Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/347 K.2025/92

...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/07/2015

KARAR TARİHİ : 18/02/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı ... arasında 21/02/2014 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 5. Maddesinde işin tanımının yapıldığını, buna göre işin ...standartlarında banliyo işletmeciliğine uygun yeni demiryolu işi danışmanlık hizmeti alımına ait sözleşme kapsamında hat üzerinde projelendirilmiş olan 16'sı üst geçit tipi, 1 adedi alt geçit tipi olmak üzere toplam 17 adet banliyo istasyon binalarına ait statik projelerinin raporlarının hesaplarının ve statik proje keşif - metrajlarının hazırlanması idare ve gerekli kurumlara onaylatılması işi olduğunu, sözleşme bedelinin 100.000,00-TL + KDV olduğunu,

müvekkili tarafından 5. Madde de tanımlanan işlerin tamamlandığını ancak davalı tarafından sadece 30.000,00-TL ödeme yapıldığını, bakiye miktarın ödenmediğini belirtmiş ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TLnin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 21/02/2014 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince yapılacak işin 5. Madde de tanımlandığını, davacı tarafından işin şartlarına uygun olarak tamamlanmadığını, idare ve müvekkili tarafından onaylanmadığını, sözleşmenin 9. Maddesinde idarenin onayının yapılmaması nedeniyle ödeme yapılmasının söz konusu olmadığını, davacı tarafından müvekkiline fatura gönderilmediğini, bugüne kadar toplam 30.000,00-TL ödeme yapıldığını belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Taraflar arasında imzalanan 21/02/2014 tarihli alt yüklenici sözleşmesi, ödeme dekontları, bilirkişi raporları, TCDD'nin 25/03/2016 tarihli 17/08/2016 tarihli ve 14/04/2017 tarihli yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye hak ediş alacak talebine ilişkindir.

Mahkememiz tarafından verilen 19/09/2017 tarih, ....Karar sayılı kararı, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusu neticesinde istinaf incelemesine gitmiş, ...

Karar sayılı kararı ile; " ....Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; iş sahibi ... tarafından verilen cevabi yazından da anlaşıldığı üzere idarece onay verilmemesinin nedeninin, müvekkili şirketin yaptığı işten kaynaklı olmayıp, söz konusu iş, 10-15 bileşenden oluştuğundan başka firmalarca yapılan işlerin henüz inceleme aşamasında olmasından kaynaklandığını, onaylanmama sebebi, müvekkilinin yaptığı iş olmadığına göre ve müvekkili şirket üstlenmiş olduğu yükümlülükleri yerine getirmiş olduğuna göre, müvekkili şirketin sözleşme konusu bedele hak kazanmış olduğunu, davalı şirketin savunmasının, işin yapılmadığı,

eksikliklerin giderilmediği ve bu nedenle işin onaylanmadığı olup, bu savunmanın iş sahibi ... tarafından verilen cevap ile doğru olmadığının anlaşıldığını, inşaat mühendisi bilirkişinin yerinde inceleme yaparak düzenlediği 13/03/2016 tarihli raporda, müvekkili şirketin edimlerini yerine getirdiği kanaatine vardığını, yine bu raporda sözleşmenin 5. maddesinde belirtilen işlerin idare tarafından onaylandığı ve buna istinaden bu iş kalemlerine ait hak edişin idarece işverene ödendiğinin belirtildiğini, bu durumda müvekkili şirketin kalan bakiye alacağına hak kazanmış olduğunu,

hukukçu ve mali müşavir bilirkişi tarafından ise sözleşme lâfzi yorumlanarak aksi tespitte bulunulmuşsa da, asıl olanın sözleşmenin amaçsal olarak yorumlanması olduğunu, sözleşmede amaçsal olarak kastedilenin işin bütününün onaylanması olmayıp müvekkili şirketin kendi yaptığı işin idare tarafından kabul görmesi olduğunu, aksi halde müvekkili şirketin kendisinden kaynaklı olmayan bir nedenden dolayı idare onayının olmaması halinde yıllarca yapmış olduğu işin karşılığını almak için bekleyeceğini,

bu durumun ise hakkaniyete aykırı olacağını belirterek usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, bakiye iş bedelinin tahsili istemi ile açılan alacak davası olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen 21/02/2014 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi niteliği itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup; davacı taşeron, davalı yüklenicidir.

