Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/134 K.2025/68

...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/02/2022

...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/05/2022

KARAR TARİHİ : 04/02/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Asıl dava dosyasında Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı .... ile karşı taraf Ilgazlar.... arasında 17.02.2020 tarihinde ....” adlı sözleşme imzalandığını, sözleşme ile .... parsel numarasında kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılacak işin yapılacağı yer olarak belirlendiğini, karşı tarafın işveren konumunda olduğunu, yüklenici firma olarak müvekkilinin göründüğünü, Sözleşmenin 2. maddesi ile yüklenici olarak müvekkiline “... imalatı, montaj sahasına nakliyesi ve montajı” sorumluluğu verildiğini, müvekkili tarafından gerekli imalatların yapıldığını, nakliyesinin yapıldığını, montajının tamamlandığını, Sözleşmenin 4. maddesinde ödeme şeklini düzenlendiğini,

sözleşmenin 4. maddesinde “sevk edilen ve montajı yapılan malzemelerin (KDV dahil sözleşme bedelinin %40'ı) tamamı için ay sonunda hak ediş yapılacaktır. Onaylanan hak edişi takip eden, 7 iş günü içerisinde nakit olarak yüklenicinin hesabına havale yapılacaktır. Hak edişte irsaliye ve araç sayısı baz alınacaktır.

KDV dahil toplam tutarın %10'u çelik imalatların tamamı montaj dahil işverene teslim edildikten sonra 3 iş günü içinde nakit olarak tahsil edilecektir” şeklinde hükümler bulunduğu, müvekkilinin tüm imalatları yaptığını ve montajının yapılarak binaları teslim ettiğini, ancak ücretinin ödenmediğini, sözleşme gereği yapılan işin tamamlanıp tamamlanmadığının tespiti için ... tespit davası açıldığını, yapılan tespitte inşaatın %95 oranında tamamlandığına dair bilirkişi raporu hazırlandığını, eksik olarak belirlenen %5'lik kısım içinse “inşaatın bitim günü, yapı kullanım belgesinin verildiği tarihtir.

Kullanma izin belgesi, yapının hukuken bittiği tarihi gösterir.

Bu sebeple her ne kadar yapılar fiilen bitmiş ya da bitme aşamasında olsa da, yapı kullanma izin belgesi olmadan bitmiş sayılmaz” tespiti yapıldığını, sözleşme tutarı KDV dahil 1.781.800 TL olduğunu, 1.100.000,00 TL'nin ödendiğini kalan miktarın ödenmediğini beyanla arz edilen sebep ve gösterilen delillere göre davanın kabulü ile, toplam 10.000,00 TL'nın davalıdan alınarak davacıya ticari temerrüt faizi ile verilmesine, fazlaya ait talep hakkının saklı tutulmasına ve masraf ve ücreti vekaletin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep etmiştir.

CEVAP

Asıl dava dosyasında Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Müvekkili şirket ile ... arasında imzalanan “...” sözleşmesi uyarınca, sözleşme konusu işin, işveren idareye karşı taahhütleri altında devam etmekte iken; müvekkili şirket ile davacı.... arasında imzalanan 17.02.2020 tarihli ...

Sözleşmesi” uyarınca, Aterko Yapı alt yüklenici sıfatıyla sözleşme eki kapsamında yer alan teknik özellikler ile proje ve görünüşlerde detaylandırılan nitelikte ve nicelikte 4 ayrı yapının çelik imalatını, söz konusu çelik yapıların teknik şartnameye uygun olarak hazırlanan montaj sahasına nakliyesini ve montajını üstlendiğini, ilgili sözleşmeye göre işin teslim süresi yer tesliminden itibaren 60 gün olup, 18.08.2020 tarihinde tutanakla birlikte yer teslimi gerçekleştirildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3.maddesine göre toplam iş bedeli 1.781,800-TL olduğunu,

sözleşmenin ödeme şekli başlıklı 4.maddesine göre ise iş bedelinin 885.000-TL'sının 20.03.2020 ve 20.04.2020 tarihli çeklerle yüklenici firmaya ödendiğini, aynı maddeye göl sevk edilen malzemelerin tamamı için ay sonunda hak ediş yapılacak, onaylanan hak edişi takip eden 7 iş günü içerisinde nakit olarak yüklenicinin hesabına havale yapılacaktır.

KDV dahil toplam tutarın % 10'u ise imalatların tamamı montaj dahil işverene teslim edildikten 3 iş günü içinde nakit olarak tahsil edilecektir. hükmünün bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya gönderilen 27.02.2020 ve 05.03.2020 tarihli yazılarla imalat ve statik projelerinin ana işveren tarafından reddedildiği,

