Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/354 K.2022/496

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 15.02.2009 tarihinde müvekkilinin de içinde yolcu olarak bulunduğu dava dışı ...’un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın Erzincan-Erzurum Karayolu üzerinde Eruzurum istikametine doğru seyir halindeyken sürücünün dikkatsizliği neticesinde şarampole yuvarlandığını, müvekkilinin yaralandığını, geçici ve sürekli işgöremezliğe maruz kaldığını, 30.11.2017 tarihinde T.C.

Sağlık Bakanlığı İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından %25 oranında sürekli maluliyet raporu veril müvekkilinin kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığını, zararın karşılanması için dava öncesinde davalıya başvuru yaptıklarını,

ancak zamanaşımının dolması dolduğundan bahisle taleplerinin reddedildiğini belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla toplanacak delillere göre 6100 Sayılı Kanun’un 107. maddesi uyarınca hesaplanacak tazminatın şimdilik 100,00 TL’sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile beraber davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı def’ini ileri sürdüklerini; davanın reddini talep ettiklerini, davacının, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine başvurması durumunda, bu poliçenin teminatının kaza tarihinde sakatlanma ve ölüm halinde kişi başı 150.000,00 TL olup, bu teminatın davacının zararını karşılamaması halinde Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesine başvurması gerektiğini; davacının zararının öncelikle taşımacılık sigortası poliçesinden karşılanması gerektiğini; davacının emniyet kemerinin takılı olmadığını; bu nedenle müterafik kusuru bulunduğunu;

geçici işgöremezlik tazminatının tedavi teminatı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini; haksız olarak talep edilmiş olan geçici işgöremezlik tazminatının reddini talep ettiklerini; temerrüt tarihinin dava tarihi olduğunu; davacının avans faizi talebinin de reddi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

ISLAH

Davacı vekili 07/12/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle, maddi tazminat talebini 107.337,04 TL olarak ıslah ettiğini bildirmiştir.

DELİLLER

Sağlık raporu, Kaza tespit tutanakları, Hastane kayıtları, Soruşturma dosyası, Sigorta başvurusu. Sigorta poliçesinden sigorta şirketinin ... Sigorta A. Ş. , Poliçe vadesi: 16.04.2008-16.04.2009 Sigortalı adı: Vangölü Turizm Seyh. Ve Tic. Ltd. Şti. Araç türü: 05 otobüs olduğu anlaşılmıştır. SGK Başkanlığı Erzurum Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Nenehatun Sosyal Güvenlik Merkezi’nin 21.06.2018 tarihli müzekkere cevabında Davacının, 5510 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi kapsamında sigortalılığının bulunmadığı ve sözkonusu trafik kazası nedeniyle de herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.

Tercan Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17/09/2014 tarihinde kesinleşen, 15/06/2011 tarih, 2009/97 Esas, 2011/94 Karar sayılı kararı ile şikayetçi ..., olay tarihi 15/02/2009 olan sanık ...'un Van Gölü Turizm Seyahat ve Tic Ltd Şti.nde otobüs şöförü olarak görev yaptığını, müştekilerin ise otobüste yolcu oldukları, suç tarihinde sanığın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otobüs ile E-80 karayolu 47. kilometresinde, yolun hafif virajlı ve havanın kar yağışlı olması sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek, maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasına sebep olduğu,

sanığın kaza sırasında alkolsüz olduğu ancak kusur raporuna göre kaza sırasında asli kusurlu olduğu, müşteki ve katilanların kaza sırasında adli raporlarında belirtildiği derecede yaralandıkları anlaşıldığından sanığın üzerine atıl taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olduğu anlaşıldığından TCK'nın 89/4. maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça ibraz olunan Erzurum bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 30.11.2017 tarihli Engelli Sağlık Kurulu Raporunda davacı davacının Özür durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranı %25 olduğu belirtilmiştir.

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı’nın 06.12.2018 tarihli raporunda 10.08.1988 doğumlu ...'da 15.02.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sağ radius Şaft fraktürü olduğu, opere olarak kalıcı platin takıldığı, yara iyileşme 30 Mart 2013 tarih ve 28603 Resmi Gazete sayılı Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e göre.

