Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/687 K.2024/737

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/687 Esas - 2024/737

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/687 Esas

KARAR NO : 2024/737

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 03/06/2023

KARAR TARİHİ : 23/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 13/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesi dava dilekçesinde özetle.

13/04/2022 tarihinde saat 14:37 sıralarında, davalı ... sevk ve idaresindeki ...plakalı çekici ile davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçların karıştığı trafik kazasında, ... plakalı aracın içerisinde bulunan davacılar Hanife ... ve Rıza ...'nın kızı Aleyna ...'nın vefat ettiğini, ölümlü trafik kazasıyla ilgili soruşturma sürecinin ....... ..... .... sayılı dosyasında halen devam ettiğini, soruşturma dosyasında alınan 27/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'ün asli kusurlu olduğu (%75), diğer davalı ...'ın ise tali kusurlu olduğunun (%25) tespit edildiğini, kazaya karışan,

davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı aracın, kaza tarihi itibariyle davalı ...Sigorta A.Ş.şirketinden 271691000421 nolu poliçe ile kasko sigortasının mevcut olduğunu, davacıların kızı Aleyna ...'nın vefatı üzerine, müvekkili davacıların uğradığı manevi zararlarının tazmininden ... ve ... ile kasko sigorta şirketinin sorumlu olduklarını belirterek; açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile;

trafik kazasında kızları vefat eden davacı Hanife ... için 400.000,00 TL ve Rıza ... için 350.000,00 TL olmak üzere toplam 750.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığından, davanın usulden reddi gerektiğini, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın, müvekkili şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi kapsamında ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile teminat altına alındığını, müvekkili şirketin poliçe kapsamındaki sorumluluğunun, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, poliçede yazılı özel şartlar ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket tarafından düzenlenen poliçede, manevi tazminat taleplerinin,

bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın yıllık azami 150.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamına dahil edildiğini, ancak bu tutarın herhalükarda, kişi başı bedeni zarar tutarının %50'sini aşamayacağının poliçede belirtildiğini, Mahkemece manevi tazminata hükmedilmesi halinde müteveffanın zararın meydana gelmesinde veya artmasındaki müterafik kusur durumunun, emniyet kemeri gibi koruyucu tertibat kullanmış olup olmadığının ve tarafların sosyal ekonomik durumunun göz önüne alınmasını talep ettiklerini belirterek, açıklanan nedenlerle, müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın gerçekleştiği an, davalının kırmızı ışıkta geçme kastı ve iradesinin bulunmadığını, müvekkilinin sola dönüşe geçtiği esnada kendisine yeşil ışık yandığını gördüğünü, akabinde arkadaki aracın korna çalması ve araçtakilerin "geç geç" söylemleri üzerine,

o an sola dönüşün kırmızıya döndüğünü fark edemeden dönüşe geçtiğini, diğer davalı kullanımındaki tırın şehir için hız limitinin üzerinde seyir alması nedeniyle tırın, müvekkilinin kullandığı araca çarptığını, kusur durumu değerlendirilirken bu durumun göz önüne alınmasını, talep edilen manevi tazminatın, 20 yaşında ve mesleği olmayan müvekkili yönünden fahiş olduğunu, müteveffa ile ilgili davalı yönünden hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müteveffanın isteği ile eve bırakılması için davalı tarafından araca alındığını ve hatır taşımasının gerçekleştiğini belirterek, açıklanan nedenlerle;

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır. 12/01/2024 tarihli kusur uzmanına ait bilirkişi raporunda özetle; davacılar yakını müteveffa Aleyna ...'nın yolcu olarak bulunduğu, ... plakalı otomobilin davalı sürücüsü ...'ün, meydana gelen olayda % 75 (Yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, ...plakalı çekici (... plakalı yarı römork) araç sürücüsü ...'ın ise, olayda % 25 (Yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir. Taraf itirazlarının değerlendirilmesi amacı ile alınan 04/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök raporda herhangi bir değişikliğe gidilmediği bildirilmiştir.

Davacı vekili UYAP sistemi üzerinden sunduğu dilekçe ile; davalılardan ...Sigorta A.Ş'nin poliçe teminat limiti tutarında 150.000,00 TL ödeme yaptığını, buna göre davalı sigorta şirketi ile sulhen anlaşarak kendilerini ibra ettiklerini ancak, ibranamede aynen yer verilen "Sigortalı araç işleteni/maliki ve sürücüsünün mezkûr olay ve/veya poliçeden doğan tazmin sorumluluğu, sigorta şirketince ödeme yapılmış olmasına binaen, sadece iş bu ödeme miktarı nispetinde sona ermiş olmakla,

mahkemece yargılama sonunda hükmolunacak manevi tazminat miktarından davalı sigorta şirketince yapılan manevi tazminat ödemesi ile ilgili iş bu zarardan sorumlu HDİ şirket sigortalısını, fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak sadece ödenen kısmi miktar yönünden ibra ettiğimizi" hükmü uyarınca ilgili davalıyı/davalıları sadece ödenen miktar yönünden kısmi ibra ettiklerini, mahkemece verilecek kararda belirlenen miktardan, iş bu kısmi ödemenin mahsup edilerek bakiye alacağın talep edileceğini kabul ve beyanla, yapılan ibraname uyarınca durumu Mahkemeye bildirdiklerini beyan etmiştir.

