Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/466 K.2025/83

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/466 Esas - 2025/83 T.C.

... "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/466 Esas

KARAR NO : 2025/83

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/07/2024

KARAR TARİHİ : 12/02/2025

KARAR YAZMA TARİHİ : 17/02/2025

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. Dava, davalı şirket tarafından müvekkiline düzenlenen 08.05.2023 tarihli ... numaralı 3.326.598,66-TL bedelli ve 11.05.2023 tarihli MEA2023000000842 numaralı 3.318.703,83-TL bedelli, Merkez Bankası kuru esas alınmadan düzenlenen yüksek tutarlı faturaların, uygulanan %10 sözleşmeye aykırı zam ve...

Bankası döviz kuru esas alınması nedeniyle artan tutara ilişkin kısımlar için müvekkilinin uğradığı zararının tazmini amacıyla başlatılan takibe, yine davalı tarafından edilen itirazın iptali istemine ilişkin olduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında 26.04.2022 tarihinde Nisan 2023 teslim tarihli 2 adet MAN marka TGX 4*2 BLSA GM araç alınmasına ilişkin sözleşme mahiyetinde sipariş teyit formu imzalandığını, sözleşmeye konu araçların bedeli fatura tarihindeki Merkez bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanmak üzere 1 adedi 133.000,00 Euro, toplamda 266.000,00 Euro olacak şekilde şekilde belirlendiğini, davalı şirket tarafından,

yukarıdaki şartlarda anlaşma yapılmasına rağmen, sözleşmeye aykırı olarak her bir araca %10 zam yapılmış ve bir araç bedeli 146.300,00 Euro'ya çıkartıldığını, yapılan bu zam için müvekkilinden onay alınmadığını ve aynı zamanda zam farkı ödenmezse araçların teslim edilmeyeceği söylenerek müvekkili tehdit edildiğini ve baskıya uğradığını, bunun üzerine müvekkili tarafından 12.06.2023 tarihinde davalı şirket aleyhine ...

Genel 5. İcra Dairesi'nin 2023/17205 E. sayılı dosyası ile ilâmsız icra takibi başlatıldığını, davalının itirazları üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle müvekkili tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 935.035,22.TL üzerinden ...

Genel 5. İcra Dairesi'nin 2023/17205 Esas sayılı icra dosyası ile başlatılan ilâmsız icra takibine borçlu tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile icra takibinin devamına, davalının yapmış olduğu haksız itiraz sebebiyle asıl alacağın %60'ından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Müvekkili davalı ...Ticaret A.Ş.

MAN marka ticari araçların ithalatının yapılarak Türkiye'de satışa sunulmasında distrübütör yetkisine sahip tacir bir kişi olduğunu, davacı tarafın müvekkili tarafından satışa konu edilen modellerden 2 adet araç için 26.04.2022 tarihinde satın alma talebinde bulunduğunu, sipariş teyid formunun davacı tarafça imzalanarak sunulan siparişe konu aracın özelliklerini ve yaklaşık teslim tarihini içeren bir form olduğunu, 2022 yılı Nisan Ayında siparişini verdiği araçların yeni fiyatı kendisine bildirildiğini, bu beden içinde de enflasyon farkı mevcut olduğunu, davacı tarafça kabul edildiğini,

davacı tarafça anlaşılarak proforma fatura düzenlendiğini ve anlaşma sağlandığını, 2021 yılından beri dünyada bilinen sorunların, 2022 yılında verilen ve 2023 yılında teslim edilmesi kararlaştırılan bir siparişe zam sebebi olarak gösterilmesinin kötü niyetli olduğunu, davacının aracın satışı anında bedelinin 146.300 € olacağını bilmekte, kabul etmekte ve bu rakam üzerinden hareket etmeye devam ettiğini, faturaların itirazsız olarak düzenlendiğini, bu tutar üzerinden düzenlenen fatura gösterilerek bankadan kredi kullanıldığını, fatura tutarı itirazi kayıt olmaksızın ödendiğini, faturaya konu araç teslim alındığını,

ve kullanılmaya başlandığını,.

Sürecin hiçbir yerinde davacı yanın rızası haricinde işlem yapılmadığını, davacının icra inkar tazminat talebinin reddi gerektiğini, bu nedenlerle davacının satışa konu araç bedelinin değişikliği ve uygulanacak kur hakkında kabul iradesini ortaya koyarak satın almayı gerçekleştirmiş olduğundan haksız ve yersiz davanın ve talep edilen icra inkar tazminatının reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Tensip ara kararı gereıği, ... 5. Genel İcra Dairesinin 2023/17205 Esas sayılı dosyasındaki tüm belgelerin UYAP üzerinden gönderilmesinin istenilmiş olup gelen belgeler dosya içerisine alınmıştır. Taraflara ticari defter ve kayıtlarını sunmaları, yahut bulunduğu yer ve ilgilisini bildirmeleri için 2 şer hafta süre verilmesine, bu süre içerisinde sunulmadığı takdirde bu delilden vazgeçmiş sayılacağı, mevcut dosya kapsamına göre karar verileceğinin ihtar olmuştur.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişisi ... .... ... ... ... ... 'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 21/01/2025 tarihli raporda özetle: Davacı Bakımından.

