Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/62 K.2024/583

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/62 Esas - 2024/583 T.C.

... "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/62 Esas

KARAR NO : 2024/583

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/01/2024

KARAR TARİHİ : 18/09/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 23/09/2023

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. Müvekkili Teşekkül Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili kuruluşlarından biri olup, İktisadi Devlet Teşekkülü sıfatını haiz olduğunu, müvekkili Teşekkül ile davalı taraf arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ile Antalya ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğünün 31 Ay+10 Gün Süreli ve 5 Kişi İle Özel Güvenlik işi davalı Firmaya verildiğini, ... .... ... ... ... ...

E. sayılarıyla başlatılan icra takipleri neticesinde, ilgili icra dosyalarına toplamda 123.117,85 TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, arabuluculuğa başvuru yapıldığını, ancak anlaşma sağlanamadığını, davalı Firma tarafından yapılması gerekirken müvekkili Teşekkül tarafından yapılmak zorunda kalınan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizleriyle birlikte tahsili amacıyla bu davanın açıldığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin,

ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan rücuen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır. CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalıya usulüne uygun şekilde dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatini bildiren çağrı kağıdı tebliğ edilmesine rağmen davalı cevap vermemiştir. Mahkememizin tensip ara kararı ile davacı vekili tarafından dava dışı işçiler .... .... .... ... ... ... Esas sayılı dosyası ile yine ... .... ... .... ... ... Esas sayılı dosyalarındaki tüm belgelerin UYAP üzerinden celp eldilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Rücu Tazminat Uzman Bilirkişisi Fatma BEKTAŞ'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 14/06/2024 tarihli raporda, Davacı Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü ile davalı ...

Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, sözleşmede işçi alacaklarından sorumluluğuna dair hüküm bulunduğu yüklenicinin sorumluluğunda bulunduğuna dair hüküm bulunmadığını, Mahkeme tarafından davacının dava dışı işçi ( 3 İşçi ) ile ilgili icra dosyalarına mahkeme ilamları gereğince başlatılan icra takibi için toplam 172.274,00 TL ödeme yaptığı hesaplandığını, Davalının (kıdem ve ihbar tazminatı alacağının tamamından, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama yarı yarıya (1/2) sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda toplam 82.652,16TL,

Davalının tüm alacakların tamamından sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda ise toplam 147,050,15 TL ... Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi sorumlu bulunduğunun hesaplandığını,

... için, ödeme tarihi 09/02/2018, toplam ödeme tam sorumluluk 25.223,82 TL, boşta g.süre üc ve işe baş. Tazminat 1/2 sorumluluk 12.611,91 TL;

GÖKHAN YULUK için ödeme tarihi 26/04/2023, toplam ödeme tam sorumluluk 97.033,78 TL, boşta g.süre üc ve işe baş. Tazminat 1/2 sorumluluk 57.643,96 TL

MEHMET AYGÜNDÜZ için ödeme tarihi 09/02/2018, toplam ödeme tam sorumluluk 24.792,58 TL, boşta g.süre üc ve işe baş. Tazminat 1/2 sorumluluk 12.396,29 TL olduğunu,

Toplam ödeme tam sorumluluğunun 147.050,18 TL olduğu,

Boşta geçen süre ücret ve işe baş. Taz. 1/2 sorumluluğun 82.652,16 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN SUNULAN 03/07/2024 TARİHLİ ISLAH DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davanın ile talep ettiği miktarın ıslahı zorunluluğu doğduğunu, bu nedenle 1.000,00 TL olarak talep ettiği alacağı 82.652,16-TL'ye artırıyor ve alacak miktarına alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı şirketten tahsilini talep ettiklerini, Bilirkişi Raporundaki meblağlar doğrultusunda davamızın kabulünü talep ettiklerini beyan etmiştir. Islah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava dışı işçilerin işçi alacaklarından dolayı iş mahkemesinin kararı ile icra vasıtası ile ödenen tazminatların rücuen tahsiline ilişkindir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 23.06.2020 tarihli 2019/1063 Esas, 2020/2192 Karar sayılı ilamı ile: "... Dava dışı işçinin davacı yanında çalışan işçi olması ve işçilik alacaklarından davacının sorumlu olması kendi bünyesinde çalışmadığı dönemlerle ilgili ödemeleri davalıdan talep edemeyeceğine dair mahkeme gerekçesi doğru ise de; davacının işe iade edilmeme nedeniyle ödediği bedele ilişkin talebin tamamen reddi doğru görülmemiştir.

