas

KARAR NO : 2025/75

DAVA : ALACAK

DAVA TARİHİ : 27/10/2023

KARAR TARİHİ : 11/02/2025

YAZIM TARİHİ : 17/02/2025

Mahkememizde açılan alacak davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili ; Taraflar arasında müvekkili tarafından kazanılan ihale sonucu "4. Etap 688 Adet Transformatör Merkezinin 36 Ay Süre İle Hizmet Alımı Yolu İle İşletilmesi" işine yönelik sözleşme imzalandığını, sözleşmeye ilişkin edimlerin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, müvekkili tarafından açılan ve bu sözleşme ve ihale ile ilgisi olmayan davanın kazanılması sonucu Hazar Vergi Dairesinden geri alınan ihale karar damga vergisi (ihale karar pulu) bedelinin davalı tarafından müvekkilinin Ağustos 2023 hak edişinden haksız olarak kesildiğini belirterek, 35.795,79 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalı vekili ; Taraflar arasında imzalanan sözleşmede sözleşme karar pulu ve damga vergisinden davalının sorumlu olacağı hususunun açıkça belirtildiğini, davacı şirketin bu sözleşmeyi özgür iradesiyle imzaladığını, davacının hem sözleşme bedeli içerisinde damga vergisini müvekkilinden tahsil ettiğini hem de mahkeme sonucu iadesine karar verilen tutarın davacı şirkete dolaylı yoldan ödenmesiyle haksız biçimde zenginleşme meydana geldiğini, davacının sebep olduğu kamu zararının sözleşme kapsamında usul ve yasaya uygun olarak tahsil edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

-Taraflar arasında imzalanan sözleşme,

-Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi İkinci Vergi Dava Dairesinin 2020/1939 E. Ve 2021/522 K. Sayılı kararı,

-... Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesinin 2021/972 E., 2021/2272 K. Sayılı kararı

-... 9.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/314, 2023/293 K. Sayılı kararı,

-Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/363 E., 2022/998 K. Sayılı kararı,

-Elazığ 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/81 E. 2023/24 K. Sayılı kararı,

-Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/99 E. 2023/617 K. Sayılı kararı,

-... 2. Ticaret Mahkemesi 2023/210 E. bilirkişi raporu

-EÜAŞ Tarafından Hazırlanan Yeni Tarihli İdari Şartnamenin 'Diğer Giderler' başlıklı 25.3.4 maddesi,

-Bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki talep, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacı hak edişinden haksız olarak kesildiği öne sürülen ihale karar damga vergisi kesintinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Taraflarca dava konusu sözleşme ve idari şartnameler, sözleşme kapsamında düzenlenen tüm hakedişler ve dayanakları ile ödeme emri ve ödeme dekontu örnekleri dosyaya sunulmuştur.

Somut olayda, taraflar arasında 25/07/2023 Tarihinde 2022/164249 İhale Kayıt Numaralı "4. Etap 688 Adet Transformatör Merkezinin 36 Ay Süre İle Hizmet Alımı Yolu İle İşletilmesi"başlıklı sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmede davacı yüklenici, davalı ise iş sahibi olarak yer almıştır.

Sözleşmenin imzalanması ve iş edimlerinin yerine getirilmesi üzerine davacı tarafından daha önce ödemek zorunda kaldığı ihale karar damga vergisi için Vergi Dairesi aleyhine açılan dava sonucunda Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi İkinci Vergi Dava Dairesinin 2020/1939 E. - 2021/522 K. Sayılı kesin kararı ile bu verginin muhatabının ihale kararı alan davalı şirket olup, davacımızın ihale karar damga vergisinin mükellefi olmaması nedeni ile davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Bu karar sonrası davalı vergi dairesi tarafından ihale kararına ait damga vergisi tutarı olan 35.795,79 TL'nin Hazar Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce davacıya iade edilmiştir. Davalımız bu karar sonrası davacının Ağustos 2023 hak edişinden 35.795,79 TL ihale karar damga vergisini kesmiş, davacımıza ödemeyi eksik yapmıştır.

