Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/466 K.2023/921

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/466 Esas - 2023/921

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/466 Esas

KARAR NO : 2023/921

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 10/06/2022

KARAR TARİHİ : 05/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

08.03.2022 tarihinde, davalı sürücü ...’nin idaresindeki ... plakalı araçla seyir halindeyken, park halinde çıkış yapmakta olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı araca çarpmamak için karşı yönden gelen araçların yol bölümüne girip solunda park halinde olan dava dışı 06 AS 0494 plakalı araca çarparak devamında da davacıya ait park halinde olan ...plakalı çarparak durabildiğini, davacıya ait aracın da çarpılmanın etkisiyle savrularak arkasında park hainde bulunan dava dışı ... plakalı araca çarpmış olduğu, davacıya ait aracın hasara ve de değer kaybına uğramış olduğu gibi davacının tamir süresi boyunca da aracından mahrum kaldığı,

kaza esnasında davacının aracında iki çocuğunun da olduğu ve korku yaşamış oldukları belirtilerek, şimdilik kaydıyla davalılardan 30.000,00 TL hasar bedeli, 1.000,00 TL değer kaybı bedeli, 200,00 TL tamir süresi araç yoksunluk kaybı ile 20.000,00 TL de manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili dava ve talep edilmiştir.

CEVAP

a-)Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine 59316417 numaralı ZMS(Trafik) Sigorta Poliçesiyle 25.11.2021 - 25.11.2022 tarihleri arasında sigortalı olduğu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında 43.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, tamir süresi araç yoksunluk kaybından ise sorumluluklarının olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

b-)Davalılar ... Ürünleri Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazanın davalı ...’nin dikkatsiz ve de tedbirsizliğinden ve de kurallara riayet etmemesinden kaynaklandığı ve dolayısıyla ...’nin kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın ise kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kural ihlalinin olmadığını, dolayısıyla araç işleteni davalı “Besici Tarım Ürünleri Ltd.

Şti.”nin de sorumluluğunun olmadığını, davacıya ait aracın da 15 yaşının üzerinde 16 yaşında ve de 165.000 km.nin üzerinde olmakla araçta değer kaybı oluşmasının söz konusu olmayacağını, davacının manevi tazminat talebinin de haksızlık ve dolayısıyla kabul edilir olmadığını, davalıya ait ... plakalı aracın Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesiyle HDI Sigorta A.Ş.'ne sigortalı olduğu ve HDİ Sigorta A.Ş.nin İMM bedeni ve mali ayırımı yapılmaksızın maddi ve manevi tazminat sorumluluğunun olduğu belirtilerek, açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

c-)Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine sigortalı olduğu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında kaza başına 100.000,00 TL, araç başına ise 50.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, dava konusu kazadan dolayı ...’ye 17.249,95 TL tazminat ve 4.058,25 TL de değer kaybı tazminatının ödenmiş olunduğunu, Elmas SARİÇİÇEK’e 11.505,00 TL’nin ödenmiş olunduğunu, Şengül ŞEN’e 2.625,00 TL tazminat ödemesinin yapılmış olunduğunu, davalı sigorta şirketinin manevi tazminat ve davacıya ait araç tamir süresi yoksunluk kaybı sorumluluğunun ise olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Kaza tespit tutanağı, sigorta poliçeleri ve hasar dosyaları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Davanın, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (araç hasar bedeli, araç değer kaybı ve mahrum kalınan kar) ve manevi tazminat istemli olduğu, olay tarihi olan 08/03/2022 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın olay esnasında park halinde olup, çıkış yapmaya çalışan ve davalı sürücü ... sevk ve idaresinde olup, diğer davalı Besice Tarım... Ltd. Şti.nin işleteni olduğu ve ZMMS poliçesi davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ... plaka sayılı aracı sollamaya çalıştığı sırada aracın savrularak öncelikle 06 AS 0494 plakalı araca daha sonra davacıya ait ...plaka sayılı araca ve ... plaka sayılı araca çarpması şeklinde maddi hasarlı, trafik kazasının meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesinin davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığı, buna göre taraflar arasındaki ihtilafın; oluşan kazada tarafların kusur durumu, kaza sonucunda davacıya ait ...plaka sayılı araçta hasar meydana gelip gelmediği, buna göre araç için hasar, onarım, bakım veya değişim gideri, gerekip gerekmediği, araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, aracın kullanılamadığı dönem için mahrum kalınan kar oluşup oluşmadığı, davacı tarafın manevi tazminat talep hakkının bulunup bulunmadığı, kaza ile hasar, değer kaybı ve mahrum kalınan kar ve manevi tazminat talepleri yönünden uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı,

davalı sigorta şirketleri tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı, noktasında olduğu anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu Kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “ İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre, zorunlu mali sorumluluk sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, davalı sigorta şirketi kazaya karışan sigortalı aracın trafik sigortacısı (ZMSS) sıfatıyla bu aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda oluşan zarardan, kendisine sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacaktır. Davalı taraf, trafik kazası nedeni ile oluşan gerçek zarar ile sorumludur.

