Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/296 K.2022/273

T.C. ... 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/296 Esas - 2022/273

T.C. ... 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2021/296

KARAR NO : 2022/273

DAVA

Marka YİDK Kararının İptali İle Hükümsüzlük

DAVA TARİHİ : 04/11/2021

KARAR TARİHİ : 15/09/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19/09/2022

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Marka YİDK Kararının İptali İle Hükümsüzlük istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, konsept itibariyle müvekkilinin potansiyel alıcıları ve tüketicilerinin her gelir düzeyinde tüm tüketiciler olduğunu, müvekkilinin ... numaralı “...” ibareli başvuru/tescillerinin bulunduğunu, davalının ... numaralı “...” marka başvurusuna yaptıkları itirazın kısmen reddedildiğini, Kurum’un daha önceki kararlarıyla çelişen, haksız ve hukuka aykırı kararın aleyhe hususları nedeniyle iptali ile davaya konu tescilin terkininin gerektiğini, dava konusu markanın hiçbir ayırıcı vasfı, baskın unsuru, orijinal niteliği bulunmadığını,

dava konusu markanın itirazlarının reddedildiği sınıflar için tescilde hiçbir üstün hakkı bulunmadığını, davalı yan markasının müvekkilinin markası ile aynı ve ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğunu, davalı markası ile müvekkilinin markasının iltibas yarattığını, davalının markasının kalan sınıflar bakımından da müvekkilinin markası ile uyuştuğunu, davalının müvekkilinin “...” ibareli markalara kazandırdığı bilinirlikten yararlanma gayreti içinde olduğunu, bu nedenle de kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin markalarının tanınmışlığı nedeniyle de davalı markası bakımından tescil engeli bulunduğunu iddia ederek.

YİDK’nın ... sayılı kararının aleyhe hususlarının iptaline ve ... numaralı marka başvurusunun tüm tescil sınıfları dahil olmak üzere iptali ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yapılan YİDK kararını aktardıktan sonra özetle.

YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında ortak olan aynı ya da benzer türden mal ve hizmetlerin Markalar Dairesi Başkanlığınca başvuru kapsamından çıkarıldığını, halen başvuru kapsamında kalan mallar yönünden ise markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını, başvuru kapsamındaki malların hitap ettiği ortalama tüketiciler açısından markalar arasında ilişkilendirilme ve karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, davacı markasının tanınmış marka olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı markasının tanınmış ve kalan mallar açısından benzer olduğu düşünülse dahi SMK m. 6/5 şartlarının oluşmadığını,

davacının davalının başvurusunun SMK m. 6/9 anlamında kötü niyetli bir başvuru olduğunu ispat edemediğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapılmasına karşın, yargılamaya katılımı olmamıştır.

Davanın açılmasını müteakip davaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporu alınmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, TÜRKPATENT YİDK kararının yerinde olup olmadığı, davalı markasının hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DEĞERLENDİRMELER

Çekişme konusunun davalı şirket markasının tesciline karar verilen kısmı ile ilgili olması nedeniyle değerlendirmeler bu sınır dikkate alınarak yapılacaktır. Marka işlem dosyasında kullanım ispatı gerçekleştirilememiş olan 99/000032 (154898), 94/010333 (205934) numaralı markaların dikkate alınabilmesi mümkün değildir. Ancak, bu markaların kapsamlarındaki “şeker” emtiası, kullanım ispatı talebine konu olmayan markaların kapsamında çeşitli türevleri ile karşılık bulmaktadır.

A. Karıştırılma İhtimali Bakımından Değerlendirme

1) İlgili Tüketici Kesiminin Belirlenmesi

Dava konusu yapılan markanın tesciline karar verilen 35 ve 43. sınıftaki hizmetler arasında, reklamcılık, internet sitesi sağlama, iş yönetimi, mali müşavirlik gibi doğrudan doğruya profesyonel iş dünyası ile ilgili hizmetler yer almaktadır.

Ayrıca perakendecilik olarak ifade edilen hizmet kapsamında teknik nitelikteki çeşitli mallar (sınai amaçlı yağlar, gresler, sondaj boruları, elektrikli ark kaynak cihazları, ameliyathane giysileri ve steril örtüler gibi) ile günlük hayatta herkese hitap edebilen (spor aletleri, çeşitli yiyecekler – içecekler gibi) malların bir araya getirilerek tüketicilere sunulması hizmetleri de yer almaktadır.

