Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/773 K.2025/144

...

DAVA

Rücuen Alacak

DAVA TARİHİ : 06/11/2023

KARAR TARİHİ : 28/02/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili ile davalılar arasında yardımcı işler konusunda hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, imzalanan ihale sözleşmeleri ile hizmet alımı gerçekleştirilen idarenin kendisine yüklediği sorumluluklar nedeniyle alacakları ödediğini, alacaklardan gerçekte davalıların sorumlu bulunduğunu, dava dışı işçi ...'ın müvekkili idare ile davalı yüklenici şirketler nezdinde imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında çalıştığını, hak etmiş olduğu kıdem tazminatına istinaden dava dışı işçi ...'a 11.05.2023 tarihinde,

kıdem tazminatı olarak 225.912,23 TL yapılan ödemenin 4.927,27 TL'sinin ....'nin alacağından kesilerek ödendiğini, dava dışı işçinin tahsil edilemeyen toplam 222.712,75 TL kıdem tazminatı ödemesinin ise davalılardan tahsili istemiyle davanın açıldığını, davalı firmaların müvekkili idareden ihale ile aldıkları Hizmet Alımına İlişkin Sözleşmelerde, yüklenicinin, çalıştırdığı personelin işçilik alacaklarından sorumlu olduğunun açıkça düzenlendiğini belirterek,

fazla ilişkin hakları saklı kalmak üzere, dava dışı işçiye müteselsil sorumluluk kapsamında ödenen 225.912.23 TL'den tahsil edilemeyen şimdilik 222.712,75 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

.... vekili cevap dilekçesinde özetle, davaya ve ileri sürülen taleplere karşı öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının müvekkile rücu edebileceği herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını, sözleşme maddelerinin hiçbirisinin müvekkili şirketin sorumluluğunu doğurmayacağını, mahkeme kararı olmaksızın yapılan keyfi ödemelerin müvekkil şirkete rücu edilebilmesinin hakkaniyete, hukuka ve adalete aykırı olduğunu, mahkemenin aksi kanaatin var ise devir anındaki ücret seviyesiyle sınırlı sorumlu olduğunu belirterek haksız davanın müvekkil açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Tekten Grup Taahhüt Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, 4857 sayılı Kanun'un 112. maddesine ek fıkrada davacı idarenin müvekkilden söz konusu kıdem tazminatını rücuen talep etmesinin mümkün olmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde işçilik alacaklarının rücu edilmesi ile ilgili herhangi bir hükmün bulunmadığını, dolayısı ile müvekkilinden talep edilebilecek herhangi bir alacak söz konusu olmadığından davanın müvekkili açısından reddinin gerektiğini, 08.02.2021 - 31.12.2022 tarihleri arasını kapsadığını,

dolayısı ile dava dilekçesinde bahsi geçen 01.01.2021 tarihinden itibaren müvekkilin sorumlu tutulması hatalı olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdinde 08.02.2021 - 31.12.2022 tarihleri arasında çalışmış olup müvekkilinin sorumluluğu bu dönemlerdeki son ücreti ve çalışma dönemi ile sınırlı tutulmasını, ihaleye ilişkin idari şartnamede teklif fiyata dahil olan giderler arasında kıdem tazminatı sayılmadığını belirterek, müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... vekili cevap dilekçesinde özetle, davaya konu işçi ...'ın davacı idareden alınan ihale kapsamında müvekkili şirket nezdinde 13.01.2010 - 28.02.2010 tarihleri arasında ve doğrudan temin yöntemi ile "Temizlik Görevlisi" olarak istihdam edildiğini, müvekkili şirket nezdindeki 13.01.2010 - 28.02.2010 tarihleri arasındaki çalışmasına istinaden 47 günlük çalışmasının karşılığı olarak,

ödenmiş olan Kıdem Tazminatı tutarından 2.573,13-TL 'sinin müvekkil şirketten rücuen tahsilini talep etmiş ise de bu tutardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafından hizmet alım sözleşmesi sunulmamış olunmakla birlikte, kıdem tazminatının ödenmesi noktasında sorumluluğun müvekkil şirkete ait olduğu yönündeki iddianın davacı tarafından ispatlanamadığını, müşterek müteselsil sorumluluk gereği davacı kurum kıdem tazminatının yarısından sorumlu olup tamamının rücusunu talep edebilmesinin mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

müvekkili şirketin yalnızca işçiyi son çalıştırdığı ücret ve çalıştırdığı süre ile sınırlı olduğunu, talep edilen faiz başlangıç tarihine de itiraz ettiklerini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Eldeki dava, üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rucuan tahsili istemine ilişkindir. Bu kapsamda taraflar arasındaki çekişmenin, davacının, dava dışı işçi ... nedeniyle ödemek zorunda kaldığı işçilik haklarının, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ve ekleri uyarınca davalılardan rucuan tahsili koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

Yargıtay'ın konuya ilişkin emsal içtihatları uyarınca da, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulundu...... Karar sayılı ilamı)

Bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dava dosyası incelendiğinde, davanın, üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rucuan tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür. Bu çerçevede Mahkememizce nitelikli hesap bilirkişisine dosya tevdi edilmiş ve bilirkişiden uyuşmazlık kapsamında rapor alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı uyarınca, dava dışı işçi ...'ın emeklilik nedeniyle hak edeceği işçilik alacaklarının ödenmesi için davacıya başvurduğu, bu kapsamda davacı tarafından dava dışı işçiye 11/05/2023 tarihinde 225.912,23 TL ödeme yapıldığı görülmektedir. Dava dışı işçi ...'ın ... kayıtları incelendiğinde de, iş akdinin emeklilik nedeniyle ve kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erdiği anlaşılmaktadır.

Davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet alım sözleşmesi akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme ve sözleşmelere ilişkin idari şartnamelerin ilgili maddelerinde personellerle ilgili işçilik ücretleri ve bu uğurdaki zararların yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicilerin sorumluluğunun düzenlendiği, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı kurum ile davalı arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği şüphesizdir.

Bu nedenle ödenen işçilik alacakları nedeniyle davacının davalılara rücu hakkı bulunduğu, işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yüklenicinin işverene karşı sorumlu olduğu, bilirkişi raporunun denetime açık, anlaşılır ve hüküm kurmaya elverişli olduğu dikkate alınarak, ödenen kıdem tazminatı miktarının 9.881,64-TL'sinden davalı ....'nin sorumlu olduğu anlaşılmış ve davacının davasının kabulüne hükmedilmiş, ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

28/02/2025 ... ¸