Diğer yandan, kural olarak araçta meydana gelen "değer kaybı"; istikrar kazanan yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle (varsa önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak) hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri arasındaki azalmadan ibarettir. Daha somut bir ifade ile aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Makina yüksek mühendisi bilirkişi Gökhan Bayrı, makina mühendisi İbrahim Ütebey ve mali müşavir bilirkişi Handan Polat tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda;

a-)Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 57/b-7. maddesi kural ihlalini işlemiş olmakla %80 oranında kusurlu olduğu,

b-)Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’nin meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 52/b. maddesi kural ihlalini işlemiş olmakla %20 oranında kusurlu olduğu,

c-)Nizami olarak park halinde oldukları anlaşılan 06 AS 0494, ...ve ... plakalı araç sürücülerinin ise kazanın meydana gelmesinde izafe edilecek herhangi bir kural ihlalleri olmamakla kusursuz oldukları,

d-)Davacıya ait dava konusu ... plakalı araç hasar giderim tutarının KDV dahil 32.863,00 TL olduğu,

e-)Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 15.000,00 TL olacağı,

Davacıya değer kaybı ödemesi ile ilgili herhangi bir belge görülememekle;

-Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda %80 oranında kusurlu olmakla ... plakalı araç işleteni davalı Besici Tarım Ürünleri Ltd. Şti., davalı ... Sigorta A.Ş. ve ... plakalı araç sürücüsü değer kaybı sorumluluklarının (%80*15.000,00 TL) = 12.000,00 TL olacağı,

-Davalı ... Sigorta A.Ş.'ye trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’nin meydana gelen kazanın oluşumunda %20 oranında kusurlu olmakla ... plakalı araç sürücüsü davalı ... ve aracın sigortalayanı diğer davalı ... Sigorta A.Ş. sorumluluklarının (%20*15.000,00 TL) = 3.000,00 TL olacağı,

f-)Davacının tamir süresi araç yoksunluk kaybının 5.400,00 TL olacağı ve bundan da davalı sigorta şirketleri dışındaki davalıların araç sürücüleri kusuru oranında sorumlulukları olmakla; davalı sürücü ...’ın ve ... plakalı araç işleteni Besici Tarım Ürünleri Ltd. Şti.'nin sürücü ...’ın %80 oranındaki kusurundan dolayı sorumluluklarının (%80*5.400,00 TL) = 4.320,00 TL olacağı, ... plakalı araç sürücüsü davalı ... sorumluluğunun (%20*5.400,00 TL) = 1.080,00 TL olacağı hususlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (araç hasar bedeli, araç değer kaybı ve mahrum kalınan kar) ve manevi tazminat istemli olduğu, olay tarihi olan 08/03/2022 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın olay esnasında park halinde olup, çıkış yapmaya çalışan ve davalı sürücü ... sevk ve idaresinde olup, diğer davalı Besice Tarım... Ltd.

Şti.nin işleteni olduğu ve ZMMS poliçesi davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ... plaka sayılı aracı sollamaya çalıştığı sırada aracın savrularak öncelikle 06 AS 0494 plakalı araca daha sonra davacıya ait ...plaka sayılı araca ve ... plaka sayılı araca çarpması şeklinde maddi hasarlı, trafik kazasının meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesinin davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığı, alınan bilirkişi raporu ile; davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda %80 oranında; davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’nin %20 oranında kusurlu olduğu, ancak 06 AS 0494, ...ve ... plakalı araç sürücülerini kusursuz olduklarının belirlendiği, kaza nedeniyle davacıya ait ...plaka sayılı araçta 32.863,00-TL araç hasar bedeli, 15.000,00-TL araç değer kaybı ve 5.400,00-TL aracın kullanılamadığı dönem bakımından mahrum kalınan kar olmak üzere toplam 53.263,00-TL zararın oluştuğu,

davalıların 2918 sayılı Yasanın 91 ve 85.maddelerine göre oluşan maddi zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmakla belirlenen bu miktar bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebi bakımından durum değerlendirildiğinde ise; davanın konusu olan manevi tazminat istemi, 6098 sayılı TBK'nın 56.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre hakim, özel halleri göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibine bir miktar paranın ödenmesine karar vermektedir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır.

(HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Somut olayda, davacılar vekili tarafından kaza esnasında davacının; aracında iki çocuğunun da olduğu ve müvekkili ile çocuklarının çok korku yaşamış oldukları ve uzun süre yaşadıkları kazanın etkisinden kurtulamadıklarını belirtilerek tazminat talep etmiş olmakla; yukarıda açıklanan ilkelere göre davacının manevi tazminat talebinin (davalı sigorta şirketleri dışındaki davalılar yönünden) 10.000,00 TL bakımından kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ayrıca, davalı sigorta şirketlerinin ZMMS sigorta poliçesine istinaden sorumluluğu olmadığından davalı sigorta şirketleri yönünden manevi tazminat talebi bakımından davanın reddine karar verilmiştir. (... BAM 35.H.D.'nin 22/02/2023 tarih ve 2022/536 E, 2023/244 K sayılı emsal kararı).

¸