Dava dışı işçinin açtığı işe iade davası kabul edilmiş, işe iade edilmemesi halinde tazminat ödenmesi ve bu tazminattan davalı ve davacının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına mahkemece hükmedilmiştir.

İş akdinin feshedildiği sırada davalı ile davacı arasında sözleşme bulunduğu, işin niteliği gereği işe iadenin ancak davalı işyerinde yerine getirilmesinin mümkün olduğu ve müteselsil sorumluluğa karar veren mahkeme hükmü nazara alındığında dava dışı işçiye ödenen işe iade tazminatından davalının YARI ORANINDA SORUMLU olduğunun kabulü gerekir.

Bu gerekçeyle işe iade için ödenen bedelle ilgili davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken bu talebin de reddine karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bu gerekçeyle bozulması gerekmiştir." şeklinde karar vermiştir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 03.03.2021 tarihli 2021/486 Esas, 2021/598 Karar sayılı ilamında: " ... Ayrıca davacı dışı işçilerden Yaşar'ın işe iade talepli dava açmış, davacı tarafından iş bu davada bu bedel talep edilmiştir.

Yüklenici işçisinin hizmet aktinin feshi sonrasında işveren ve yüklenici aleyhine açtığı işe iade davasında davanın işçi lehine sonuçlandığı, işe iade edilmeme halinde de bir bedel ödenmesine karar verildiği ve işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işverenin işçiye bu bedeli ödediği anlaşılmaktadır. İşçinin hizmet aktini yüklenici ile imzalamasına rağmen, işyerinin işverene ait olması nedeniyle işçinin işe iadesinin işveren ve yüklenici birlikte gerçekleştirmek zorundadır.

İşverinin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesi mümkün değildir. Ayrıca İş Mahkemesince işveren ve yüklenici müteselsilen sorumlu tutulmuşlardır. Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde bu hususu düzenleyen bir hüküm de bulunmamaktadır. Bu durumda işçinin işe iade edilmemesi nedeniyle işçiye ödenen bedelden tarafların YARI YARIYA SORUMLU tutulmaları gerekir. " şeklinde karar vermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davalı işverenin işe iade davası sonucu işe başlatmadığı davadışı işçinin tazminatı ödeyerek, davacı yüklenicinin hak ediş ödeneğinden, ödediği tazminatı kesmesi sonucu davacı tarafın tekrar işe alınmasında kusuru bulunmadığı iddiası ile açtığı alacak davasına ilişkindir.

Toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalı arasında alt işveren aasıl işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı alt işverenin davalı asıl işverenin dava dışı işçiler ...,... .... ... 'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle davalı asıl işverenin alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.

Buna göre somut olayda, davacı ... .... ... ANONİM ŞİRKETİ her davalı şirketler ile ayrı ayrı hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır.

Sözleşme eki teknik şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılarak,

Dava dışı işçilerin açtığı işe iade davası kabul edilmiş, işe iade edilmemesi halinde tazminat ödenmesi ve bu tazminattan davalı ve davacının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarına mahkeme kararı ile hükmedilmiştir.

İş akdinin feshedildiği sırada davalı ile davacı arasında sözleşme bulunduğu, işin niteliği gereği İşverinin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesi mümkün olmadığından Ayrıca İş Mahkemesince işveren ve yüklenici müteselsilen sorumluluğuna karar veren iş mahkemesi hükmü nazara alındığında bu kapsamda dava dışı işçiye ödenen işe iade tazminatından davalının yarı oranında sorumlu olduğunun kabulü gerektiğinden... .... .... 'e ödeme tarihlerinlerinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

Faiz yönünden ise taraflar tacir olduğundan, rücen alacağa ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-)Davanın KABULÜ ile,TOPLAM 82.652,16.TL Rücuen Tazminatın, davadışı işçi ... .... .... 'e ödeme tarihi olan 09/02/2018 tarihinden itibaren 12.396,29.TL'nin davalı şirketten ayrı ayrı ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan AVANS Faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.645,97.TL karar ve ilam harcının, dava açılışında davacıdan alınan 427,60.TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 1.394,41.TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.822,01.TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 3.823,96.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı, 427,60.TL peşin harç, 1.394,41.TL ıslah harcı,755,00.TL tebligat ücreti, 4.000,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 7.004,61.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 18/09/2024

¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