Davacı vekili UYAP sistemi üzerinden sunduğu dilekçe ile; davalılardan ...Sigorta A.Ş nezdinde 271691000421 - 1 no’lu İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasına havi kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karışmış olduğu trafik kazasından dolayı kendilerine yapmış oldukları başvuru sonrasında, şirketin poliçe üst limiti olan 150.000,00 TL tutarında ödeme yaptığını, sigorta şirketi yaptığı temel 150.000,00 TL ödemenin, 75.000,00 TL'sini müteveffanın annesi Hanife ... için, 75.000,00 TL'sini müteveffanın babası Rıza ... için yaptığını, buna göre bütün ödemeler yönünden yarı yarıya bir ayrıma gidilebileceği bildirilmiştir.

Polatlı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın dava konusu kazaya istinaden başlatılan 2022/1981 sayılı soruşturma dosyasında alınan 27/09/2022 tarihli kusur raporunda özetle; ...'ün %75 oranında asli kusurlu, çekici sürücüsü ...'ın %25 oranında tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı görülmüştür.

Dava konusu kazaya ilişkin açılan ceza davasının görüldüğü ... .... ..... .... Mahkemesi'nin... E.sayılı dosyasında alınan ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne ait 28/08/2024 tarihli rapor ile; dava konusu kazanın meydana gelmesinde ...'ün asli kusurlu, çekici sürücüsü ...'ın tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı görülmüştür.

Dava, trafik kazası nedeni ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketi yönünden; dava konusu kazaya karışan ... plakalı araca ilişkin olarak, davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigorta poliçesi düzenlendiği, iş bu kasko poliçesi kapsamında, ihtiyari mali sorumluluk klozu ile manevi tazminat taleplerinin, bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın yıllık azami 150.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamına alındığı, somut davada, dava tarihinden sonra, davalı sigorta şirketinin, davacılara yargılama giderleri dahil 189.328,08 TL ödeme yaptığı ve poliçe limitinin tüketildiği anlaşıldığından, davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davacı ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen 25/04/2024 tarihli "ibraname, feragatname ve makbuz" başlıklı belgenin incelenmesinde, "Sigortalı araç işleteni/maliki ve sürücüsünün mezkûr olay ve/veya poliçeden doğan tazmin sorumluluğu, sigorta şirketince ödeme yapılmış olmasına binaen, sadece iş bu ödeme miktarı nispetinde sona ermiş olmakla, mahkemece yargılama sonunda hükmolunacak manevi tazminat miktarından davalı sigorta şirketince yapılan manevi tazminat ödemesi ile ilgili iş bu zarardan sorumlu HDİ şirket sigortalısını,

fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak sadece ödenen kısmi miktar yönünden ibra ettiğimizi" beyanının yer aldığı görülmektedir. Buna göre; davacıların fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, ödenen tutar oranında davalı sigorta şirketini kısmi ibra ettikleri anlaşılmakla, somut olayda manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi uygulanamayacağından, sigorta şirketi dışında kalan diğer davalılar yönünden davacıların manevi tazminat talepleri değerlendirilmiştir.

Somut olayın, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, bölünmüş yol üzerinden seyirle gelerek, ışıkla kontrollü dörtlü kavşakta, kendisine kırmızı ışık yandığı halde solundaki kavşak koluna dönüşe geçtiği, bu sırada karşı yönden gelerek düz seyreden ...plakalı çekici-dorse aracın sürücüsünün ise, kendisine yanan yeşil ışığa uyumlu olarak geçişini yaptığı ancak kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayarak, takograf kaydına göre 90 km/saat hızla kavşağa girerek,

dönüş yapan otomobilin sağ yan kısmına aracının sağ ön ve yan kısmıyla çarpmasıyla, dava konusu ölümlü trafik kazasının meydana geldiği,iş bu kaza neticesinde, ... plakalı aracın içerisinde yolcu olarak bulunan, davacıların kızı Aleyna ...'nın vefat ettiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisine alınan kök ve ek bilirkişi raporu ile ... plakalı otomobilin davalı sürücüsü ...'ün, meydana gelen olayda % 75 oranında kusurlu olduğu, ...plakalı çekici (... plakalı yarı römork) araç sürücüsü davalı ...'ın ise, olayda % 25 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup, iş bu kök ve ek raporun, olayın oluş şekli ve savcılık dosyasında alınan 27/09/2022 tarihli kusur raporu ve ceza dosyasında alınan ...

