Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/853 K.2025/69

...

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)

DAVA TARİHİ : 12/12/2024

KARAR TARİHİ : 07/02/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin cirantası bulunduğu, .... olan, ... seri numaralı,... IBAN nolu, 761.000,00 TL tutarlı çekin müvekkilinin hamilindeyken kaybolduğunu, kaybolan çeklerin 3. şahıslar tarafından kullanılması ihtimali bulunduğunu, çekin 3. şahısların eline geçmesi ve ödeme günü geldiğinde muhattap banka tarafından karşılığının ödenmesi müvekkilinin mağduriyetine sebep olacağını belirterek, teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile kaybolan çeke ilişkin iptal kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili Av. ... tarafından sunulan 06/02/2025 tarihli dilekçe ile, dosya kapsamında iptali istenen çekin müvekkili ... tarafından bulunduğunu, çek aslının müvekkilinin elinde olduğunu belirterek davadan feragat ettiklerini ve bu yönde karar verilmesini talep etmşitir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili, 06/02/2025 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiğini bildirmiştir.

Feragat, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 307. maddesinde davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak hükme bağlanmıştır. Feragat, davaya son veren taraf işlemleri arasında sayılmış olup, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman mümkündür. Feragat, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği dava türlerinde geçerlidir. Davacı asil davadan feragat edebileceği gibi yetkisi olması halinde vekili de bu beyanı sunabilir. 6100 sayılı HMK'nın 74. maddesi gereğince davacı vekilinin vekaletnamesinin incelenmesinde davadan feragat yetkisinin bulunduğu görülmüş

Somut uyuşmazlıkta dava, kaybedildiği ileri sürülen çekin iptali istemine ilişkindir. Bu dava, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edilebilecekleri davalar arasında yer almaktadır. Davacı vekili, vekaletnamesindeki yetkisine binaen davadan feragat etmiştir. O halde, Mahkememizce de davacı vekilinin davasının feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Ancak bilindiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Kötüniyetle veya haksız dava açılmasının sonuçları" başlıklı 329. maddesinde; ''(1) Kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir.

Vekâlet ücretinin miktarı hakkında uyuşmazlık çıkması veya mahkemece miktarının fahiş bulunması hâlinde, bu miktar doğrudan mahkemece takdir olunur. (2) Kötüniyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, bundan başka beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir. Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yine bilindiği üzere, kıymetli evrak türü olan çeklerin iptalinin dava edilebilmesinin ilk koşulu, senedin zayi olması, ikinci koşulu, senette yer alan hakkın halen mevcut olması, üçüncü koşulu, iptal talebinde bulunanın hak sahibi olması, dördüncü koşulu, senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmaması, beşinci ve son koşulu ise iptali dava edilen senedin kıymetli evrak niteliğini taşımasıdır.

Somut olayda davacı ayrıntıları dava dilekçesinde bildirilen bir adet çekin yetkili hamili olduğunu ve kaybettiğini beyan etmekle eldeki davayı açmış ise de, ilgili bankanın cevabi yazısından davacının muhatabı Halkbank olan çekte lehtar veya ciranta olarak yer almadığı, diğer bir ifadeyle, davacının kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi olmadığı, eldeki davanın ancak hak sahibi kişi tarafından açılabileceği, davacının ödeme yasağı kararı almak suretiyle çek alacaklılarının alacağına kavuşmasını engelleme gayreti içinde bulunduğu,

bu hususun davacının çek aslının müvekkili tarafından bulunduğunu, çekin uhdelerinde olduğunu beyan etmesi ile de açıkça görüldüğü, zira çek aslının dava dışı ... tarafından muhattap bankaya ibraz edilidiği anlaşılmakla, davacının bu haliyle dava açmakta her hangi bir hak ve menfaati bulunmaksızın çek hamilinin menfaatine ulaşmasını engelleyecek şekilde ödeme yasağı talebi ile eldeki davayı açmış olduğundan bahsi geçen çek yönünden HMK 329/2 uyarınca 5.000,00-TL disiplin para cezasına da hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Hakim ... · ¸