Sözleşmenin 5. maddesinde işin tanımı yapılmış; sözleşme konusu işin; ... sözleşme kapsamında hat üzerinde projelendirilmiş olan 16’sı üst geçit tipi, 1 adedi alt geçit tipi olmak üzere toplam 17 adet banliyö istasyon binalarına ait statik projelerinin, raporlarının, hesaplarının ve statik proje keşif-metrajlarının hazırlanması, İdare ile gerekli kurumlara onaylattırılması işi olduğu, kararlaştırılmıştır.

Sözleşmenin 8. Maddesine göre davacı taşeron, yapılacak çalışmaların davalı yüklenici ve dava dışı iş sahibi idareye takdimi sonrasında doğabilecek olan gerekli her türlü revizyon ve değişikliği yapmakla yükümlüdür. İş bedeli ise sözleşmenin 9. Maddesinde düzenlenmiş olup, sözleşme bedeli toplam 100.000,00 TL + KDV’dir.

Davacı taşeron tarafından davalı yükleniciye 5. maddede tanımlı işlerin tamamının teslimi ve tüm projelerin ilgili kısımlarının İdare tarafından onaylanmasını müteakip, davalı yüklenicinin onayı ile birlikte, sözleşme bedelinin %40’ı oranında bir ödeme yapılacaktır. İş bedelinin ödemelerden sonra geri kalan kısmı ise.

5. maddede tanımlı hizmetlere karşılık gelecek iş yüzdelerine göre, ilgili kısımların İdare tarafından onaylanması ve bu iş kalemlerine ait hakedişin İdare tarafından yükleniciye ödenmesini müteakip, yüklenici onayı ile ödenecektir.

Dava dışı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında düzenlenen sözleşmenin incelenmesinde ise, 05/03/2012 tarihli sözleşmenin konusunun ... şehiriçi metro standartlarında banliyö işletmeciliğine uygun yeni demiryolu etüd, proje, mühendislik ve danışmanlık hizmet alımı işi olduğu anlaşılmıştır.

Dava dışı iş sahibi İdare tarafından mahkemeye gönderilen 25/11/2015 tarihli, 25/03/2016 tarihli,17/08/2016 ve 14/04/2017 tarihli yazı cevaplarından; işe ait güzergah, sanat yapıları ve mimari projelerin tamamlanarak teşekküle teslim edildiği, projelerin teşekkülce uygun bulunarak yapım ihalesine çıkıldığı, ancak işin sözleşmesi kapsamında yer alan kamulaştırma planlarının hazırlanması çalışmalarına davalı yüklenici tarafından devam edildiğinden kesin hakedişin henüz düzenlenmediği, iş kapsamında herhangi bir iş bitirme belgesi de düzenlenmediği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 9. maddesine göre KDV hariç iş bedelinin %40'ının, 5.maddede tanımlanan işlerin tamamının teslimi ve tüm projelerin ilgili kısımlarının İdare tarafından onaylanmasına müteakip, davalı yüklenicinin onayı ile birlikte ödeneceği kararlaştırılmış olup, tarafların kabulünde olduğu üzere davalı yüklenici tarafından 30.000,00 TL ödeme yapılmıştır. İş bedelinin ödemelerden sonra geri kalan kısmı ise.

5. maddede tanımlı hizmetlere karşılık gelecek iş yüzdelerine göre, ilgili kısımların İdare tarafından onaylanması ve bu iş kalemlerine ait hakkedişin İdare tarafından yükleniciye ödenmesini müteakip, davalı yüklenici onayı ile ödenecek olup, dava dışı iş sahibi İdare tarafından davacı taşeronun edimi kapsamındaki işlerin hakedişlerinin davalı yükleniciye yapılıp yapılmadığı ve yapılmış ise ödemelerinin yapılıp yapılmadığı hususunda bilgi verilmemiştir.