Başvurunun tesciline karar verilen hizmetler arasında yiyecek ve içeceklerin sağlanması gibi hem profesyonellere hem nihai tüketicilere hitap eden hizmetler ile geçici konaklama ve hayvan barındırma gibi özel ihtiyaçlara yönelik hizmetler de yer almaktadır.

Örneklerle ifade edilmeye çalışılan ve çekişme konusunu oluşturan hizmetler hem ortalama seviyedeki tüketicilere hem dikkat seviyesi ortalama seviyedeki tüketicilere nazaran görece yüksek olan bilinçli tüketicilere yöneliktir.

2) Taraf Marka Kapsamlarının Aynı veya Benzer Olup Olmadığı Ve Taraf Marka İşaretlerinin Benzer Olup Olmadığı

Karşılaştırma konusu malların/hizmetlerin aynılığına ilişkin değerlendirme yapılırken; ilke olarak mal ve hizmetlerin aynı şekilde yazılmış, ifade edilmiş olmalarından kaynaklanan bir ilişkinin olup olmadığına bakılacaktır.

Malların/hizmetlerin benzer olup olmadıkları değerlendirilirken ise şu hususların göz önünde bulundurulması gerekmektedir:

• Mal ve hizmetlerin kullanım amacı ve alanlarının benzerliği,

• Mal ve hizmetlerin kullanıcılarının benzerliği,

• Malların fiziksel görünümünün benzerliği,

• Mal ve hizmetlerin ticari pazara ulaşmasında kullanılan satış yollarının benzerliği,

• Mal ve hizmetlerin birbirleriyle rekabet eder nitelikte bulunmasından kaynaklanan benzerlik,

• Mal ve hizmetlerin birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olmasından kaynaklanan benzerlik,

• Malların mağazalarda aynı reyonda veya rafta bulunmasından kaynaklanan benzerlik.

İki markanın benzer olup olmadığı değerlendirilirken; markalar arasında görsel, işitsel veya kavramsal düzeyde ortaya çıkan benzerlik veya yakınlık dikkate alınır. Görsel, işitsel veya kavramsal benzerliğin derecesi konusundaki değerlendirmeyi malların niteliğini ve malların piyasaya sunum yöntemlerini dikkate alarak yapmak yerinde olacaktır. İlgili tüketicinin markaları doğrudan karşılaştırma imkânının bulunmadığı, markaların karşılaştırmasını zihninde muhafaza ettiği tam (eksiksiz) olmayan imaja göre yaptığı dikkate alınmalıdır.

a) Kapsam karşılaştırması bakımından;

Marka kapsamlarının karşılaştırılması neticesinde davalı şirketin markasının tesciline karar verilen 35.05. sınıftaki 30. alt grup ile 43.01 kapsamında başvuru konusu yapılmış olan hizmetler bakımından kapsam benzerliği bulunduğu, aralarında benzerlik bulunduğu belirtilen mallar, hizmetler arasında birbirinin yerine kullanılma, birbirini tamamlama, aynı veya benzer yöntemlerle tüketiciye sunulma gibi bağlantılar bulunduğu,

b) İşaret karşılaştırması bakımından;

Taraf markalarının işaretlerinin benzerliği bakımından marka işlem dosyası kapsamında bir kabul bulunmaktadır. Her ne kadar başvuru sahibi tarafından Markalar Dairesi Başkanlığı kararına markaların benzer olmadığı beyanıyla itiraz edilmişse de dava konusu yapılan YİDK kararının başvuru sahibi tarafından da dava konusu yapıldığına ilişkin herhangi bir emareye rastlanmamıştır.

Ayrıca, karşılaştırılan işaretler arasında “...” ibaresinin ortak olması, başvuru markasında kullanılan renk görseli ile ayrı sözcükler (bey – ...) olarak algıya konu olması, görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzerlik içerdikleri düşünülmektedir. Zira “...” sözcüğü; “arıların bal depo etmek ve yumurtalarını bırakmak için birbirine bitişik olarak yaptığı, düzgün altıgen ağızlı balmumu yuvacıklar topluluğu”nu ifade etmekte olup arılarla doğrudan ilişkilendirilecektir. Bu nedenle başvuru markasında arı şekline yer verilmiş olması veya erkek cinsiyetine ilişkin algı oluşturacak olan “bey” ibaresine yer verilmesi karşılaştırılan işaretlerin kesin olarak ayırt edilmesini sağlayabilecek güçte değildir.