06.03.2020 tarihine kadar ilgili projelerin işverene teslimi, aksi halde işin geç tesliminden dolayı idare tarafından şirkete uygulanacak cezaların davacıya yansıtılacağı bildirildiğini, davacı şirket tarafından verilen 06.03.2020 tarihli cevapla cezaların peşinen kabul edilmeyeceği ve cezaların kabulü ile ilgili herhangi bir taahhütlerinin bulunmadığı belirtildiğini, yine müvekkili şirket tarafından gönderilen 13.04.2020 tarihli yazıyla kesin projelerin onay için ana işveren idareye sunulduğu, işveren idare tarafından projelerdeki eksikliklerin giderilerek tekrar sunulmasının talep edildiği,

gecikme halinde idare tarafından uygulanacak cezaların davacı şirkete aynen yansıtacağı bildirildiğini, 09.03.2020-16.10.2020 tarihleri arasında müvekkili şirket ile davacı şirketin yetkili birim müdürleri arasında mail yoluyla yapılan tüm yazışmalar ekte sunulduğunu, ilgili maillerde birçok kez sözleşme kapsamındaki eksik ve ayıplı imalatlar ile aksayan iş programı hakkında davacı şirketin uyarıldığı ve programa riayet edilmesi gerektiğinin karşı tarafa bildirildiğini, hatta ... tarafından gönderilen 08.07.2020 tarihli mailde, revize edilmiş projelerin en geç 09.07.2020 tarihine kadar sunulması,

aksi halde söz konusu proje sunumlarının reddedileceğinin iletildiğini, proje kapsamında çalışan ... tarafından müvekkili şirkete gönderilen yazıda çelik projelerin hatalı, eksik ve yanlış olduğu, projelerin geri çevrilmesinin nedeninin bu hatalar olduğunun açıkça belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından davacı şirkete gönderilen 20.10.2020 tarihli yazıyla ağır çelik ve hafif çelik imalat ve montajındaki hatalardan dolayı teslimde meydana gelecek ilave imalat bedellerinin ve gecikme cezalarının davacı şirkete yansıtılacağının bildirildiğini, ancak yer tesliminin üzerinden uzun süre geçmesine ve teslim süresi dolmasına rağmen,

yüklenici firma tarafından yapılan imalatların, yapılması gereken toplam imalatın %50'si civarında kaldığını, sözleşmeyle belirlenen süreye yüklenici firmanın uymaması yanında iş sahibi ... yapı denetim görevlilerince gerçekleştirilen denetimlerde, hafif çelik konstrüksiyon olarak imalatı devam eden 4 yapıdan biri olan ... ofis bölümünde yatay ve düşey yönlü olağan dışı deplasman ve deformasyonlar tespit edildiğini, bu problemlerin tavan döşemelerinde yoğunlaştığının gözlemlendiğini, iş sahibi... tarafından anlık güvenlik tedbirleri alındığını, bu hususların ekte sunulan ..

26.10.2020 tarihli yazısıyla sabit olduğunu, ayrıca... yine iş sahibince yapılan denetimlerde hafif çelik yapı elemanlarında imalat veya montaj kaynaklı olarak muhtelif kusur ve noksanlar tespit edildiğini, alt yüklenici firmanın bu eksikliklerin ivedilikle giderilmesi gerekliliğiyle ilgili defalarca uyarıldığını ve yüklenici firma yetkilileri tarafından eksikliklerin giderileceği taahhüt edilmesine rağmen bu taahhütlere uyulmadığını, alt yüklenici ...Yapının montaj ve saha personeli tarafından.

23.10.2020 tarihi itibariyle çalışma ve ortam koşulları müsait olmasına rağmen, şantiyedeki ünitelerin hiçbirinde çalışma yapılmayacağı belirtilerek işil yarım bırakıldığını ve gerekçe gösterilmeksizin ekipler şantiye sahasından çekildiğini, buna ilişkin 23.10.2020 tarihli tutanağın ekte sunulduğunu, bunun üzerine tarafınca ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek;

ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde yüklenici firmaya ait ekiplerin şantiye sahasına dönmesi ve imalat eksikliklerinin giderilerek projenin sözleşmeye ve teknik şartnameye uygun olarak teslim edilmesini tar edildiğini, yüklenici firma tarafından keşide edilen ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesiyle sözleşmenin 4.4 maddesi uyarınca hak edişlerin yapılmadığı,

ödemelerin yapılmaması halinde işe devam edilmeyeceğinin belirtildiğini, sonrasında ise şantiye sahasına dönüş yapılmadığı gibi işe de devam edilmediğini, davacı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen 02.11.2020 tarihli yazı ile hak ediş ödemelerinin yapılmadığı gerekçesiyle işlerin durdurulduğu bizzat davacı şirket tarafından kabul edildiğini, yeni hak ediş ödemelerinin yapılması talep edildiğini, bunun üzerine ... D.İş sayılı dosyasıyla.

