Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/165 K.2022/467

Mahkememizde görülmekte bulunan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; hizmet alım işini ihale yasalarının ilgili maddeleri gereğince davalı şirketlerin üstlendiğini, davalı şirketler bünyesinde çalışan işçilerden Havşar Gültekin'in işçilik alacaklarının tahsili amacıyla müvekkili aleyhine açtığı Ankara ...İş Mahkemesi'nin 2013/1310 esas 2015/327 karar sayılı davanın işçi lehine sonuçlandığını, Ankara ...İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında dava dışı işçiye 92.917,92 TL ödeme yapıldığını, ihale evrakı ve sözleşmeler gereğince davalı şirketlerin çalıştırdıkları dönemlere ilişkin işçi alacaklarından sorumlu oldukları iddiası ile kurum alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ..., ... ve ...... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, alacağın zamanaşımına uğradığını, sorumluluğun asıl işveren konumunda olan davacıda olduğunu savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Ratelvak şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin husumetinin bulunmadığını savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... için Kahramanmaraş ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/267 esas 2018/95 karar sayılı ilamı, davalı ...şirketi için Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/344 esas 2019/367 karar sayılı ilamı, davalı Ratelvak şirketi için Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/760 esas 2019/599 karar sayılı ilamı ile şirketlerin ihyasına karar verilmiştir.

Diğer davalı şirketlere dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı gibi duruşmalara da katılmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler, dava dışı işçiye ait SGK kayıtları, Ankara ...İş Mahkemesi'nin 2013/1310 esas 2015/327 karar sayılı dosyası, Ankara ...İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ve işçiye yapılan ödemelere ilişkin evrak dosya arasına konulmuştur.

Hesap uzmanı bilirkişi tarafından 09/05/2021 tarihli ön rapordan sonra verilen 14/02/2022 tarihli raporda; dava dışı işçinin davalılar nezdide alıştığı dönemlerle sınırlı olmak kaydı ile terditli hesaplama yapmış, Mahkememizce aşağıda açıklanacağı üzere benimsenen hesaba göre, 4.600,24 TL rücuen alacağın davalı ...şirketinden, 353,85 TL'nin davalı ... şirketinden, 1.129,28 TL'nin davalı ... şirketinden, 1.579,19 TL'nin davalı ... şirketinden, 25.556,65 TL'nin davalı ...... şirketinden, 147,87 TL'nin davalı ... şirketinden, 1.063,74 TL'nin davalı ... şirketinden, 13.508,91 TL'nin davalı Ratelvak şirketinden,

1.773,45 TL'nin davalı ... şirketinden, 2.214,29 TL'nin davalılar ... ve ... şirketlerinden, 1.123,35 TL'nin davalılar ... ve ... şirketlerinden, 2.961,89 TL'nin davalılar ... ve ... şirketlerinden, 143,10 TL'nin davalılar Gülben ve ... şirketlerinden talep edilebileceği belirtilmiştir. Rapor oluşa ve dosya içeriğine uygun olup hükme esas alınmıştır.

DEĞERLENDİRME

Dava; işçilik alacaklarının rucuen tahsili istemine ilişkindir. Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinin incelenmesinde, dosyaya sunulan sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağına dair açık hüküm bulunduğu, bu sözleşmeler gereği hükme esas alınan raporda bilirkişi tarafından hesaplanan rücuen ödemenin tamamından davalıların sorumlu oldukları,

ancak bilirkişi raporunda belirtildiği üzere diğer dönemlere ilişkin sözleşmelerin sunulmaması karşısında yüklenicinin sorumluluğunu belirleyen bir hüküm bulunup bulunmadığının tespit edilememesi karşısında bu dönemler itibari ile hükme esas alınan raporda bilirkişi tarafından hesaplanan rücuen ödemelerden asıl işveren ve alt işverenin işçiye karşı birlikte ve yarı yarıya sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

Sorumluluğu bulunan bir kısım iş verenin davalı sıfatı bulunmadığı, bu iş verenlerin işçiyi çalıştırdıkları döneme ilişkin davacı talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Kıdem tazminatı, UGBT ve fazla çalışma ücretinden davalıların yalnız işçileri çalıştırdıkları dönem itibari ile sorumlu oldukları, yıllık izin ve ihbar tazminatından son işverenlerin sorumlu olduğu (Ankara BAM 23. HD 2018/1544 esas 2022/80 karar) değerlendirildiğinde bu yöndeki hesaplamaya itibar edilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile taraflar arasındaki sözleşme ve şartnameler uyarınca hesaplanan bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, İş Mahkemesi dosyasında tüm davalıların ihbar olunan sıfatı ile yargılamadan haberdar oldukları, bu hali ile davacının ödeme tarihinden itibaren (Ankara BAM 4. HD 2019/132 esas 2021/334 karar sayılı ilamı) davalılardan avans faizi ile tahsili talebinin yerinde olduğuna karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.