İlgili tüketici kitlesi tarafından karşılaştırılan işaretler arasında bağlantı kurulması, aynı serinin parçaları olarak düşünülmesi gibi durumlar söz konusu olabilecektir. Bu durumda dava konusu marka başvurusu ile davacının dayanak yaptığı markalarından kullanım ispatı talebine konu olmayan 2017 75938 ve 2019 64832 tescil numaralı markaları arasında işaret benzerliği bulunduğu,

3) Taraf Markaları Arasında Karıştırılma İhtimali Bulunup Bulunmadığı

Karıştırılma ihtimaline ilişkin düzenlemeye göre halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa marka başvurusu tescil edilemez.

İki marka arasında benzerliğin bulunması, bu markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunduğu anlamına gelmez. Nitekim gerek marka hukuku gerek haksız rekabet hukuku, benzerliğe hukuki sonuç bağlamamakta, benzerliğin karıştırma ihtimaline yol açmasına hukuki sonuç bağlamakta ve markaya tecavüze veya hükümsüzlüğe yol açtığı kabul edilmektedir. Markalar arasındaki benzerliğin hukuki sonuç doğurabilmesi için, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunması gerekmektedir.

Her benzerlik otomatik olarak karıştırılma sonucunu doğurmaz, bu nedenle ancak ilgili tüketici nezdinde karışıklığa yol açan markalar söz konusu ise, bu benzerliğe hukuki sonuç bağlanır. Bir markanın “benzer” olarak nitelendirilebilmesi için, onun tescilli bir marka ile aralarında bağlantı olduğu ihtimali de dâhil olmak üzere karıştırılma ihtimalinin söz konusu olması gerekmektedir.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi marka tescilinde -değerlendirme konusuna ilişkin- nispi tescil engeliyle ilgili olarak sonuç bağlanan asıl husus, ilgili tüketicinin karşılaştırma konusu markaları ilişkilendirmesidir. Başka bir ifadeyle kapsam ya da işaret benzerliği tescil engeli bakımından sonuç bağlanan nokta değildir. Taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinden söz edilebilmesi için; öncelikle tescil kapsamı ve/veya tescil talebine konu edilen mallar/hizmetler arasında aynılık ya da benzerlik ilişkisi bulunması gerekmektedir. Bunun yanında işaretler arasında da aynılık/benzerlik bulunmalıdır. İlaveten söz konusu aynılık/benzerlik ilişkilerinin ilgili tüketici nezdinde markaların ilişkilendirilmesi ihtimali dâhil karıştırılma ihtimaline sebep olması gerekmektedir.

Dava konusu markanın tesciline karar verilen mallar ile davacının dayanak markalarından ... tescil numaralı markaları arasında kapsam ve işaret benzerliği bulunduğuna ilişkin kanaatler yukarıda açıklanmıştır. Belirtilen benzerlikler başvuru markası ile davacının ... tescil numaralı markalarının ilişkilendirilmesine neden olacak düzeydedir.

Bu nedenle dava konusu marka başvurusunun tesciline karar verilen hizmetlerden 35.05. sınıfın 30. Alt grubunda yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ‘Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.

Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

Pekmez.’ mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).” ile 43.01. sınıfta yer alan “Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri: restorant hizmetleri, self servis restorant hizmetleri, lokanta hizmetleri, kafeterya (cafe) hizmetleri, kantin hizmetleri, kokteyl salonu hizmetleri, snack bar hizmetleri, ikram hizmetleri(catering), yiyecek ve içecek hizmet araçlarının kiralanması hizmetleri, pastane hizmetleri (pastacılık mamülleri - fırıncılık mamulleri - tatlı - dondurma - çay - kahve - meşrubat salonu hizmetleri),

kebap salonu hizmetleri, köfte salonu hizmetleri, döner salonu hizmetleri, tost salonu hizmetleri, hamburger salonu hizmetleri, kokoreç salonu hizmetleri, balık (balık pişirme) salonu hizmetleri, pide salonu hizmetleri, pizza salonu hizmetleri, lahmacun salonu hizmetleri, ızgara-pirzola salonu hizmetleri, köfte salonu hizmetleri, çiğköfte salonu hizmetleri, bazlama-gözleme-mantı salonu hizmetleri.” hizmetleri bakımından ilgili tüketici nazarında davacının ... tescil numaralı markaları ile ilişkilendirilme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunduğu,

Davacı Muterizin Sair İtirazları ;

Davacı muteriz tarafından marka işlem dosyasında eskiye dayalı kullanım, tanınmışlık, diğer fikri haklar ve kişi hakları ile kötü niyet gerekçeli itirazlar ileri sürülmüşse de söz konusu iddialar somutlaştırılmış herhangi bir gerekçeye dayandırılmamıştır.