"Sözleşme kapsamındaki projenin imalat oranının; sözleşmede yapımı taahhüt edilen işlerin sözleşme eki teknik şartnameye uygun olup olmadığının, uygun değilse eksik ve ayıplı imalatların bulunup bulunmadığının, teknik şartname çerçevesinde Proses Binası, İdari Ofis Binası, Yatakhane Binası ve Nizamiye Binasına ilişkin eksik ve gereği gibi ifa edilmemiş hususlar bulunup bulunmadığının, yapılan imalatlara ilişkin bedelin sözleşme hükümleri kapsamında tam olarak tespiti"nin talep edildiğini, dosya kapsamında düzenlenen 30.11.2020 tarihli bilirkişi raporuyla işin sözleşme süresi içinde işverene teslim edilmediği,

işin süresi içinde bitirilmediği, Nizamiye Binası, Proses Binası ve idari Ofis Binasında fiziki gerçekleşme oranının %95 seviyesinde olabileceği ve diğer imalatların devam ettiğinin belirtildiğini, 08.12.2020 tarihinde ilgili rapora itiraz edildiğini, .... ile yapılan sözleşmeye ek “İnşaat İşleri Özel Teknik Şartnamesi” Ve “İnşaat İşleri (Kaba) İmalat Poz Tarifleri Ve Teknik Şartnamesi” sunularak, bu şartnameler doğrultusunda yeniden inceleme yapılarak projedeki fiziki gerçekleşme oranının yeniden belirlenmesi.

01.12.2020 tarihli raporda detaylı olarak belirtilen ayıplı imalatların, sözleşme eki teknik şartnamelere göre yeniden değerlendirilmesi, tespit edilen eksik ve ayıplı imalatların bedelinin teknik şartname kapsamında keşif tarihi olan 17.11.2020 tarihi itibariyle tespiti.

01.12.2020 tarihli raporda detaylı olarak belirtilen ...Binasına ilişkin ayıplı imalatların, sözleşme eki teknik şartnamelere göre yeniden değerlendirilmesi, tespit edilen eksik ve ayıplı imalatların bedelinin teknik şartname kapsamında keşif tarihi olan 17.11.2020 tarihi itibariyle tespiti; yapılan ayıplı imalatlar göz önüne alındığında;

hatalı ve kusurlu imalatlar için yapılacak nefaset kesintisinin tespiti" hususlarında mevcut bilirkişi heyetinden yeniden ve ayrıntılı bir ek rapor alınmasını talep edildiğini, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18.01.2021 tarihli ek raporla tüm yapıları kapsayan inşaatın seviye tespitinin belirlenemediğinin beyan edildiği,

tespit dilekçesinde yer alan Yatakhane Binasına ilişkin talebin karşılıksız kalması ve bu binaya ilişkin olarak hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle tüm yapıları kapsayan inşaatın seviye tespitinin yapılamadığından "Teknik şartnameler, sözleşme ve günlük faaliyet raporları doğrultusunda yeniden inceleme yapılarak .... da dahil edilmek suretiyle projedeki fiziki gerçekleşme oranının yeniden belirlenmesi.

01.12.2020 tarihli ana raporda detaylı olarak belirtilen ayıplı imalatların, Yatakhane Binası da göz önüne alınmak suretiyle sözleşmeye, sözleşme eki teknik şartnamelere ve günlük faaliyet raporlarına göre yeniden değerlendirilmesi, tüm inşaat göz önüne alınarak tespit edilen eksik ve ayıplı imalatların bedelinin teknik şartname kapsamında keşif tarihi olan 17.11.2020 tarihi iyle tespiti. 01.12.2020 tarihli raporda detaylı olarak belirtilen ... ilişkin ayıplı imalatların, ...

Binası da göz önüne alınmak suretiyle sözleşmeye, sözleşme eki teknik şartnamelere ve günlük faaliyet raporlarına göre yeniden değerlendirilmesi, tüm inşaat göz önüne alınarak tespit edilen eksik ve ayıplı imalatların bedelinin teknik şartname kapsamında keşif tarihi olan 17.11.2020 tarihi itibariyle tespiti" talep edilmişse de, bu inceleme talebinin Mahkemece reddedildiğinden yeni bir değerlendirme yapılamadığı gibi, sözleşmeye konu 4 binada inceleme yapılmadığı için alınan bilirkişi raporlarının tüm yapıları kapsayan inşaatın seviye tespitinin belirlenmesinde yetersiz kaldığını,

tarafınca keşide edilen .. yevmiye numaralı ihtarnamesiyle "Şirketinizle imzalanan 17.02.2020 tarihli sözleşme uyarınca, iş bu ihtarın tarafınıza tebliğinden itibaren işin sözleşmeye uygun olarak derhal tamamlanmasını, aksi halde sözleşmenin tarafımızca feshedilebileceğini ve hakkınızda Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca tazminat davası açılabileceğini;

idare tarafından verilen cevapta belirtildiği üzere müvekkilim şirketin iş sahibi idareye karşı cezai şart ve gecikme cezası sorumluluğu bulunmakla, idare tarafından belirlenen ve müvekkilim şirket tarafından ödenen gecikme cezasında, alt yüklenici sıfatıyla şirketinizin temerrüt ve ayıptan kaynaklanan doğrudan kusuru ve sorumluluğu bulunduğundan, kabul işleminin yapılmasına kadar geçen sürede müvekkilim şirket tarafından ana işveren olan idareye ödenecek toplam cezai şart bedelinin şirketinizden tahsili için yasal yollara başvuracağımızı; yine yapılan iş hak ediş usulü olduğundan ve işin gecikmesi sebebiyle hak edişler alınamadığından,

işin derhal tamamlanmaması halinde hak edişlerin zamanında alınamamasından kaynaklanan zarara ilişkin ayrıca talepte bulunacağımızı" davacı şirkete ihtar edilmesine rağmen, davacı şirket tarafından iş bu ihtarnameye cevap verilmediğini, işin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle ana işveren... günlük cezalı cezai şart ödemesi yapıldığı gibi, davacı şirket tarafından sözleşme kapsamında eksik ve ayıplı yapılan imalatlar 3.kişilere yaptırılmış olmakla;

gerek ... ödenen cezai şarta, gerekse 3.kişilere yaptırılan ayıplı ve kesik imalatlara ilişkin olarak davacı şirkete karşı tüm talep ve dava haklarını saklı tuttuklarını, dava konusu işin zamanında tamamlanmadığı gibi ekte sunduğu fatura ve icmallerle yeşil defter kayıtlarında görüleceği üzere, davacı tarafça eksik bırakılan işlerle birlikte ayıplı imalatların 3.kişilere yaptırıldığını ve ilgili firmalara yeniden ödeme yapıldığını, davacı tarafa bugüne kadar yapılan toplam ödeme tutarı 1.143.201,09-TL olduğunu, şirket ait cari hesap ekstrelerinin ekte sunulduğunu,

yine sözleşme konusu iş kapsamında ... bugüne kadar toplam 1.522.454,03-TL cezai şart ödemesi yapıldığını, 3.kişilere yapılan ödemeler ile ana işverene yapılan ceza şart ödemelerinin de sözleşme bedelinden mahsubunun gerektiğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Birleşen ... esas sayılı dosyasında sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile ... alt yüklenici sıfatıyla sözleşme eki kapsamında yer alan teknik özellikler ile proje ve görünüşlerde detaylandırılan nitelikte ve nicelikte 4 ayrı yapının çelik imalatını, söz konusu çelik yapıların teknik şartnameye uygun olarak hazırlanan montaj sahasına nakliyesini ve montajını üstlendiğini, ilgili sözleşmeye göre işin teslim süresi yer tesliminden itibaren 60 gün olduğunu, 18.08.2020 tarihinde tutanakla birlikte yer teslimi gerçekleştirildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3.maddesine göre toplam iş bedelinin 1.781,800-TL olduğunu,

sözleşmenin ödeme şekli başlıklı 4.maddesine göre ise iş bedelinin 885.000 TL’sinin 20.03.2020 ve 20.04.2020 tarihli çeklerle yüklenici firmaya ödendiğini, davalı şirkete bugüne kadar yapılan toplam ödeme tutarının ise 1.143.201,09-TL olduğunu, aynı maddeye göre sevk edilen malzemelerin tamamı için ay sonunda hak ediş yapılacağını, onaylanan hak edişi takip eden 7 iş günü içerisinde nakit olarak yüklenicinin hesabına havale yapılacağını, KDV dahil toplam tutarın %10’unun ise imalatların tamamının montaj dahil işverene teslim edildikten 3 iş günü içinde nakit olarak tahsil edileceğini,

sözleşmenin imzalanmasından itibaren geçen süreçte davacı şirket tarafından davalıya gönderilen 27.02.2020 ve 05.03.2020 tarihli yazılarla imalat ve statik projelerinin ana işveren tarafından reddedildiğini, 06.03.2020 tarihine kadar ilgili projelerin işverene teslimini, aksi halde işin geç tesliminden dolayı idare tarafından şirkete uygulanacak cezaların davalıya yansıtılacağının bildirildiğini, davalı şirket tarafından verilen 06.03.2020 tarihli cevapla cezaların peşinen kabul edilmeyeceğini ve cezaların kabulü ile ilgili herhangi bir taahhütlerinin bulunmadığının belirtildiğini,

yine davacı şirket tarafından gönderilen 13.04.2020 tarihli yazıyla kesin projelerin onay için ana işveren idareye sunulduğunu, işveren idare tarafından projelerdeki eksikliklerin giderilerek tekrar sunulmasının talep edildiğini, gecikme halinde idare tarafından uygulanacak cezaların davalı şirkete aynen yansıtacağının bildirildiğini,

09.03.2020-16.10.2020 tarihleri arasında davacı şirket ile davalı şirketin yetkili birim müdürleri arasında mail yoluyla yapılan tüm yazışmalarda birçok kez sözleşme kapsamındaki eksik ve ayıplı imalatlar ile aksayan iş programı hakkında davalı şirketin uyarıldığı ve programa riayet edilmesi gerektiğinin karşı tarafa bildirildiğini, hatta ....tarafından gönderilen 08.07.2020 tarihli mailde, revize edilmiş projelerin en geç 09.07.2020 tarihine kadar sunulmasını, aksi halde söz konusu proje sunumlarının reddedileceğinin iletildiğini, proje kapsamında çalışan .... tarafından müvekkil şirkete gönderilen yazıda çelik projelerin hatalı,

eksik ve yanlış olduğunu, projelerin geri çevrilmesinin nedeninin bu hatalar olduğunun açıkça belirtildiğini, davacı şirket tarafından davalı şirkete gönderilen 20.10.2020 tarihli yazıyla ağır çelik ve hafif çelik imalat ve montajındaki hatalardan dolayı teslimde meydana gelecek ilave imalat bedellerinin ve gecikme cezalarının davacı şirkete yansıtılacağının bildirildiğini, .... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek,