Davacı ...'un Bilanço usulüne göre defter tuttuğu, tutulması gereken tüm ticari defterlerin açılış tasdikinin yapıldığı, ilgili yıla ait Yevmiye Defteri Kapanış Tasdikinin yapıldığı ve defter tasdik bilgilerinin aşağıdaki tablodaki gibi olduğunu, 2023 yılı içerisinde 2 adet fatura karşılığı KDV ve ÖTV Dahil 6.645.302,49 TL fatura düzenlendiğini, Faturaların Yevmiye Defteri kayıtlarının aşağıdaki gibi olduğunu, Davacı tarafın sunmuş olduğu...

Bankası hesap ekstresine göre davalı tarafa 6.615.302,49 TL ödeme yapıldığı ve ödeme tutarının 30.000,00 TL eksik olduğu görüldüğünü, Davacı tarafın sunmuş olduğu... Bankası hesap ekstresinde 26.04.2022 tarihinde ödenen 30.000,00 TL tutarındaki Kaparo ödemesi görülmediğini, Davalı Bakımından. Davalı ...Tic.

A.Ş.'nin ticari defterlerinin E-Defter olarak tutulduğunu, Envanter Defterlerinin açılış tasdikinin yapıldığı, 2023 yılı içerisinde 2 adet fatura karşılığı KDV ve ÖTV Dahil 6.645.302,49 TL fatura düzenlendiğini, Davalı tarafın sunmuş olduğu...

Bankası hesap ekstresine davacı tarafından davalı tarafa 6.645.302,49 TL ödeme yapıldığını ve bu tutarın düzenlenen 2 adet fatura tutarı ile birebir uyumlu olduğu görüldüğünü, Davacı ile davalı muhasebe kayıtlarının birbirini doğruladığını, düzenlenen 2 adet faturanın muhasebe kayıtlarına alındığını, fatura dip toplamların davacı tarafından ödendiğini, davalı tarafından tahsil edilip muhasebe kayıtlarının yapıldığı tespit edildiğini, sonuç olarak davacının fiyat artışından dolayı fazla ödediği bedeli iade şartları oluşmadığı tespitleri olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/6613 Esas, 2020/5898 Karar sayılı ilamı ile: "... davacı tarafından davalıya düzenlenen ve davacının davalıdan olan cari hesap alacağından kesilmek suretiyle tahsil edilen prim, mağaza açılış, tadilat ve yenileme ile stok farkı faturalarının davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ve davacının taraflar arasındaki ticari ilişkinin devamı süresince ihtirazi kayıt ileri sürülmeden ödendiği, davacının ticari ilişki sona erdikten sonra geçmişe yönelik olarak talepte bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu faturaları defterlerine kaydeden ve ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ödeyen davacının cari hesap alacağı dışındaki anılan faturalar nedeniyle talepte bulunamayacağı gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. " diye belirtilmiştir.

Yine Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 2015/15198 Esas, 2016/740 Karar sayılı ilamında: "...Davalının davacıdan araç satın aldığı, davacı tarafından davalı şirket adına 07.07.2004 tarihli faturanın düzenlendiği, davaya konu aracın 15.07.2004 tarihi itibariyle davalı adına kayıt ve tescilinin yapıldığı, araç satışı için düzenlenen faturada araç satım bedeli ve KDV'si yanında özel tüketim vergisi adı altında gösterilen miktarın da davalı yanca ödendiği, bilahare vergi idaresince eksik ödenen özel tüketim vergisinin cezalı olarak davacı satıcıdan talep edildiği,

bunun üzerine davacının vergi idaresinin işlemine karşı dava açtığı, ancak sonradan bu davadan vazgeçerek söz konusu vergiyi 6111 Sayılı Kanun kapsamında vergi idaresine ödediği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık özel tüketim vergisinin eksik hesaplanmasından dolayı vergi idaresi tarafından tarh edilen vergi cezasından davalı alıcının sorumlu olup olmadığı konusunda toplanmaktadır.