Dava dışı iş sahibi idarece, güzergah, sanat yapıları ve mimari projelerin teslim alındığı, kesin hakedişin hazırlanmaması nedeni olan kamulaştırma planlarının hazırlanması işinin ise davacı taşeronun edimleri içinde olmadığı anlaşıldığından, sözleşme kapsamında iş bedelinin %40'ının ve sonrasında kalanının ödenmesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için, dava dışı iş sahibi İdareden, davacı taşeronun yükleniminde olan işlere yönelik bir "onay" işlemi olup olmadığı, var ise bu onayın yapılıp yapılmadığı, yine davacı taşeronun yükleniminde olan işlere yönelik imalatların yüklenici hakedişine girip girmediği,

girmiş ise oranının ne olduğu ve bedelinin ödenip ödenmediği araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, ödeme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin deliller eksik toplanmak suretiyle karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile esası incelenmeksizin mahkeme kararının HMK 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2-... Karar sayılı kararının, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3-Dairemiz kararına uygun şekilde davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yatırılan 35,90 TL istinaf karar harcının talep halinde kendisine iadesine,

5-Davacı tarafından yapılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.nun 353/1-a.6 maddesi uyarınca KESİN olarak 19/06/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi. " şeklinde karar verilerek kaldırılmış olmakla dosya mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilmiştir.

... temin edilerek dosya daha önce bilirkişilik yapıp rapor sunan İnşaat Mühendisi ... ile diğer bilirkişiler mali müşavir ... tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan 15/04/2024 tarihli ek raporda özetle; " ... ... 19/06/2020 tarihli ilamı dikkate alındığında, dava dışı iş sahibi tarafından sunulan evrak ve dosya kapsamı üzerinden gerçekleştirilen inceleme neticesinde.

05/03/2012 tarihli ana sözleşmede geçen iş ve işlemlerin 02/05/2013 tarihinde tamamlandığı, hazırlanan projelerin ... antetli paraflar ile dava dışı iş sahibi idareye sunulduğu ve idare tarafından onaylandığı, bu hususta dava dışı iş sahibi idarenin herhangi bir eksiklik bildirimine rastlanılmadığı,

bu iş kalemlerine ait hakedişin dava dışı iş sahibi idare tarafından davalı yükleniciye tamamı dava tarihinden önce olmak üzere ödendiği ve sayın istinaf mahkemesince belirtildiği üzere kesin hakedişin hazırlanmaması nedeni olan kamulaştırma planlarının hazırlanması işinin davcı taşeronun edimleri içinde olmadığı hususları birlikte dikkate alındığında, davacı taşeronun dava tarihi itibariyle davalı yükleniciden dava konusu 88.000,00 TL meblağın ödenmesi talebinde bulunabileceği kanaatinin hasıl olduğu" hususlarının kanaat olarak bildirildiği görülmüştür.

Ardından mahkememiz dosyası davalı vekilinin rapora yönelik itirazı üzerine celse arasında bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan 17/07/2024 tarihli 2.ek raporda özetle; " ...davalı tarafın itirazları üzerine dosya üzerinden yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, 15/04/2024 tarihli ek raporumuzda vardığımız görüşlerimizde değişikliği gerektiren herhangi bir emareye rastlanılmadığı, Sayın Mahkemenizce de ...ve 19/06/2020 tarihli ilamında belirtilen hususların benimsenmesi halinde, 05/03/2012 tarihli ana sözleşmede geçen iş ve işlemlerin 02/05/2013 tarihinde tamamlandığı,

hazırlanan projelerin .... antetli paftalar ile dava dışı iş sahibi idareye sunulduğu ve idare tarafından onaylandığı, bu hususta dava dışı iş sahibi idarenin herhangi bir eksiklik bildirimine rastlanılmadığı, bu iş kalemlerine ait hakedişin dava dışı iş sahibi idare tarafından davalı yükleniciye tamamı dava tarihinden önce olmak üzere ödendiği ve Sayın İstinaf Mahkemesince belirtildiği üzere kesin hakedişin hazırlanmaması nedeni olan kamulaştırma planlarının hazırlanması işinin davacı taşeronun edimleri içinde olmadığı hususları birlikte dikkate alındığında,

davacı taşeronun dava tarihi itibariyle davalı yükleniciden dava konusu 88.000,00-TL meblağın ödenmesi talebinde bulunabileceği, Sayın Mahkemenizce de .... ve 19/06/2020 tarihli ilamında belirtilen hususların benimsenmemesi halinde ise, 18/01/2017 tarama tarihli raporumuzdaki kanaatlerimizi yeniden takdirlerinize arz etiğimizi, Son olarak Huzurdaki davanın başlangıçta 1.000,00-TL üzerinden açılmasından ve 27/05/2016 tarihinde dava değeri 87.000-TL arttırılarak 88.000-TL'ye ıslah edilmesinden ötürü,

faiz hesaplamasında 1.000,00-TL açısından dava tarihinin (03/07/2015) ve 87.000,00-TL açısından ıslah tarihinin (27/05/2016) dikkate alınması gerektiği," hususlarının belirlendiği anlaşılmıştır.

İddia, savunma, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri, kaldırma kararı sonrasında aldırılan bilirkişi raporları, ... cevabi yazıları ve tüm dosya kapsamından;

Taraflar arasında 21/02/2014 tarihli Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalandığı, yapılacak iş sözleşmenin 5. maddesinde, ''... şehiriçi Metro standartlarında banliyo işletmeciliğine uygun yeni demiryolu işi danışmanlık hizmeti alımına ait sözleşme kapsamında hat üzerinde projelendirilmiş olan 16'sı üst geçit tipi, 1 adedi alt geçit tipi olmak üzere toplam 17 adet banliyo istasyon binalarına ait statik projelerinin raporlarının hesaplarının ve statik proje keşif - metrajlarının hazırlanması idare ve gerekli kurumlara onaylatılması işi'' olarak tanımlandığı,

sözleşme bedeli ve ödeme başlıklı 9. Maddesinde, ''Sözleşme bedelinin 100.000,00-TL + KDV olarak belirlendiği, alt yüklenici tarafından işverene madde 5'de tanımlı işlerin tamamının teslimi ve tüm projelerin ilgili kısımlarının idare tarafından onaylanmasına müteakiben işveren onayı ile birlikte sözleşme bedelinin % 40'ı oranında bir ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, geri kalan kısmın ise idare tarafından onaylanması ve bu iş kalemlerine ait hak edişi idarenin işverene ödemesine müteakiben işveren onayı ile ödeneceğinin ön görüldüğü anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Alt Yüklenici Sözleşmesi gereğince davacının yüklendiği işi tamamlayıp tamamlamadığı, idare tarafından onayın yapılıp yapılmadığı, idare onayının muaceliyet şartının olup olmadığı, bakiye hak ediş bedelini davacının talep hakkının bulunup bulunmadığı konusundan kaynaklanmaktadır.

Kaldırma kararı sonrası alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu raporları içeriğinden.

05/03/2012 tarihli ana sözleşmede geçen iş ve işlemlerin 02/05/2013 tarihinde tamamlandığı, hazırlanan projelerin ... ... antetli paftalar ile dava dışı iş sahibi idareye sunulduğu ve idare tarafından onaylandığı, bu hususta dava dışı iş sahibi idarenin herhangi bir eksiklik bildirimine rastlanılmadığı, bu iş kalemlerine ait hakedişin dava dışı iş sahibi idare tarafından davalı yükleniciye tamamı dava tarihinden önce olmak üzere ödendiği,

kesin hakedişin hazırlanmaması nedeni olan kamulaştırma planlarının hazırlanması işinin davacı taşeronun edimleri içinde olmadığı hususları birlikte dikkate alındığında, davacı taşeronun dava tarihi itibariyle 1.000,00- TL, ıslah tarihi itibari ile 87.000,00- TL olmak üzere toplam 88.000,00-TL'yi davalı yükleniciden talepte bulunabileceği, tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın aralarındaki sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle avans oranında temerrüt faizi talep edilmesinde bir yanlışlık bulunmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır