Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/188 K.2024/567

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/188 Esas - 2024/567

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/188 Esas

KARAR NO : 2024/567

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/03/2024

KARAR TARİHİ : 14/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisi ... ... ... İhtiyaç Mad. Nak. Gıd. Tem. Tur. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından 31.08.2023 tarihinde ait olduğu bankaya elektronik ortamda ibraz edildiğinin bildirildiğini, bunun üzerine mahkemece anılan şirkete karşı iade davası açmak üzere süre verildiğini, açılan davanın arabulucuya tabi olması sebebiyle usulden reddedildiğini, arabuluculuk görüşmeleri sırasında anılan şirketin çeki davalı Serdal Köle'ye iade edildiğini bildirmesi üzerine hukuki yarar olmaması nedeniyle mevcut davanın anılan şirket yerine .... ... 'ye yönelik açıldığını, davaya konu çek taraflarınca incelendiğinde, dava konusu çekin arka yüzünün görseline göre,

çekin önce dava dışı... ... ... çekin davalıdan istirdatı ile müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı tarafça yasal süre içerisinde dosya kapsamına cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

İhbar olunan .... ... ... ile davacı şirket arasında ticari ilişkinin bulunduğuna dair bir kayda rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Dava, TTK’nın 792’üncü maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

Dava konusu çek incelendiğinde; 31/08/2023 keşide tarihli, 300.000 TL bedelli, 7044473 seri no'lu çekin keşidecisi ... ... ... TTK’nın 792’üncü maddesi uyarınca eldeki çek istirdadı davasının değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekir.

6102 sayılı TTK’nın 792’üncü maddesi '' Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. ” şeklindedir.

İstirdat davası olarak nitelenen bu dava özü itibariyle menkullerin iadesini sağlamak için açılan menkul davası niteliğindedir. Medeni hukukta bu dava gasp, çalınma veya ziya hâllerinde sadece kötü niyetli değil, iyi niyetli hamile karşı da açılmakta ise de, kambiyo senetleri yönünden bir sınırlama getirilmiş ve aynî haklardaki genel prensipten ayrılmak suretiyle, söz konusu davanın yalnızca kötü niyetli veya senedi iktisabında ağır kusuru bulunan kimselere karşı açılabileceği esası benimsenmiştir. Bu tür davalarda, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir (F.Öztan:Kıymetli Evrak Hukuku, ... 2000, s.294).

Somut uyuşmazlık bakımından TTK’nın 792’üncü maddesi hükümleri çerçevesinde taraf delilleri değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Davacı ciranta çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış olup; dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 686. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olması yeterlidir. Ayrıca, yetkili hamilin ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını tahkik zorunluluğu yoktur.

Dava konusu çekte de mevcut ciro silsilesi içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen lehtar ve cirantaların kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmez. Yetkili hamilin ancak TTK’nın 792.maddesinde öngörüldüğü üzere, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu kanıtlandığı takdirde sorumlu olacağı kuşkusuzdur.

Bu itibarla, yukarıda yapılan açıklamalar nazara alınarak, yetkili hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiği ve iktisabında ağır kusurlu olduğuna ilişkin, davacı tarafça delil sunulmadığından, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.