Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/868 K.2024/343

Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçta tek taraflı trafik kazası sonucu maddi hasar meydana geldiği, dava konusu aracın davacı tarafından tamir ettirildiğini, ödeme yönünden davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, davalı sigorta şirketinin ödeme yapmadığını belirterek 100,00 TL tamir bedeli ve 100,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, araç üzerinde rehin bulunduğunu, dava konusu hasarın davalı şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığını, davacı tarafa hasar sonrası davalı şirket tarafından 14 günlük ikame araç bedeli hizmeti sağlandığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dava, genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında hasar bedelinin ve ikame araç bedelinin ödenmesine yönelik maddi tazminat talebine yöneliktir.

Dosya kapsamına getirilen Genişletilmiş Kasko Poliçesinin incelenmesinde, sigorta ettirenin davacı, sigortalanın dava konusu araç olduğu, poliçede dairin mürtehin olarak dava dışı ... ... ... Şubesinin yer aldığı, poliçe geçerlilik süresinin 26/09/2022 - 26/09/2023 tarihleri arasında olduğu anlaşılmıştır.

.... ... Bankası Anonim Şirketi .../Keresteciler Sitesi Şubesinin 29/02/2024 tarihli yazı cevabının incelenmesinde, açılan davaya muvafakat verilmediğinin ve varsa rehin alacaklısı olmaları nedeniyle ödemelerin bankalarına yapılmasının gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Zarar Sigortaları - Mal sigortaları - Menfaat ve kapsam - Genel olarak başlıklı 1453/1. maddesi "Rizikonun gerçekleşmemesinde menfaati bulunanlar, bu menfaatlerini mal sigortası ile teminat altına alabilirler." hükmünü, Menfaat üzerinde sınırlamalar - Sınırlı ayni hak başlıklı 1456/1. maddesi "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder." hükmünü, 1456/2. maddesi "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde,

ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir." hükmünü içermektedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun Sigorta tazminatı üzerinde hak başlıklı 879/1. maddesi "Muaccel olan sigorta tazminatı, malike ancak bütün rehinli alacaklıların rızasıyla ödenebilir." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Dava şartları başlıklı 114/1-d maddesi "Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması" hükmünü, Dava şartlarının incelenmesi başlıklı 115/1. maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." hükmünü, 115/2. maddesi "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." hükmünü içermektedir.

Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, taraflar arasında davacının maliki bulunduğu araca ilişkin olarak genişletilmiş kasko sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçe kapsamında dava dışı ...

Anonim Şirketi .../Keresteciler Sitesi Şubesinin rehin hakkı sahibi olarak yer aldığı, dava konusu kazanın poliçenin yürürlükte bulunduğu dönem içerisinde meydana geldiği, meydana gelen zararı poliçeyi düzenleyen sigorta şirketinden talep hakkının rehin hakkı sahibine ait olduğu, poliçede sigortalanan malın maliki veya işleteni olarak görünenin rehin hakkı sahibinin açık muvafakatini alması durumunda poliçeyi düzenleyen sigorta şirketinden tazminat talebinin ödenmesi talebinde bulunabileceği ve sigorta şirketi tarafından da muvafakat halinde tazminatın ödenebileceği, dava dışı rehin hakkı sahibi ...

Anonim Şirketi ... Keresteciler Sitesi Şubesi tarafından zararın kendilerine ödenmesinin talep edildiği, davacıya ödenmesine açık ve kesin olarak muvafakat verilmediği, bu hali ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1453/1. ve 1456/1. maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 879/1.

Maddesi dikkate alındığında dava tarihi ve mahkememizin karar tarihi itibari ile davacının taraf ehliyetinin bulunmadığı, taraf ehliyetinin dava şartı olduğu, yargılamanın her aşamasında mahkemece gözetilmesinin gerektiği, karar tarihine kadar dava şartının tamamlanmadığı, davacının dava konusu ile ilgili olarak talep hakkının ve bu kapsamda taraf ve dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (Yargıtay 4. HD. 19/10/2022 tarih, 2022/6958 e, 2022/12601 k).

HÜKÜM ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1) HMK'nin 114/1-d, 115/1-2. maddeleri uyarınca davacının taraf ehliyetinin (aktif husumet) bulunmaması karşısında DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan, dava açılışında alınan 269,85 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 157,75 TL harcın DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5) Davalının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2. maddesi uyarınca hesaplanan 200,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,

6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YOKLUĞUNDA, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/05/2024

e - imzalıdır e - imzalıdır

Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.