ihtarın tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde yüklenici firmaya ait ekiplerin şantiye sahasına dönmesi ve imalat eksikliklerinin giderilerek projenin sözleşmeye ve teknik şartnameye uygun olarak davacıya teslim edilmesinin ihtar edildiğini, yüklenici firma tarafından keşide edilen ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesiyle sözleşmenin 4.4 maddesi uyarınca hak edişlerin yapılmadığını, ödemelerin yapılmaması halinde işe devam edilmeyeceğinin belirtildiğini, sonrasında ise şantiye sahasına dönüş yapılmadığı gibi işe de devam edilmediğini,

yine davalı şirket tarafından davacı şirkete gönderilen 02.11.2020 tarihli yazı ile hak ediş ödemelerinin yapılmadığı gerekçesiyle işlerin durdurulduğunu bizzat davalı şirket tarafından kabul edildiğini, yeni hak ediş ödemelerinin yapılmasının talep edildiğini, ....

D.İş sayılı dosyasıyla tespit davası açıldığını, tespit dilekçesinde yer alan yatakhane binasına ilişkin talebin karşılıksız kalması ve bu binaya ilişkin olarak hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmamış olması nedeniyle tüm yapıları kapsayan inşaatın seviye tespitinin yapılamadığını, inceleme talebinin Mahkemece reddedildiğinden yeni bir değerlendirme yapılamadığı gibi, sözleşmeye konu 4 binada inceleme yapılmadığı için alınan bilirkişi raporları tüm yapıları kapsayan inşaatın seviye tespitinin belirlenmesinde yetersiz kaldığını, .... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle gönderildiğini, davalı şirkete ihtar edilmesine rağmen,

davalı şirket tarafından iş bu ihtarnameye cevap verilmediğini, işin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle ana işveren .... günlük cezalı cezai şart ödemesi yapıldığını, davalı şirket tarafından sözleşme kapsamında eksik ve ayıplı yapılan imalatların 3.kişilere yaptırıldığını bildirmiş, HMK md.109 uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, 15.000-TL eksik ve ayıplı imalat bedelinin sözleşmenin sona erdiği 17.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalı şirketten tahsile,

işveren idare .... ödenen ve ödenecek olan toplam 1.726.114,46-TL gecikme cezasından, davalı ticari işletmenin kusuru oranında sorumlu olduğu miktarın tespiti ile tespit edilen bedelin şimdilik 15.000-TL'sinin sözleşmenin sona erme tarihi olan 17.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Birleşen .... esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

davalının yüklenicisi olduğu sözleşmeye göre tüm edimlerini yerine getirdiği halde, davacı işveren hakediş ödemelerini sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde ödemediğini, davalının alacağına halen kavuşamamış olduğunu, alacağına istinaden 17.02.2022 tarihinde ....parsel numarasında kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılacak işin yapılacağı yer olarak belirlendiğini, karşı taraf davacı, işveren konumunda olduğunu, ana işveren ....

Kurumunun işini yapmayı üstlendiğini, yüklenici firma olarak davalı şirket .... imalatı, montaj sahasına nakliyesi ve montajı' sorumluluğu verildiğini, davalı şirketçe gerekli imalatlar ve nakliyesi yapıldığını, montajların tamamlandığını, davalı şirket yüklenicisi olduğu 17.02.2020 tarihli sözleşmeyi işveren şirket davacı yan ile imzaladığı tarihten hemen sonrasında tüm dünyada covid salgını meydana geldiğini, covid nedeniyle tedbir ve yasakların en çok uygulandığı bu dönemde dahi davalı şirketin sözleşmeye bağlı kalarak gerekli özeni gösterdiğini ve üzerine düşen tüm edimi yerine getirdiğini, ancak davacı yanın aynı özeni göstermediğini,

davalı şirkete sözleşmenin 4.1 maddesinde kararlaştırıldığı gibi hakediş onaylarını yapmadığını, üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeyerek borcunu ödemediğini ve davalıya haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davayı açtığını, sözleşmenin 4. Maddesi ise taraflar arasındaki ödeme şeklinin düzenlendiğini, sözleşmeye göre işin başlangıcında ödemenin %50'sinin yapılacağının kararlaştırıldığını, kalan %50'lik kısım için ise sözleşmenin ilgili 4.1 maddesinde açık şekilde sevk edilen ve montajı yapılan malzemelerin (KDV dahil sözleşme bedelinin %40'ı ) tamamı için ay sonuna hak ediş yapılacağı ve onaylanan hak edişi takip eden,

7 iş günü içerisinde nakit olarak yüklenicinin hesabına havale yapılacağının belirlendiğini, hak edişte irsaliyeler ve araç sayısı baz alınacaktır denildiğini, sözleşmede kdv dahil son kalan %10'luk kısmın ise çelik imalatların tamamı montajı dahil işverene teslim edildikten sonra 3 iş günü içinde nakit olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak işveren davacının sözleşmenin bu hükmüne aykırı hareket ettiğini, sözleşme gereği işin tamamlandığına ilişkin tarafımızca tespit davası açıldığını, yapılan tespitte işin %95 oranında tamamlandığına dair bilirkişi raporu alındığını,

davacı yanın işin durdurulduğuna ilişkin iddialarının dayanağının gerçek dışı olduğunu, bu husustaki beyanlarına itibar edilemeyeceğini, davacı yan tarafından ana işveren eti maden kurumundan fiyat farkı alabilmek adına işin geciktirildiğini, davacı yanın işin davalı tarafça geciktirildiğine ilişkin iddia ve beyanlarının kötü niyetli olduğunu, kabul edilmesinin mümkün olmadığını, dava dışı ana işveren....

