Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/302 K.2024/278

Mahkememizde görülmekte olan 'Çek İptali' davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin düzenlediği, 31/05/2024 tarihli, 0348822 seri numaralı 50.000,00 TL bedelli, ... bankasının Sincan ...Caddesi şubesine ait çekin, ... Kargo ile 03/02/2024 tarihinde 4037214281493 numaralı gönderi kodu ile dava dışı... İnternet Tek. Ve Loj. A.Ş'ye gönderilmek üzere kargoya verildiğini ancak çekin kargoda kaybolduğunu belirterek iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali talebinden ibarettir.

İlk olarak ifade etmek gerekir ki, kıymetli evrak türü olan çeklerin iptalinin dava edilebilmesinin ilk koşulu, senedin zayi olması, ikinci koşulu, senette yer alan hakkın halen mevcut olması, üçüncü koşulu, iptal talebinde bulunanın hak sahibi olması, dördüncü koşulu, senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmaması, beşinci ve son koşulu ise iptali dava edilen senedin kıymetli evrak niteliğini taşımasıdır.

İkinci olarak davada sıfat, maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini; davalı sıfatı ise, dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti; davalı sıfatı da pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyorsa o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının belirlenmesinde olduğu gibi maddi hukuka göre tespit edilir. Sıfat dava şartı değil, itirazdır.

Tüm bu açıklamalar uyarınca eldeki dava incelendiğinde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 651. maddesine göre, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilirse de, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi olan kişi, çekin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Yani iptal davası açma hakkı borçlu durumunda olan keşide edene değil ancak çek üzerinde hak sahibi olan hamile aittir. Çek keşidecisinin ise TTK'nın 818/1-s maddesi atfı ile aynı Yasa'nın 757. maddesi gereği iptal davası açmaya hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, keşideci/davacı tarafından açılan iş bu davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