Santral ve periferik sinir sistemi hastalıklarına bağlı bozukluklar, Tablo 4.2.a üst ekstremite bozukları, dominant ekstremite, hafif derece, kişinin genel beden özür oranın %10 (yüzde on) olduğu, Şahısta belirlenen %10 (yüzde on) oranındaki meslekte kazanma gücündeki azalma oranına olduğu, 03.08.2013 tarih ve 28727 Resmi Gazete sayılı Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği Ek Hastalık Listeleri kapsamında değerlendirildiğinde vazifelerini yapamayacak şekilde kazanma gücünü kaybetmesine neden olmadığı, kişinin geçirdiği trafik kazası neticesinde 50 (elli) gün süre ile geçici iş göremezlik süresi içerisinde olacağı belirtilmiştir.

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı’nın 05.12.2019 tarihli raporunda;10/08/1988 doğumlu ...'da 15.02.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sağ radius şaft fraktürü olduğu, opere olarak kalıcı platin takıldığı, yara iyileşme sürecinin tamamlandığı ve kazaya bağlı sekel mahiyetinde sağ el parmak motor ince becerilerinde hafif derecede kısıtlılık, sağ üst ekstremite kas kuvvetinde 1/5 oranında azalma, çekilen EMG raporunda sağda lezyon düzeyinde radial sinirin hafif şiddette parsiyel aksonal nöropatisi meydana geldiği anlaşılmış olup, buna göre.

11 Ekim 2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre.

A cetveli VII. Liste, Arıza Sıra NoB19E, Arıza Sıra No: 19E, Arıza Ağırlık Ölçüsü :47, B cetveli Meslek Gruh No:1, C cetveli Sürekli İş Göremezlik Simgesi: A, D cetveli 38-39 yaşındaki sigortalının Meslekte Kazanma Gücündeki Azalma Oranı Kıyasen :%10 (yüzde on), E cetveli 30 ve 31 yaşındaki sigortalının Meslekte Kazanma Gücündeki Azalma Oranı: %9.0 (yüzde dokuz nokta sıfır) olduğu, şahsın geçirdiği trafik kazası neticesinde 50 (elli) gün süre ile geçici iş göremezlik süresi içerisinde olacağı belirtilmiştir.

Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı’nın 03/06/2020 tarihli raporunda. Kaza tespit tutanağında olay mahallinde yolun; tek yönlü, 7 m genişliğinde, asfalt kaplama, virajlı, karlı ve tipili havada, karlı zeminde, aydınlatmanın olmadığı gece vakti, meskun mahal dışında meydana geldiğinin anlaşıldığı, davanın. 34 JEC 96 plaka sayılı otobüsteki yolculardan ... tarafından ...

Sigorta aleyhine açıldığının görüldüğü, mevcut verilere göre; sürücü ..., sevk ve idaresindeki otobüs ile aydınlatmanın bulunmadığı gece vakti, meskun mahal dışında karlı havada ve karlı zeminde seyri sırasında olay mahalli sola keskin virajlı yol bölünüme geldiğinde, yola gereken dikkatini vermediği, aracının hızını, aracın yük ve teknik özellikleri ile yol, zemin, hava, mahal ve görüş durumunun gerektirdiği şartlara göre ayarlamadığı, direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile gidişine göre yolun sağ tarafından yoldan çıktığı, mevcut şartlarda meydana gelen olaya sebebiyet verdiğinin anlaşıldığı,

seyrini kaplama içinde kalacak şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermediği olayda asli kusurlu olduğu, sürücü ...'un %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişiden alınan 08/10/2021 tarihli raporda sigorta poliçesi başlangıç tarihi 16.04.2008’dir. yeni genel şartların yürürlük tarihi 01.06.2015’tir. Davalı tarafından poliçe düzenlendiği esnada yeni genel şartlar henüz yürürlüğe girmediği, TRH 2010 ölüm düzeyi tabloları kullanıldığını, işleyecek dönem için progresif rant yöntemi ile hesap yapıldığını, ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılarak,

ödemenin yeterli bulunması halinde ibra nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerekeceğini, şayet ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa bu kez karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanması ve zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince davalı tarafından yapılan ödemeye hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak,

hesaplanan tutardan mahsup edilmesinin gerektiğini, ödeme tarihi olan 11.05.2012 tarihine göre geçerli verilerle hesap yapıldığını, tazminat tutarı hesaplandığını, buna göre ödeme tarihi itibarıyla sürekli iş göremezlik tazminatı 42.943,58 TL, Yapılan ödemenin ise 20.001,00 TL olup ödenen bu tutar tazminatı 46,58% oranında karşıladığını, sigorta poliçesi ve kaza tarihi 7327 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 19.06.2021 tarihinden daha önce olduğu için anılan kanunun 18. ve 19. maddelerinde düzenlenen hükümlerin hesap yapılırken dikkate alınmadığını, davacının talep edebileceği.

Sürekli iş göremezlik dönemine ait tazminatın 143.783,22 TL, Geçici işgöremezlik dönemine ait tazminatının 919,53 TL olarak tespit edildiğini, dava öncesinde davacıya ödenen tutarın (20.001,00 TL) %9 oranında yasal faizle güncellenmesi ve güncellenen bu tutarın (37.365,70 TL) güncel verilerle hesaplanan tazminattan mahsup edilmesinden sonra davacının talep edebileceği.

Sürekli iş göremezlik dönemine ait bakiye tazminatın 106.417,51 TL, -Geçici işgöremezlik dönemine ait tazminatın 919,53 TL, Motorlu Araçlar Zmss VE Zorunlu Karayolu Taşımacılığı Mali Mesuliyet sigorta poliçelerinin kaza tarihindeki teminat limitinin sakatlık için Kişi başına 150.000,00 TL, sağlık giderleri için kişi başına 150.000,00 TL olduğunu, tazminatın poliçe limitini aşmadığını, zararın tahsili için davalıya yapılan başvurunun 18.04.2018’de tebliğ edildiğini, sigortalı aracın ticari nitelikte olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişiden alınan 26/01/2022 tarihli ek raporda: bilinen dönemin 1 yıl uzaması gelinen süreçte 2022 yılı asgari ücretin ne kadar olacağı belirli olduğunu, hesap tarihine en yakın verilerle hüküm kurulması gerektiğinden bilinen dönem 31.12.2022 gününe uzatıldığını, sigorta poliçesi ve kaza tarihi 7327 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 19.06.2021 tarihinden daha önce olduğu için anılan kanunun 18. ve 19. maddelerinde düzenlenen hükümlerin hesap yapılırken dikkate alınmadığını, davacının talep edebileceği.

Sürekli iş göremezlik dönemine ait tazminatın 207.537,58 TL, Geçici işgöremezlik dönemine ait tazminatın 919,53 TL olarak tespit edildiği, dava öncesinde davacıya ödenen tutarın (20.001,00 TL) %9 oranında yasal faizle güncellenmesi ve güncellenen bu tutarın (39.165,79 TL) güncel verilerle hesaplanan tazminattan mahsup edilmesinden sonra davacının talep edebileceği;

ürekli iş göremezlik dönemine ait bakiye tazminatın 168.371,78 TL, Geçici işgöremezlik dönemine ait tazminatın 919,53 TL, Motorlu Araçlar ZMMS ve Zorunlu Karayolu Taşımacılığı Mali Mesuliyet sigorta poliçelerinin kaza tarihindeki teminat limitinin sakatlık için kişi başına 150.000,00 TL, sağlık giderleri için kişi başına 150.000,00 TL olduğunu, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi kapsamında davacıya ödenen tutarın mahsup edilmesi sonucunda sigorta şirketinin sorumlu olacağı limitin 150.000,00 TL - 20.001,00 TL = 129.999,00 TL olacağını,

zararın tahsili için davalıya yapılan başvurunun 18.04.2018’de tebliğ edildiğini, sigortalı aracın ticari nitelikte olduğu belirtmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

TBK 49 vd mdleri düzenlemesine göre kusurlu ve hukuku aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Dava, davalı sigorta şirketinin ZMMS sigorta poliçesi ile sigortaladığı aracın sebebiyet verdiği yaralamalı kaza nedeni ile açılan maddi tazminat istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85,91,97, 109, 110 vd; TBK m. 53 vd).

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'da ZMMS sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55).

ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (11 H.D. 09/06/2003, 2003/269 E, 2003/6111 K,).

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/01/2019 tarih, 2016/5422 Esas, 2019/587 Karar sayılı kararına göre "...haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü veya Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi" gerekir.

Tarafların göstermiş oldukları delilleri toplanılmış; Nüfus kayıt örnekleri, ekonomik ve sosyal durumunun araştırılmasına ilişkin kolluk tutanağı, davacının kaza nedeniyle görmüş olduğu tedaviye ilişkin evraklar, SGK yazı cevabı, davalıya ait aracın mülkiyet durumuna ilişkin yazı cevabı, Trafik Tespit Tutanağı örneği, Sigorta Poliçe örneği, Adli Tıp Kurumundan maluliyet ve kusur raporları,Tercan Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17/09/2014 tarihinde kesinleşen, 15/06/2011 tarih, 2009/97 Esas, 2011/94 Karar sayılı kararı, aktüerya bilirkişisinden hesap raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Somut olayda, 10.08.1988 doğumlu ...'da 15.02.2009 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sürücü ...'un sevk ve idaresindeki otobüs ile aydınlatmanın bulunmadığı gece vakti, meskun mahal dışında karlı havada ve karlı zeminde seyri sırasında olay mahalli sola keskin virajlı yol bölünüme geldiğinde, yola gereken dikkatini vermediği, aracının hızını, aracın yük ve teknik özellikleri ile yol, zemin, hava, mahal ve görüş durumunun gerektirdiği şartlara göre ayarlamadığı, direksiyon hakimiyetini kaybetmesi ile gidişine göre yolun sağ tarafından yoldan çıktığı, mevcut şartlarda meydana gelen olaya sebebiyet verdiğinin anlaşıldığı,

seyrini kaplama içinde kalacak şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermediği olayda asli kusurlu olduğu, sürücü ...'un %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu belirtilmiş, kusur bilirkişi raporu ve Tercan Asliye Ceza Mahkemesi'nin 17/09/2014 tarihinde kesinleşen, 15/06/2011 tarih, 2009/97 Esas, 2011/94 Karar sayılı kararı karşısında davacı yolcunun kusursuz olduğu anlaşılmıştır.

Sigorta poliçesi başlangıç tarihi 16.04.2008 olup Genel şartların yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden öncedir.

Davacının doğum tarihi 10.08.1988, kaza tarihi 15.02.2009 olup davacı kaza tarihinde 20 yaşında olduğunu, davalı tarafından poliçe düzenlendiği esnada yeni genel şartlar henüz yürürlüğe girmemiş olması nedeniyle yeni Genel Şartlar uygulanmadığı, hesap yapılırken TRH 2010 ölüm düzeyi tabloları kullanılmış, işleyecek dönem için progresif rant yöntemi ile hesap yapıldığı,

muhtemel ömrü 54 yıl, muhtemel ömür sonu ise 15.02.2063 tarihi olduğunu, ödeme tarihi olan 11.05.2012 tarihine göre geçerli verilerle hesap yapıldığını, yıllık net geliri 2022 yılı esas alınarak her yıl %10 artırılarak ve %10 iskonto edilmek suretiyle (progresif rant yöntemi) hesap yapıldığını, kaza tarihi ile 10.08.2048 tarihi arasındaki zaman diliminde davacının aktif dönemde olduğu,

bu tarihte başlayacak ve davacının muhtemel ömrünün sonuna kadar devam edecek olan zaman dilimi ise pasif (emeklilik) dönem olduğunu, dli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı’nın 03.06.2020 tarihli raporunda dava dışı sürücü ...’un %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği ve müterafik kusur indirimi yapılmadığı,

SGK tarafından rücuya esas tutar bildirilmediğinden mahsup yapılmadığını, aracın ticari araç olduğu anlaşılmakla sürekli iş göremezlik bakiye tazminatı 106.417,51 TL’nin ve geçici iş göremezlik tazminatı 919,53 TL olmak üzere toplam 107.337,04 TL’nin (teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 08/05/2018 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.