Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/306 K.2023/118

T.C. ... 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/306 Esas - 2023/118

T.C. ... 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2022/306

KARAR NO : 2023/118

DAVA

Tasarım YİDK Kararının İptali

DAVA TARİHİ : 02/08/2022

KARAR TARİHİ : 30/03/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/03/2023

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Tasarım YİDK Kararının İptali istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, davalı şirketin ... kod no.lu tasarım tescil başvurunda bulunduğunu, tescili talep olunan şişe tasarımlarının müvekkili şirkete ait tasarımlarla karşılaştırıldığında müvekkili şirkete ait tasarımlarla aynı olduğunu, tescil korumasına hak kazanacak herhangi bir yeniliğe ve ayırt ediciliğe sahip olmadığını, müvekkilinin davalı şirketin tasarım başvurusuna karşı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (“Kanun”) 67. maddesi çerçevesinde kurum nezdinde itiraz ettiklerini,

Zira tescile konu edilen tasarımın müvekkili şirketin tescilli 2017/05383-7 sıra numaralı tasarımı davalı şirketin ...-4 sıra numaralı tasarım başvurusu, ... sıra numaralı tasarımı davalı şirketin ...-1 sıra numaralı tasarım başvurusu, ... sıra numaralı tasarımı davalı şirketin ...-2 sıra numaralı tasarım başvurusu ile ayırt edilemeyecek derecede aynı olduğunu, müvekkili tarafından tescil başvurusu yapılıp tescil edilen tasarımların birçok marka tarafından kullanılarak satışının yapıldığını,

müvekkil şirketçe gerçekleştirilen tescil ve tescile konu tasarımların kamuya sunulması ve bilinirlik kazanmasından yıllar sonra davalı Gürok tarafından ... kod no.lu tasarım tescil başvurunda bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan itirazda davalı GÜROK’un itiraza konu tasarımlarının tescil korumasından hangi nedenlerle yararlanamayacağı detaylı bir şekilde izah edilmesine karşın, TPMK YİDK'nın ... sayılı kararıyla.

"İtirazın kısmen kabulüne ve 2021 009652/2 sıra numaralı tasarımın tescilinin hükümsüzlüğüne ve ...-1 ve 4 sıra numaralı tasarımların tescilinin devamına, oybirliği ile karar verilmiştir." biçiminde karar verdiğini, kurumun ...-1 sıra numaralı tasarım yönünden kısmen reddi yönünden haksız ve hukuka aykırı olduğunu, beyan ederek TÜRKPATENT YİDK'nın ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu 2021 009652/1 sıra numaralı tasarım ile itiraza gerekçe olarak gösterilen 2020/02654/10 sıra numaralı tasarımın genel izlenim itibariyle farklı olduğu ve

taraf tasarımları arasında özellikle kesit görüntüleri açısından fark bulunduğu kanaati ile verilen kurum kararının hukuka uygun olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; karşılaştırmaya tabi tasarımlar bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibasa sebebiyet vermeyecek derecede farklılıklar ihtiva ettiğini, ayırt edicilik niteliğinin belirlenmesinde; 6769 sayılı SMK’nın 54. maddesi hükmü uyarınca; incelemeye konu tasarımın aynısının tescil başvurusundan evvel dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması ölçüt olarak alınır. Ayniyet derecesindeki benzerlik tasarımların ayırt edicilik kriterlerini ihtiva edip etmediği hususunda aranan unsurdur. Davacı firma tarafından itiraza mesnet olarak gösterilen görsellerin müvekkili firmaya ait dava konusu tasarımlar ile ayniyet derecesinde benzer olmadığını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davanın açılmasını müteakip davaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporları alınmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iddiaları karşısında, Tasarım YİDK Kararının iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Huzurdaki davaya konu tasarımların incelenmesi ve değerlendirilmesi esnasında, tasarımın korunması yönündeki genel ilkelere riayet edilmiş olup, teknik zorunluluk ve seçenek özgürlüğüne bakılmış, yenilik ve ayırt edici nitelik kıyaslamaları yapılarak aşağıda yer verilmiştir:

Yapılan değerlendirmeler ışığında davalı tasarımlar ile delil olarak gösterilen ve araştırma sonucu ulaşılan mesnet tasarımlar sırası ile karşılaştırılmış ve aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır.

Dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesine geçmeden önce, bu tür tasarımlarda tasarımcının seçenek özgürlüğü ve tasarımda bulunması gereken teknik zorunluluklar incelenmeli, tasarımın koruma kapsamı tespit edilmelidir. Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede teknik zorunlulukların olup olmadığı ve sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınmıştır.

Somut olayda dava konusu ürün endüstriyel olarak üretilen cam şişedir. Dosya kapsamında yer verilen örneklerden de görüleceği üzere şişelerin kullanım hedefleri ile fonksiyonel kriterlerden beslenen temel bir forma sahip olduğu, şişelerin üretim yöntemi ve malzemesine dayalı sınırlarının yanında özellikle fonksiyon temelli ihtiyaçlar tasarımda birçok karara yön vermektedir.

Seçenek özgürlüğünü etkileyen ürün formu ürünün fonksiyonu itibarı ile son derece yaygın ve basit bir yapıdadır. Ürünlerde genellikle kenar hattının bir aks etrafında döngüsüyle oluşan ana formu ile geniş ve dar hatları, dip ve ağız kısmındaki kararlar ile bütün formda çizgilerin birbirine ve bütüne oranları ile oluşan yüzey hareketleri ve gravür vb unsurlarla oluşan görsel sonuç seçenek özgürlüğü sunmaktadır ve farklılığın belirlenmesinde incelenmesi gereken unsurlardır.

Diğer taraftan ayırt edicilik değerlendirmesinin bilgilenmiş kullanıcı gözü ile yapılması esastır. Bilgilenmiş kullanıcı olarak tespit edilen kişilerin kesinlikle birer uzman olmadıkları, aksine daha önce ilgili tasarımla karşılaşmış olağan bir kullanıcı olması gerekmektedir.

Gerçekten de bilgilenmiş kullanıcı, söz konusu ürünün doğası, görünümü ve teknik olarak sahip olduğu zorunlu özellikleri hakkında bilgi sahibi olan ve başka bir deyişle ürün hakkında uzman kadar olmasa da temel düzeyde bilgi sahibi olan kişidir. Bilgilenmiş kullanıcılar birer uzman olmayacakları için tasarımın detaylarındaki küçük farklılıklara dikkat etmeyecek ancak alım tercihlerini etkileyecek hususlarda yapılan değişiklikleri fark edebilecek kişilerdir.

Bu bilgiler ışığında somut uyuşmazlığa dönüldüğünde, dava konusu üründe emtianın kullanım ve temas sıklığından dolayı bilgilenmiş kullanıcının ürünle temas sıklığı yoğun olan bilinçli bir tüketici olabileceği,

Yukarıdaki açıklamalar ışığında ürünler üzerinde yapılan karşılaştırmalar ile ulaşılan sonuçlar aşağıda verilmiştir. Bu çerçevede;

Davacıya ait 2020 02654 – 10 numaralı tasarım ile davalıya ait 2021 009652 – 1 numaralı tasarım

karşılaştırıldığında, ürünlerdeki benzerlikler;

Her iki şişede de gövde benzer en boy oranlarına sahiptir

Her iki üründe de standart kafa tipi kullanılmıştır,

Her iki ürün de bir kenar hattının tanımlı bir aks etrafında döngüsüyle oluşan ana forma sahiptir,

Farklılıklar;

Önde yerleştirilmiş olan davalı tasarım 1 numaralı kenar çizgisi etek kısmından (5) yukarı doğru konik yapıda (4) devam ederken mesnet üründe aynı bölümde davalı ürüne oranla doğrusal oluşmaktadır,

Davalı üründe 3 numaralı boyun kısmından 2 numaralı kafa kısmına geçiş davacı ürününe oranla daha keskindir.

Davacı üründe 5 numaralı kısımda dışa doğru genişleyen gövde yapısı davacı üründe çok dar bir geçişle içe doğru yönelmektedir.

Bütünüyle bilirkişice yapılan değerlendirmede davalıya ait 2021 009652 – 1 numaralı tasarımın davacıya ait 2020 02654 – 10 numaralı tasarım karşısında bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle farklı tasarımlar oldukları sonuçlarına varılmıştır.

Netice itibariyle,

1- Davalıya ait 2021 009652 – 1 numaralı tasarımın mesnet tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olduğu,

2- Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun ... sayılı kararının yerinde olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmış açılan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Kâtip Hâkim · ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır