Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/389 K.2021/881

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... Genel Müdürlüğü'nün 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş Kamu İktisadi Kuruluşu olduğunu, hizmet binası ile işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan teknik işletim destek hizmetlerinin ihale yoluyla piyasadan temin edildiğini, yapılan ihale sonucunda, müvekkili genel müdürlükten iş alan davalı firmaların işçisi ...'in 01.06.2005-31.12.2018 tarihleri arasında ...

Havalimanı Başmüdürlüğünde çalıştığını, ...'in 10.06.2020 tarihinde emeklilik nedeniyle işten ayrıldığını, dava dışı işçiye ödenecek kıdem tazminatının 95.313,67-TL olarak hesaplandığını, bu miktardan 723,43-TL damga vergisi kesilerek 94.590,24-TL net kıdem tazminatının 23.06.2020 tarihinde ödendiğini, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşmelerin ilgili maddelerinde "Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin.

İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk .... 'ne yüklenemez.

Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, yüklenici tarafından karşılanır. ... bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır" şeklinde düzenlemenin bulunduğu, Yargıtay .....Hukuk Dairesi’nin 2016/7178 Esas 2016/11227 Karar sayılı ve 21.04.2016 tarihli kararında sözleşme hükümleri doğrultusunda yüklenicinin tazminat ve işçilik alacaklarından sorumlu olacağı, sözleşme hükümlerinin tarafları bağlayacağını belirtilerek,

davacı genel müdürlük tarafından dava dışı işçiye ödenen tutardan fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 82.313,67-TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden sorumluluk oranları itibarıyla rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davacı vekili netice-i talebini açıkladığı bila tarihli dilekçesi ile, davalı.... .A.Ş.'den 9151,08 TL olmak üzere 84.200,40 TL talep ettiklerini beyan etmiştir.

Davalı...Proje...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, 11/09/2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 112.

Maddesine eklenen fıkra ile, kıdem tazminatından sorumluluğun ilgili kamu kurum ve kuruluşuna ait olduğunu, yasa gereği davacı genel müdürlüğün kıdem tazminatını ödemesi gerektiğini, sözleşme giderleri arasında kıdem tazminatına yer verilmediğini, yaklaşık maliyet hesap tablosunda yer almayan kıdem tazminatının üst işverenin ödemekle yükümlü olduğunu, devreden alt işveren olan tüm davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönemle ve devir tarihindeki ücrete göre sorumlu oldukları kıdem tazminatı miktarının ayrı ayrı hesaplanarak talep edilmesi gerektiğini,

tüm davalıların müşterek ve müteselsil sorumluluğunun bulunmadığını iddia edilerek davanın reddine karar verilmesi talep ve beyan etmiştir.

Davalı...Mühendislik Elektrik San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle.

İhalede yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer almayan işçilik alacaklarından alt işverenlerin sorumlu tutulmasının 4734 ve 4735 sayılı Kanunlardaki düzenlemeler karşısında mümkün olmadığını, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı yaklaşık maliyette ve ihale bedelinin tespitinde yer almadığını, davacı genel müdürlük tarafından kıdem tazminatına ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapılmadığını, 4734 sayılı Kanunun 5. maddesinde, ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamayacağı, 46. Maddesinde ise hüküm altına alındığı,

devlete güven ilkesi dikkate alındığında, varsa dahi rücu davasına konu işçilik alacaklarından üst işverenin tek başına sorumlu olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2014/13-19 Esas sayılı kararında yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer almayan tüm işçilik alacaklarından alt işverenlerin kendi ihale dönemlerine tekabül eden miktarın sadece yarısından sorumlu tutulmaları gerektiğini, diğer yarısından ise üst işverenin sorumlu olacağı gerekçelerine yer verildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... -Tur....Ltd.Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun'un 112. Maddesine eklenen fıkra hükmü gereğince kıdem tazminatından kamu kurum ve kuruluşlarının sorumlu bulunduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin kararında, tarafların kıdem tazminatından 1/2 oranında sorumlu olacağı gerekçelerine yer verildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dosya kapsamına alınan 01/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı ..... Temizlik Taşımacılık İnşaat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin dava dışı işçinin çalıştığı ve davacı Genel Müdürlüğün sözleşme yaptığı firmalar arasında yer almadığı, 95.313,67 TL'nin 23/06/2020 tarihinde ödendiği, davalı şirketlerin dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir belgenin dosyada bulunmadığı bildirilmiştir.

Davacı vekili 11/11/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; .... Turz. İnş. Tem. Bilgi Sistem Otomasyon .... yönünden 9.148,84-TL olmak üzere 82.313,67 TL olarak açılan davamızı 84.208,14 TL'ye arttırarak 1.894,47-TL tutarında ıslah ettiğini beyan etmiştir.

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkin olup; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, hizmet alım sözleşmesine istinaden dava dışı işçi ...'e ödenen kıdem tazminatının davalılardan rücuen tahsil edilip edilemeyeceği, edilebilir ise davalılardan talep edilebilecek miktar, davacının taleplerinin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden...yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur,” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 8. maddenin gerekçesinden, alt işveren işçilerinin hak kazandıkları kıdem tazminatının alamamalarının büyük sorun olduğu, alt işverenlerin her yıl değişmesinin bu şirketlerde çalışan işçilerin bir yıllık çalışma şartını sağlamalarını zorlaştırdığı, aynı şekilde kıdem şartını yerine getirse dahi işçilerin kıdem tazminatlarının birçok alt işveren tarafından ödenmediği, herhangi bir uyuşmazlık durumunda alt işverene ulaşılamadığı, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin işçilerinin hak ettiği kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrudan işçinin banka hesabına aktarılarak sorunun çözümleneceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işverenin, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olmasına, hatta İş Kanunu'nun 6552 sayılı Yasa ile değişik 112.maddesi uyarınca işçinin kıdem tazminatını üst işveren kamu kurumunun ödemesi gerekmesine rağmen, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacaktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün değildir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 22,23. Maddelerinde ve sözleşmenin eki mahiyetinde bulunan teknik şartnamede; "Yüklenicinin istihdam ettiği personelin, İş Kanunu, SGK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan sözleşme hükmünün tarafları bağladığı, iş bu sözleşme ve teknik şartnameye göre, yüklenicinin istihdam ettiği tüm işçilerin tüm hak ve alacakları bakımından sorumlusunun davalı yüklenicilerin olduğu, bu suretle davacı kurum tarafından işçilik alacakları adı altında yapılan ödemenin, sözleşme hükümlerine göre rücuan davalıdan istenebileceği kanaatine varılmakla, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesi doğrultusunda, davalı ... Tem. Taş. İnş.

Tic. ve San. Ltd. Şti. dışındaki yükleniciler yönünden davacının talebi kabul edilmiş olup, davalı ... Tem. Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin dava dışı işçinin çalıştığı firmalar arasında yer almadığı dikkate alınarak, iş bu şirket yönünden açılan davanın reddine ile aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne dair hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

.... (iş ortaklığı)'dan 143,35 TL alınarak Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına, Dair, davacı vekili ve davalı...Proje .. A.Ş vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2021

Katip .... ¸

Hakim .... ¸

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

DAVACI

Bilirkişi Ücreti : 1.550,00 TL · Posta Masrafı : 1.389,00 TL · Başvurma Harcı : 54,40 TL · Vekalet Harcı : 7,80 TL