Muteriz davacının her ne kadar eskiye dayalı kullanım iddiası bulunsa da tescilli markalarından başka dayanak ileri sürmemiştir. Hatta kullanım ispatı talebine konu olan markaları bakımından dahi incelemelerde belirtildiği üzere kullanımın gerçekleştirildiği ispat edilememiştir. Bu durumda eskiye dayalı kullanım iddiasının ispat edilmemesi nedeniyle başvuru markası bakımından bir tescil engelinin varlığından söz edilemeyecektir.

Davacı, aşamalarda dayanak markalarının tanınmışlığını soyut iddialara dayandırmıştır. Ne var ki bu iddiaları somutlaştırabilecek nitelikte herhangi bir delil, tanınmışlık düzeyine ilişkin herhangi bir karar, tüketicilerin davacı markalarını refleks olarak algılayabildiğini gösteren herhangi bir veri ibraz edilmemiştir. Bu durumda davacının tanınmışlık iddialarını ispat edememiş olması nedeniyle başvurusu markasının tanınmışlıktan kaynaklı bir tescil engelinin de bulunmadığı,

Diğer fikri haklar ve kişi haklarının ne veya neler olduğu hakkında da herhangi bir beyan ve somutlaştırılmış veri bulunmamaktadır. Dolayısıyla başvuru markasının muteriz davacının marka dışındaki haklarından kaynaklı bir tescil engelinin bulunması da söz konusu olmayacaktır.

Başvuru markasının kötü niyetli olduğu ileri sürülmekle birlikte bu itiraz sebebi de somutlaştırılmamıştır. Salt soyut bir iddiaya dayanarak kötüniyetin kabul edilmesi de mümkün değildir,

Netice itibariyle,

1) Dava konusu yapılan marka başvurunun tesciline karar verilen hizmetlerden 35.05. sınıfın 30. Alt grubunda yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için ‘Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.

Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.

Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

Pekmez.’ mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).” ile 43.01. sınıfta yer alan “Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri: restorant hizmetleri, self servis restorant hizmetleri, lokanta hizmetleri, kafeterya (cafe) hizmetleri, kantin hizmetleri, kokteyl salonu hizmetleri, snack bar hizmetleri, ikram hizmetleri(catering), yiyecek ve içecek hizmet araçlarının kiralanması hizmetleri, pastane hizmetleri (pastacılık mamülleri - fırıncılık mamulleri - tatlı - dondurma - çay - kahve - meşrubat salonu hizmetleri),

kebap salonu hizmetleri, köfte salonu hizmetleri, döner salonu hizmetleri, tost salonu hizmetleri, hamburger salonu hizmetleri, kokoreç salonu hizmetleri, balık (balık pişirme) salonu hizmetleri, pide salonu hizmetleri, pizza salonu hizmetleri, lahmacun salonu hizmetleri, ızgara-pirzola salonu hizmetleri, köfte salonu hizmetleri, çiğköfte salonu hizmetleri, bazlama-gözleme-mantı salonu hizmetleri.” hizmetleri bakımından ilgili tüketici nazarında davacının ... tescil numaralı markaları ile ilişkilendirilme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunduğu,

2)Davacının başvuru markasıyla ilgili olarak ileri sürdüğü eskiye dayalı kullanım, tanınmışlık, diğer fikri haklar ve kişi hakları gerekçeli itirazlarını dayandırdığı veya ispat ettiği yönünde herhangi bir bilgi/belge bulunmaması nedeniyle bu itiraz sebepleri bakımından başvuru markasıyla ilgili bir tescil engelinin varlığından söz edilemeyeceği, 3)Davacının kötü niyet iddialarının ispat edilemediği ve dolayısıyla davalının kötü niyetli olmadığı sonuç ve kanaatlerine ulaşılmış davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İlk Masraf : 67,80.-TL Bilirkişi Ücreti : 2.300,00.-TL

P.P : 244,00.-TL

TOPLAM : 2.611,80.-TL