Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/46 K.2024/461

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/46 Esas - 2024/461 T.C.

ANKARA

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

"TÜRK MİLLETİ ADINA "

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/46 Esas

KARAR NO : 2024/461

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 22/01/2024

KARAR TARİHİ : 12/06/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 13/06/2024

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. Müvekkil Şirketin lehdar olarak yetkili hamil olduğu ekte sureti sunulan, Keşidecisi ... Haf.İnş.Nak.ve Oto San.Tic.Ltd.Şti olan Anadolubank Beylikdüzü Şubesi'nin 29.02.2024 ileri keşide tarihli 9139664 Seri Nolu 48.000,00TL bedelli çek, müvekkil şirket yetkilisi tarafından cirolandıktan sonra müvekkil şirketin iradesi dışında kaybolmuş olduğunu.

Müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olmamak için söz konusu çekler hakkında öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesi ile neticesinde de çekin iptaline karar verilmesini talep ettiklerini. Buna göre, Anadolubank Beylikdüzü Şubesi'nin 29.02.2024 Keşide tarihli 9139664 Seri Nolu 48.000,00TL bedelli üzerine ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına kararın muhatap bankaya bildirilmesine; zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin 22/01/2024 tarihli ara kararı ile ilgili çek hakkında ödeme yasağına ilişkin ara karar kurulmuştur.

Davacı vekilininden HMK.nun 31.maddesine göre, çekin kaybolduğu aşama dava dilekçesinde yeteri kadar açık olmadığından beyanda bulunması istenilmiş olup davacı vekilinin dosyaya sunduğu 31/01/2024 tarihli beyan dilekçesinde ise; " Dava konusu çek, keşideci ... Haf.İnş.Nak.Oto. San.Tic.Ltd.Şti tarafından müvekkil Şirket lehine düzenlendikten sonra, lehdar olan müvekkil Şirket yetkilisi tarafından cirolanarak , müvekkil şirketin ticari ilişki içinde bulunduğu ...

LASTİK PLASTİK MAKİNA VE METAL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'ne, taraflar arasındaki ticari işin ön ödemesi olarak gönderilmiş ancak ekte görüntüsü sunulan kargo hareket bilgisine göre teslimat gerçekleşememiştir. Adı geçen şirketin adresi ... ... ... adına gönderilmiştir. Şirket, evrakın kendilerine gönderildiğinden haberdar olup, evrakın kendilerine ulaşmadan, gönderim aşamasında kaybolduğu bilgisine de vakıftırlar.

Sonuç olarak müvekkil şirket lehtar olarak çekin arkasını cirolamış, müvekkil şirketin elinden çıktıktan sonra cirantaya teslim edilemeden kaybolmuştur. " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememiz tarafından verilen 01/02/2024 tarihli ödeme yasağının kaldırılmasına ilişkin ara kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 02/05/2024 tarihli 2024/342 Esas, 2024/525 Karar sayılı kaldırma kararı ile: "6102 sayılı TTK.'nın 790. maddesi, “Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır” hükmünü,

Yine TTK'nın 792. maddesi ise, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” düzenlemesini içermektedir. 6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup hamil olan davacının cirosuyla kargoya verilen çekin kargo aşamasında iken zayi olması nedeniyle iptal davası açılmıştır.

Talep, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin davada ödeme yasağına ilişkindir.

Mahkemece davacının zayi nedeniyle iptali istenen çekin lehdarı olduğu ve çekin cirolanarak kargoda kaybolduğu gerekçesiyle davacının yasal hamil olmadığı ve ödeme yasağına dair kararın kaldırılması gerektiği gerekçesiyle verilen ödeme yasağı kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de dava dilekçesinde çekin keşidecisi dava dışı şirket olup davacının lehdar hamil ara ciranta olduğu açıklanmış bulunduğu gibi çek kargo aşamasındayken kaybolmuştur.

Emre yazılı senetlerin ciro ve teslim ile tedavül ettiği, sözkonusu olayda teslim unsurunun gerçekleşemediği, hamil cirantanın işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü ile ödeme yasağı kararının kaldırılmasına dair kararın yerinde olmadığı anlaşılmıştır (Dairemizin 07/07/2022 tarih 2022/342 E. 2022/1040 K. sayılı kararı da aynı yöndedir).

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine,Dair, 1-İhtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile. 2-...14.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/46 Esas sayılı 01/02/2024 tarihli ara kararının HMK 353/1-b-2.maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN KARAR VERİLMESİNE, 3-İhtiyati tedbir isteyen ...Lastik Otomotiv Nakliyat San. Dış Ticaret Ltd. Şti yönünden itirazın KABULÜ İLE, mahkemenin 01/02/2024 tarih 2024/46 Esas sayılı ara kararın KALDIRILMASINA, " karar vermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle açılan çek iptali davasına ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davayı açma yetkisi kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek üzerine hak sahibi olan yetkili hamil kişiye aittir.

Davacı vekili tarafından çek fotokopisi dosyaya ibraz edilmiştir. Muhatap bankadan çekin hesap sahibi ve çekin bankaya ibraz edilip edilmediği sorulmuş, çekin banka kayıtlarında ibraz edilmediği belirtilmiştir.

Dava konusu çekin kaybedilmesi nedeniyle bulanın getirmesi hususunda TTK'nun 760/1. ve 762/1. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde gerekli ilanlar 3.kez yapılmış, mahkememize müracaat olmamıştır.

Toplanan deliller ve dosya içeriğine göre; dava konusu çekin kaybolduğu ve yargılama sırasında yapılan ilanlara rağmen mahkememize sunulmadığı anlaşıldığından Emre yazılı senetlerin ciro ve teslim ile tedavül ettiği, sözkonusu olayda teslim unsurunun gerçekleşemediği, hamil cirantanın işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu tespit edilmek ile TTK'nın 818/1-s maddesi göndermesiyle TTK'nın 764/1. maddesi uyarınca dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiştir.