Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/106 K.2024/129

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/106 Esas - 2024/129 T.C.

... "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/106 Esas

KARAR NO : 2024/129

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/02/2024

KARAR TARİHİ : 19/02/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 19/02/2024

Mahkememize açılan davanın yapılan tensip önincelemesi sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. 23 Eylül 2019 - 22 Mart 2023 arası dava dışı üçüncü kişi ... ...

Sistem Yangın Güvenlik Sistemleri Mühendislik ve Dış Ticaret Anonim şirketinde çalışan davacı; ücretlerinin, primlerinin ve diğer işçilik haklarının ödenmemesi nedeniyle iş aktinin feshi üzerine geçen zaman diliminde ... ve şirket işlerini yürüten diğer kişilerle görüşüldüğünü, boşa imzaladığı senetleri ve haklarını almak istediğini, şirket, çalışanlarından teminat senedi diyerek boşa imzalı senetler aldığını, görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, kendisi aleyhine ...

3. Genel İcra Dairesi'nin 2023/256752 Esasına kayıtlı icra takibe başlatıldığını gördüğünü, dayanak olarak 210.000,00 TL. bedelli senet ve alacaklı olarak da davalı ... gösterildiğini, davacı müvekkiline göre; davalı ..., dava dışı üçüncü kişi ...'ın arkadaşı olduğu,

aralarında para alış verişi daha doğrusu ...'ün faiz karşılığı ...'a ve başkalarına borç para verdiği olduğunu, ... dilekçede yer alan adresinde kendisini avukat olarak tanıtmakta olduğunu, herkes ve davacı, davalıyı avukatlık bürosu sahibi avukat olarak tanıttığını, davacı icra takibine ilişkin kaydı gördükten sonra davalı ...'le yüz yüze ve telefonla görüşmeler yaptığını, davalı bu görüşmelerde davacı ve dava dışı üçüncü kişi ...'ı bir araya getireceğini, kendisinin hakemlik yapacağını, senette adı geçmese de aslında senedin ...'a ait olduğunu, durumu çözeceğini, takibe son vereceklerini,

onlar bir araya gelene ve anlaşma sağlayana dek dosyada işlem yapmayacağını belirttiğini, davacıya güven vererek ödeme emrinin tebliğinden sonra da benzer görüşmeler yapıp takibin kesinleşmesini sağladığını ve hemen ardına haciz işlemlerine başlatıldığını, işten ayrılmasına karşın hakları ve teminat senetleri uzun süredir verilmeyen, sürekli oyalanan davacı;

kendisine karşı suç işlendiğini bilerek ve durumu başkaca yolla kanıtlamasına olanak bulunmadığı için zaten telefonunda bulunan programla kimi konuşmaları kayıt altına aldığını, davacının borçlu bulunmadığını, davalının yetkili hamil ve lehdar olmadığını, davacıdan alabileceği bir hak bulunmadığının açık olduğunu, takip şeklen kesinleştirildiğini, davacıya yönelik motorlu taşıt, taşınmaz hacizleri uygulanmadığını, haciz baskısı altında ödeme yapmaya zorlandığını, giderilmesi olanaksız zararın önüne geçebilmek için öncelikle güvence aranılmaksızın, bu istemlerinin belirlenecek güvence karşılığı takibin durdurulmasına karar verilmesini ,

sonuç olarak fazlaya, munzam zarara, mahrum kalınan kara, diğer her tür hak, alacak ve tazminat istemlerine ilişkin haklar saklı tutularak; öncelikle takibin durdurulmasına, davacının ... 3. Genel İcra Dairesi'nin 2023/256752 sayılı dosyasıyla takibe konu edilen kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaliyle senedin davacıya iadesine, yargılama gider ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 28/04/2014 tarihli 2014/5571 Esas, 2014/7838 Karar sayılı ilamında: " Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca taraflar arasındaki temel uyuşmazlığın asıl işveren - alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etki edip etmediği noktasında toplandığı bu haliyle mahkemenin görevli bulunmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine, talep halinde halinde dosyanın görevli İstanbul İş Mahkemeleri'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA " diye belirtmiştir. ( Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 12/04/2016 tarihli 2016/12171 Esas, 2016/9049 Kararı benzer mahiyette)

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, işçi- işveren ilişkisine dayalı kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit davasıdır.

Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re'sen değerlendirilme zorunluluğu bulunmakla; taraflar arasındaki ilişkinin 4857 sayılı İş Kanunu veya 6098 sayılı TBK.'nın ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmeleri kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda İş Mahkemesinin görevli olup olmadığının tartışılması gerektiği anlaşılmaktadır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesine göre 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına İş Mahkemelerinde bakılacağı hüküm altına alınmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 1. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4. maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.

Kanunun 2 nci maddesinde bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işveren olarak tanımlanmıştır. İşçi ve işveren sıfatları aynı kişide birleşemez.

Yasanın 8 inci maddesinin birinci fıkrasına göre iş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Ücret, iş görme ve bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici öğeleridir.

Yine 6098 sayılı TBK.'nın 393. maddesinde " Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İşçinin işverene bir hizmeti kısmi süreli olarak düzenli biçimde yerine getirmeyi üstlendiği sözleşmeler de hizmet sözleşmesidir. Genel hizmet sözleşmesine ilişkin hükümler, kıyas yoluyla çıraklık sözleşmesine de uygulanır; özel kanun hükümleri saklıdır." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, taraflar arasındaki temel uyuşmazlık işçi- işveren ilişkisinden kaynaklı, olup 23 Eylül 2019 - 22 Mart 2023 arası dava dışı üçüncü kişi ...'a ait ...

Sistem Yangın Güvenlik Sistemleri Mühendislik ve Dış Ticaret Anonim şirketinde çalışan davacı; ücretlerinin, primlerinin ve diğer işçilik haklarının ödenmemesi nedeniyle iş aktinin feshi üzerine geçen zaman diliminde ... ve şirket işlerini yürüten diğer kişilerle görüşüldüğünü, BOŞA İMZALADIĞI SENETLERİ ve haklarını almak istediğini, şirket, çalışanlarından teminat senedi diyerek boşa imzalı senetler aldığını, görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, davacının aleyhine ...

3. Genel İcra Dairesi'nin 2023/256752 Esasına kayıtlı icra takibe başlatıldığını gördüğünü, dayanak olarak 210.000,00 TL. bedelli senet ve alacaklı olarak da davalı ... gösterildiğini, davacıya göre; davalı ..., dava dışı üçüncü kişi ...'ın arkadaşı olduğu,

aralarında para alış verişi daha doğrusu ...'ün faiz karşılığı ...'a ve başkalarına borç para verdiği olduğunu, dayanak olarak 210.000,00 TL. bedelli senet ve alacaklı olarak da davalı ... gösterilmesi noktasında toplandığı anlaşılmış olup Dosyada arasında bulunan davacıya ait UYAP SGK ünvanlı işyeri hizmet cetveline göre, davacının işçi olarak 23 Eylül 2019 - 22 Mart 2023 arası dava dışı üçüncü kişi ...'a ait ...

SİSTEM YANGIN GÜVENLİK SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİK VE DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİNDE işçi olarak çalıştığı tespit edilmiş olup bu durum da taraflar arasında menfi tespit davasına konu olan senedin kaynağı yönünden işçi- işveren iş akdi ilişkisinin mevcut olduğu tartışmasız olup bu dönemde dava konusu edilen senedi davacı taraf dava dışı üçüncü kişi ...'a ait ...

SİSTEM YANGIN GÜVENLİK SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİK VE DIŞ TİCARET ANONİM ŞİRKETİNE teminat senedi olarak verdiği iddiasıyla açılan menfi tespit davasından ibaret olup 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesine göre görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğu kanaatine ulaşılmıştır. ((YHGK., 19.03.2014 tarih, 2013/22-1201 Esas, 2014/373 Karar; Yargıtay 9HD., 19/02/2015 tarih, 2015/2192 Esas, 2015/7519 Kararı).

HMK.nun senede karşı senet ile ispat kuralı ve Türk Ticaret Kanunu Kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğu kuralı iş yargılamasında tam geçerli olmadığından, senedin lehtarı 3.kişi olsa da olayın temeli iş ilişkisine dayanıyor ise, senedin iş ilişkisinin kurulması ve devamı sürecinde düzenlendiğinin ispatı gerekmektedir. (Yargıtay HGK.nun 20/06/2001 tarihli 2001/12-496 Kararı, Yargıtay HGK.nun 14/03/2001 tarihli 2001/12-233 kararı, Yargıtay 9.H.D.' sinin 04/11/2010 tarihli 2008/38747 Esas, 2010/31655 Kararı )

Buna göre dava dilekçesinin mahkememizin görevsizliği nedeniyle reddine, dosyanın görevli Nöbetçi ... İş Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.