Vergi mevzuatına göre, söz konusu verginin yasal yükümlüsü davalı alıcı ise de; taraflar arasındaki satım sözleşmesinin edimleri taraflarca ifa edilmiş, davacı satıcı fatura bedelini ihtirazi kayıt koymadan davalıdan tahsil etmiş ve araç da davalı alıcı adına kayıt ve tescil edilmiştir. Öte yandan davacının vergi idaresinin eksik ödenen vergiye ilişkin işlemine karşı açmış olduğu davadan da vazgeçerek dava konusu vergi cezasını vergi idaresine ödemiştir.

Bu açıklamalar çerçevesinde araç satışına ilişkin faturada öngörülen özel tüketim vergisinin eksik hesaplandığı halde ihtirazı kayıt koymadan davalı alıcının ifasını kabul eden davacı satıcı, sonradan geriye dönük olarak verginin eksik hesaplanmasından dolayı ortaya çıkan bedeli davalıdan talep edemez. " şeklinde belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacının, davalı borçlu hakkında sözleşmeye aykırı olarak zam tutarı olarak kur farkından dolayı fazla ödediği alacağı için başlattığı icra takibine davalı tarafından icra itiraz edilmesi üzerine açılan vaki itirazın iptali ile takibin devamı davasına ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı şirket arasında 26.04.2022 tarihinde Nisan 2023 teslim tarihli 2 adet MAN marka TGX 4*2 BLSA GM araç alınmasına ilişkin sözleşme mahiyetinde sipariş teyit formu imzaladıkları, sözleşmeye konu araçların 1 adedi 133.000,00 Euro, toplamda 266.000,00 Euro olacak şekilde şekilde belirlendiği, Ödeme Bilgileri başlıklı bölümünde: "Araç fatura tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden faturalandırılacaktır.

Kaparonun ödenmesine müteakip araçlar kesin sipariş sayılacaktır..." denildiği, araç tesliminde davalı şirket tarafından davacı adına düzenlenen 08.05.2023 tarihli ... numaralı 3.326.598,66-TL bedelli ve 11.05.2023 tarihli MEA2023000000842 numaralı 3.318.703,83-TL bedelli faturaların tanzim edildiği, Euro karşılığı olarak her bir araç bedeli için 146.300,00 Euro üzerinden % 10 zamlı alındığı belirtilmiş olup

Mahkememizce bilirkişilerden aldırılan 21/01/2025 tarihli raporlarında,, Davacı ile davalı muhasebe kayıtlarının birbirini doğruladığını, düzenlenen 2 adet faturanın muhasebe kayıtlarına alındığını, fatura dip toplamların davacı tarafından ödendiğini, davalı tarafından tahsil edilip muhasebe kayıtlarının yapıldığı tespit edildiğini, sonuç olarak davacının fiyat artışından dolayı fazla ödediği bedeli iade şartları oluşmadığı tespit edildiği belirtilmiş olup dosyanın taraflarının her iki tarafının da tacir olduğu ve basiretli davranması gerektiği,

Davalı tarafından davacı yana yapılan araç satışına ilişkin olarak 08.05.2023 tarihli ... numaralı 3.326.598,66-TL bedelli ve 11.05.2023 tarihli MEA2023000000842 numaralı 3.318.703,83-TL bedelli faturaların ve bu fatura için yapılan ödemelerin her iki tarafın defterlerinde kayıtlı olup davacı taraf araçların yeni fiyatı üzerinden proforma fatura kesmiş, davacı alıcı davalı satıcı tarafından talep edilen sipariş teyit formundan yazan bedelden yüksek olan bedele itiraz etmeksizin talep edilen bedeli davalı satıcıya ödemiş olup Merkez Bankası döviz satış kuru yerine...

Bankası deviz satış kuru üzerinden ödeme yapmış, ödenen bedel üzerinden kesilen faturalara itiraz etmemiştir. Taraflar sipariş teyit sözleşmesi ile kurulan satış sözleşmesindeki edimlerini karşılıklı olarak ifa etmiş, her iki taraf da karşı tarafın ifasını ihtirazı kayıtsız olarak kabul etmiş, ödemeler ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin yapılmış, faturalara itiraz edilmemiş, taraflar arasındaki ticari ilişki de sona ermiştir.

Yukarıda belirtilen Yargıtay ilamlarında açıklandığı gibi, ticari ilişkinin devamı sırasında ihtirazı kayıt koymadan ödeme yapan, faturalara itiraz etmeyerek ticari defterlerine kayıt eden tarafın ticari ilişki sona erdikten sonra talepte bulunamayacağı belirtilmiş olup taraflar arasındaki ticari ilişkinin aşamalarında davacının davalıya bir ihtarı olduğu ya da ihtirazi kayıt sunduğu yönünde bir delil bulunmadığı, davacının yeni bedeli kabul edip defter kayıtlarına da aldığı,

taraflar arasında sözleşmenin fiyat ve şartlarında değişiklik yapıldığının kabulü gerekmekle ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.