ATK Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'ne ait kusur raporu ile uyumlu olduğu dikkate alınarak hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekili, müteveffanın emniyet kemeri gibi koruyucu tertibat kullanmamış olması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması isteminde bulunmuş olup, kaza tespit tutanağında, müteveffanın emniyet kemeri takıp takmadığı durumunun belirsiz olarak işaretlendiği, aksi yönde karşı tarafça herhangi bir delil sunulmadığı dikktate alınarak, davalının müterafik kusur indirimi yapılması isteminin reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekili süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesinde, (dava dilekçesi iş bu davalıya 08/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, cevap dilekçesinin, 2 haftalık yasal süre içerisinde 22/11/2023 tarihinde sunulduğu görülmekle)hatır taşıması indirimi yapılmasını talep etmiş olup, somut olayda, müteveffanın isteği ile eve bırakılmak üzere davalı tarafından araca alındığını, müteveffanın, davalının kardeşi Kevser Özgür'ün arkadaşı olduğu, bu suretle taşımanın hatır için yapıldığı anlaşılmakla, takdir edilen tazminat tutarından %20 oranında indirim yapılmıştır.

Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK'nın 51 ve 52. maddelerinde düzenlenmiştir. TBK'nın 51. maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak tazminatı belirleyecektir. Kanun maddeleri incelendiğinde yapılan ödemeler bir indirim nedeni olarak gösterilmemiştir.

Kaldı ki ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim sebebi olmayıp Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik hale geldiği gibi borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır.

Bu nedenle indirim, sebeplerinin varlığı halinde öncelikle kusur oranına göre tazminatın belirlenmesi, daha sonra varsa TBK'nın 51 ve 52. Maddesi kapsamında müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması en son ise borcu sona erdiren sebeplerden olan ödemenin indirilmesi gerektiği dikkate alınarak; somut davada, kazanın meydana geliş şekli, zarar gören davacıların müteveffa ile yakınlığı, davacıların evlatlarının kaybı nedeniyle uğradıkları manevi zarar, tarafların kusur durumları, paranın alım gücü ve somut olayın diğer özellikleri dikkate alınarak,

davacıların manevi tazminat istemleri yerinde görülmüş olup, davacı Hanife ... için talep edilen 400.000 TL manevi tazminattan, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmış, bu suretle hesaplanan (400.000 x %20=80.000 TL, 400.000-80.000)= 320.000 TL tazminat tutarından, davalı sigorta şirketinin davacı Hanife ... için yaptığı 75.000 TL ödeme düşüldüğünde, (320.000-75.000=)245.000 TL tutarında davacı Hanife ...'nın bakiye tazminat alacağı kaldığı,

aynı şekilde diğer davacı Rıza ... için talep edilen 350.000 TL manevi tazminattan, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmış, bu suretle hesaplanan (350.000 x %20=70.000 TL, 350.000-70.000)= 280.000 TL tazminat tutarından, davalı sigorta şirketinin davacı Rıza ... için yaptığı 75.000 TL ödeme düşüldüğünde, (280.000-75.000=)205.000 TL tutarında davacı Rıza ...'nın bakiye tazminat alacağı kaldığı belirlenmiş olmakla, bu suretle hesaplanan toplam 450.000 TL manevi tazminattan, kazaya kusurları ile sebebiyet veren davalılar ... ve ...'ın müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varılmakla,

iş bu davalılar yönünden açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketi yönünden, davacı ile aralarında düzenlenen 25/04/2024 tarihli "ibraname, feragatname ve makbuz" başlıklı protokol kapsamında, tarafların 150.000 TL asıl alacak ve iş bu asıl alacağa bağlı yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden karşılıklı mutabakat ile sulh oldukları ve sigorta şirketinin yargılama giderleri, vekalet ücreti dahil 189.328,08 TL ödeme yaptığı, TBK'nın 166. maddesinin.

"Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur.

(2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler.Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." şeklinde düzenlendiği, davalı sigorta şirketinin yaptığı ödeme ile diğer müteselsil borçlu olan davalılar yönünden de ödeme tutarı oranında borcun sona erdiği,

sigorta şirketinin asıl alacağa bağlı yargılama gideri ve vekalet ücreti dahil ödeme yaptığı,dolayısıyla diğer davalılar yönünden de 150.000 TL alacağın fer'i niteliğinde olan yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin borcun da sona erdiği ve tarafların sulh olduğu dikkate alınarak, Mahkememizce reddedilen iş bu tutar yönünden davalılar lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Diğer taraftan, hatır taşıması indirimi takdiri indirim nedeni olmakla, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderinin paylaştırılamayacağı da göz önünde bulundurulmuş olup, bu suretle, davacılar yönünden hatır taşıması sebebiyle tazminat miktarından yapılan takdiri indirim sebebiyle red edilen miktarlar yönünden davalı taraf lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri takdirine yer olmadığına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

Bilirkişi Ücreti : 2.500,00 TL · Posta Masrafı : 694,50 TL · Başvurma Harcı : 179,90 TL · Vekalet Harcı : 25,60 TL