Kurumunun çalışmış olduğu mimarlık şirketinin (....) işin gecikmesinde ki katkısı bilinmesine ve bu katkıdan dolayı ana işverenden fiyat farkı alınmasına rağmen davacı yan tarafınca davalıya yöneltilen iddiaları kötü niyetli olduğundan kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davalı şirket tarafından işin tamamı sözleşmeye bağlı kalınarak bitirildiğini, bu hususun alınan raporlar ile de sabit olduğunu, davacı yanın eksik iş hususundaki iddiaların kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacı yanın borçtan kurtulma adına kötü niyetli iddialarda bulunduğunu,

davalı şirketin 28.10.2020 tarihinde ana işveren.... de yetkililerinin bulunduğu toplantı yapıldığını, bu toplantı sonucundaki raporun tüm yetkililere e-mail olarak atıldığını, bu kararlar neticesinde işe devam ettiğini, davacı yanın davalı tarafından açılan .... esas sayılı dosyadan mahsup gerekliliğini öne sürerek borcunu ikrar ettiği belirtilmiş, haksız, usul ve yasaya aykırı olan davanın reddine, HMK 329. maddesi hükmüne göre; “hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir.

Vekâlet ücretinin miktarı hakkında uyuşmazlık çıkması veya mahkemece miktarının fahiş bulunması hâlinde, bu miktar doğrudan mahkemece takdir olunur” denildiğinden, bu madde hükmüne göre davacının, davalı tarafına ödemesi gereken vekalet ücretinden de sorumlu tutulup bu miktarı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

17/02/2020 tarihli sözleşme, ....D.iş sayılı dosyaları, tarafların defter ve kayıtları, bilirkişi raporları ve bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Davanın asıl dosya bakımından eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemli olduğu, taraflar arasında 17/02/2020 tarihli ... İşi sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmeye göre davacının yüklenici, davalının ise işveren konumunda olduğu, davacı tarafça sözleşmeye konu edimlerin yerine getirildiği ancak, sözleşme bedelinin ödenmediği belirtilerek işbu davanın açıldığı,.....iş sayılı dosyaları ile delil tespitleri yapıldığı, taraflar arasında eser sözleşmesinin yapıldığının ihtilaflı olmadığı, aradaki ihtilafın; Tarafların sözleşmedeki edimlerini yerine getirip getirmediği, davacı tarafın ödenmeyen alacağının bulunup bulunmadığı noktasında olduğu anlaşılmaktadır.

Birleşen dosya bakımından davanın "Davacının davalı-alt yüklenici şirket aleyhine fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 15.000,00 TL eksik ve ayıplı iş bedelinin sözleşmenin sona erdiği 17/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ana işveren idareye ödenecek gecikme cezasından davalı işletmenin sorumlu olduğu miktarın tespiti ile şimdilik 15.000,00 TL nin sözleşmenin sona erdiği 17/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile tahsiline yönelik alacak davası" istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

.... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; ".....Esas sayılı dosyası ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; mahkememizin işbu dosyası ile birleştirilmesi talep edilen ....

İşi sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşmeye göre davacının yüklenici, davalının ise işveren konumunda olduğu, davacı tarafça sözleşmeye konu edimlerin yerine getirildiği ancak sözleşme bedelinin ödenmediği belirtilerek bahsi geçen davanın açıldığı, ...D.iş sayılı dosyaları ile delil tespitleri yapıldığı, taraflar arasında eser sözleşmesinin yapıldığının ihtilaflı olmadığı, aradaki ihtilafın tarafların sözleşmedeki edimlerini yerine getirip getirmediği, davacı tarafın ödenmeyen alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmakta olduğu ve bahsi geçen dosyanın duruşmasının 28/02/2023 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bu yönü ile her iki dosyanın taraflarının aynı olduğu ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın aynı sözleşmeden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak her iki dava arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu hususu da gözetilerek,usul ekonomisi ilkesi gereğince davaların birlikte yürütülmesi gerektiği ciheti ile HMK-166/1.maddesi uyarınca mahkememizin işbu dava dosyası ile ...Esas sayılı dava dosyasının birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir " şeklinde karar verilerek mahkememiz iş bu dosyası ile birleştirildiği anlaşılmıştır.

Davaya konu 17/02/2020 tarihli sözleşme incelendiğinde; madde 2 de sözleşme kapsamında açıklandığı üzere teknik özellikler, proje ve detaylandırılan nitelik, nicelikte çelik yapı imalatını işverence hazırlanan montaj sahasına nakliye ve montajına ilişkin hususların belirlendiği, madde 3 de sözleşme bedeli olarak KDV dahil 1781.800,00 TL'nin belirlendiği, ödeme şekline ilişkin ayrıntıların 4. Maddede belirlendiği, 5.maddede.