Bilirkişi tarafından sunulan denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli rapora göre; ihale karar damga vergisini ödemekle yükümlü olan ihale kararını alan davalı TEİAŞ olduğu tartışmasızdır. Bununla birlikte her ne kadar vergi mevzuatına göre ihale karar damga vergisinin mükellefi TEİAŞ olsa da, Borçlar Hukukunda yer alan Sözleşme Serbestisi İlkesi gereğince, söz konusu verginin taraflardan herhangi birince ödeneceği kararlaştırılabilir.

Bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda yapılan incelemede.

Sözleşmenin "Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler" başlıklı 7.1. maddesinde "Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin iş bu sözleşme ve teknik şartnamede belirtilen tüm yükümlülüklerin giderleri sözleşme bedeline dahildir." hükmünün yer aldığı görülmüş olup, söz konusu maddede ihale karar damga vergisinin kim tarafından ödeneceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı görülmüştür.

Bununla birlikte, Sözleşmenin "Sözleşmenin Ekleri" başlıklı 8.1. maddesinde "İhale dokümanı bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, Teşekkülü ve Yükleniciyi bağlayacağı şeklinde açık düzenleme yer almaktadır.

Ancak sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır." şeklinde ayrı bir hüküm daha yer almakta olup, ihale dokümanını oluşturan İdari Şartnamenin ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin, Sözleşmenin 8.1.

Ve 8.2. maddeleri gereğince sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu, ayrıca sözleşme ile şartname arasında herhangi bir çelişki veya farklılık olması durumunda ihale dokümanında yer alan hükümlerin uygulanacağı karalaştırılmıştır. Bu doğrultuda İdari Şartname incelendiğinde ise.

Şartnamenin 24.1. maddesinde "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü sigorta, vergi (KDV Hariç), resim ve harç giderleri isteklice teklif edilecek fiyata dahildir." hükmünün yer almakta olup, Şartnamenin 38.2. Maddesinde ise "İsteklinin bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur." hükmünün yer almaktadır.

Dosya kapsamında yapılan incelemede, ihale kararının 10.02.2017 tarihinde onaylanmasının ardından, davacıya TEİAŞ tarafından 20.02.2017 tarihli "Sözleşmeye Davet" konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazının ekinde davacının ödemesi gereken kalemler arasında "Karar Pulu" başlığıyla 35.795,79-TL talep edildiği, ardından davacı tarafından 27.02.2017 tarihinde söz konusu tutarın davalı TEİAŞ'a ait hesaba yatırıldığı görülmüştür.

Dava konusu İhale karar damga vergisi kanunda belirlendiği üzere, sözleşmenin uygulanması sırasında değil, sözleşmenin imzalanması aşamasından önce ödenen bir vergidir. Bu doğrultuda dosya kapsamında yapılan incelemede, her ne kadar taraflar arasında imzalanan sözleşmede, ihale karar damga vergisinin kim tarafından ödeneceğine ilişkin herhangi bir hüküm yer almasa da, sözleşmenin 35.1. maddesine göre sözleşmede ve eklerinde herhangi bir hüküm bulunmayan hallerde, 4734 ve 4735 sayılı kanunlar ile bu kanunların uygulanmasına yönelik yayımlanan ikincil mevzuatın uygulanacağının taraflar arasında kararlaştırıldığı görülmüştür.

Bu doğrultuda yayımlanmış bulunan Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler" başlıklı 78/30-ç maddesinde "Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri,

özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir." hükmü yer almaktadır.

Taraflar arasında imzalanan 28.02.2017 tarihli sözleşme, personel çalıştırılmasına ilişkin hizmet alım sözleşmesi olduğundan, Kamu İhale Genel Tebliği'ne göre ihaleye ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin tamamı teklif bileşeni olarak kabul edilmektedir. Somut olayda Kamu İhale Genel Tebliği'nin uygulanması gerektiği, bu durumunda, ihale karar damga vergisinin davacıya ait olacağı, bu nedenle davanın reddi gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.