885.000,00 TL'nin ödendiği gün itibariyle tüm imalat ve statik projelerin hazırlanarak işverene teslim edileceği, ancak işveren tarafından sağlanacak hususlarda gecikmelerden ötürü teslim tarihinin revize etme hakkına işverenin sahip olacağının kararlaştırıldığı, 7.maddede iş bölümü olarak ; işverenin ....

İle yüklenicinin ..... olarak belirlendiği ve yapılacak işlere ilişkin iş bölümünün bahsedildiği, devamı olan 8.maddede de iki tarafın sorumluluklarının ayrı ayrı belirlendiği, madde 9da garanti süresine ilişkin düzenlemelerin bulunduğu, madde 13ün cezai şartlar hususunda olduğu, madde 14de sözleşmenin feshi şartlarını içerdiği, 15.maddede herhangi bir anlaşmazlık ve öncelik başlığı altında anlaşmazlık çözülemez ise Ankara Mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olacağının belirlendiği, 16.1.de sözleşmenin yedi sayfa olduğu,

eklerin yetki belgeleri, imza sirküleri ile teknik özellikleri olmak üzere 9 sayfa kullanım kılavuz setinden oluştuğunu, idare tarafından onaylanan projeler ve görünüşler karşılıklı imzalanarak sözleşmeye ayrıca ek yapılacağını ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olacağının belirlendiği, 16.3.de sözleşme ve eklerinin taraflar arasında önceden yapılmış olan gerek yazılı, gerekse de sözlü yazışma sözleşme ve anlaşmaların yerine geçeceğinin kararlaştırıldığı,

son ve 18. Maddede sözleşmenin tarihi 17/02/2020 ve 18 maddeden ibaret olduğunu belirtilir ve 17/02/2020 tarihinde tarafların karşılıklı imzalaması ile yürürlüğe girdiğinin belirlendiği görülmüştür.

Mahkememizin 28/02/2023 tarihli duruşmasında uyuşmazlık konusunda nitelikli hesap uzmanı, mali müşavir ve inşaat mühendisinden oluşacak 3'lü bilirkişi kurulundan HMK'nın 279.maddesine uygun olarak rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi kurulu tarafından asıl dosya içerisinde fiziken ve UYAP'ta yer alan deliller ile birleşen dosya içeriğinde fiziken ve UYAP ortamında kayıtlı tüm deliller değerlendirilmek suretiyle asıl ve birleşen dosyalar yönünden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi kurulu tarafından hazırlanarak dosyaya sunulan 22/06/2023 tarihli raporda özetle ; " ...

Esas Dava.

1) Davacının işi yatakhane binasını %5 eksiği ile tamamladığı, sözleşme konusu diğer üç binayı ise %100 oranında tamamladığı, 2) Taraflar arsındaki sözleşme hükümleri ve dosyaya sunulu diğer bilgi ve belgeler doğrultusunda davacı hakediş alacağının 553.296,11 TL hesaplandığı, davacının hatalı imalatlarından kaynaklı 3. Firmalara yaptırılmak zorunda kalan diğer işlere ait metraj artışlarından kaynaklı fazla ödeme tutarının 27.500,00TL olduğu, 553.296,11 TL hakediş alacağına ilişkin hesapta işbu tutarın da göz önüne alındığı,

3) İşyeri tesliminin geç yapılması ve ödemelerin sözleşmede belirtilen sürede yapılmaması nedeniyle öncelikle davalı temerrüdünün mevzu bahis olduğu, Birleşen Dava.

4) İş sahibi ana yüklenicinin idareden kaynaklı gecikme cezalarını altyükleniciye yansıtacağı yönünde bir düzenleme taraflar arasındaki sözleşmede bulunmadığı, ayrıca işlerin gecikmenin öncelikle esas davada davalı/birleşen davada davacı iş sahibi temerrüdünden kaynaklı olduğu değerlendirildiğinden, birleşen davada takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere davacının alacak talebinin yerinde olmadığı, 5) Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan dilekçede adı geçen mali müşavirden davacı yasal defter ve belgelerinin tarafımıza sunulması istenilmiş ise de söz konusu belgelerin rapor tarihinde kadar tarafımıza sunulmadığı,

" hususlarının bildirildiği görülmüştür.

Daha sonra davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi bakımından...ye talimat yazılmış, bilirkişi İrfan Demirci tarafından dosyaya sunulan 24/01/2024 tarihli raporda özetle; "... dosyaya mübrez belgeler ve malumat, ile sınırlı denetim boyutunda yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler ve Davacı Şirketin 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin de incelenmesi neticesinde; 3.1 Davacı Şirketin 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait e-ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildi; ve usulüne uygun olduğu, 3.2 Davacı Şirketin 2020, 2021 ve 2022 yıllarına ait kendi e-ticari defter dökümlerine göre, davalı Şirketten 585.816,51 TL alacaklı olduğu, " hususlarında kanaat bildirdiği görülmüştür.

Ardından mahkememiz dosyası ilk kez rapor hazırlayan bilirkişi kuruluna tevdi edilerek ek rapor hazırlanması talep edilmiş, bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan 30/07/2024 tarihli ek raporda özetle; "... Esas Dava.

Davacının işi yatakhane binasını %5 eksiği ile tamamladığı, sözleşme konusu diğer üç binayı ise %100 oranında tamamladığı, Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve dosyaya sunulu diğer bilgi ve belgeler doğrultusunda Davacı ve davalı taraflar arasındaki yasal defter kayıtlarına ilişkin uyumsuzluğun davalı tarafından davacı adına düzenlenen 13.06.2022 tarih ve ...no.lu toplam 1.092.837,14 TL tutarlı faturanın davacı yasal defterlerinde yer almamasından kaynaklandığı, davalı tarafından düzenlenen faturanın hesaplamalara dahil edilmesi halinde yasal defter kayıtlarına göre.

(1.092.837,14-540.221,72) — 552.615,42 TL davacının davalıdan alacaklı olabileceği, söz konusu tutar davacı defterlerinde 585.816,51 TL olarak görülmekle birlikte davacı yasal defterlerinde de davalı tarafından davacı adına yapılan... ve diğer ödemelerden kaynaklandığı,

söz konusu ödemelerin dikkate alınması sonucu taraf defterlerinin birbiri ile örtüşeceği ve davacının davalıdan 552.615,42 TL alacaklı olabileceği, Nitekim tarafların yasal defter kayıtlarında davacının davalıdan 552.615,42 TL alacaklı olduğu tespiti yanında teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplama sonucu da 553.296,11 TL olarak hesaplandığı Teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalarda davalı vekili tarafından 04.11.2023 tarihli dilekçe ekinde sunulan ve 3.kişiye yaptırıldığı belirtilen 27.500,00 TL tutarlı faturanın da dikkate alındığı,

İşyeri tesliminin geç yapılması ve ödemelerin sözleşmede belirtilen sürede yapılmaması nedeniyle öncelikle davalı temerrüdünün mevzu bahis olduğu, Davacı dava dilekçesi ile; davanın kabulü ile 10.000 TL hakediş alacağının ticari temerrüt faizi ile tahsilini talep etmektedir.

Sunulu bilgi ve belgelere göre davacının .... dosyasındaki 17.11.2020 tarihli keşif neticesinde hazırlanan bilirkişi raporları ile işleri tamamladığı anlaşılmış ise de, hesaplanan alacak tutarına ilişkin dayanak fatura bulunmadığı gibi temerrüde ilişkin bilgi belge bulunmamaktadır. Birleşen Dava.

İş sahibi ana yüklenicinin idareden kaynaklı gecikme cezalarını altyükleniciye yansıtacağı yönünde bir düzenleme taraflar arasındaki sözleşmede bulunmadığı, ayrıca işlerin gecikmenin öncelikle esas davada davalı/birleşen davada davacı iş sahibi temerrüdünden kaynaklı olduğu değerlendirildiğinden, birleşen davada takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere davacının alacak talebinin yerinde olmadığı, Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan dilekçede adı geçen mali müşavirden davacı yasal defter ve belgelerinin tarafımıza sunulması istenilmiş ise de söz konusu belgelerin rapor tarihinde kadar tarafımıza sunulmadığı,

bu şekilde taraf itirazlarının kök ve ek raporda karşılandığı, " şeklinde ek rapor düzenlendiği görülmüştür.

Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen tam iki taraflı iş görme akdidir. Ana edim olarak yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, eklerine, teknik ve sanatsal ilkeler ile amacına uygun imal edip iş sahibine teslim, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Yüklenici teslimi, iş sahibi de bedeli ödediğini ispat etmelidir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, toplanan deliller, alınan bilirkişi kurulu raporlarına göre; taraflar arasında imzalanan 17/02/2020 tarihli eser sözleşmesi kapsamında, davacı tarafından yatakhane binasının % 5 eksik olarak tamamlandığı, sözleşme konusu diğer üç binayı ise % 100 oranında tamamladığı, bilirkişi kurulu tarafından yapılan hesaplamaya göre davalı tarafından davacıya yapılan ... ve diğer ödemelerin dikkate alınması halinde tarafların ticari defter ve belgelerinin birbiri ile uyumlu olduğu, davacı yüklenicinin 552.615,42 TL alacağının bulunduğu,

bu alacağın ödenmesinden sözleşme gereğince davalı/birleşen davacı iş sahibinin sorumlu olduğu, birleşen dava yönünden ise iş sahibi ana yüklenicinin idareden kaynaklı gecikme cezalarını alt yükleniciye yansıtacağı yönünde bir düzenlemenin taraflar arasında akdedilen sözleşmede bulunmadığı,

davalı/birleşen davacı tarafından yer tesliminin gecikmeli yapıldığı bu nedenle davalı/birleşen davacının temerrüdünün söz konusu olduğu böylelikle alacak talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla asıl davanın kabulüne (asıl davada davacı-birleşen davada davalının talebi ile bağlı kalınarak), birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...