Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/229 K.2021/551

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... .. Ltd.Şti. ile müvekkili arasında bayilik sözleşmesi düzenlendiğini ve davalının 26.6.2006 tarihli yıllık satış taahhüdünü müvekkiline verdiğini, diğer davalının da sözleşmeye kefil olduğunu, davalının 2006, 2007, 2008 ve 2009 yıllarında yıllık satış taahhüdünün altında beyaz ürün ve madeni yağ satarak taahhüdünü ihlal ettiğini, bundan dolayı sözleşme ve taahhütnamede öngörülen şekilde müvekkilinin kar kaybını ödemek durumunda bulunduğunu belirterek şimdilik 10.000,00 TL'nın 27.8.2008 tarihli ihtarnamenin tebliğinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili yargılamanın devamı sırasında talebini ıslah ederek kar mahrumiyeti alacağı için 30.880,00 TL, cezai şart için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 60.880,00 TL'nın avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalılar; rekabet kurulunun 5 yıldan uzun süreli anlaşmalar için intifa haklarının 5 yıldan sonra kendiliğinden kalkacağı hususunda almış olduğu karar üzerine davacı yanın müvekkilini sözleşme ilişkisini sürdürmeye zorlamak için dava açtığını, gerçekte; davacının satış fiyatlarının yüksekliği ve piyasa koşulları itibariyle taahhüt edilen satış miktarının gerçekleştirilmesinin imkansız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalılar vekili ıslah talebi konusunda esasa ilişkin savunmalarına ilaveten zamanaşımı def'inde bulunmuştur.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, davalı ... bayiinin, bayilik sözleşmesinde taahhüt edilenden az ürün satması nedeniyle kar mahrumiyetinden kaynaklanan alacağın tahsili isteğine ilişkindir. Mahkememizin 1. Kararı ve Yargıtay Bozma Kararında; ... Ticaret Mahkemesinin 15/05/2013 gün ve .... sayılı ilamında ".. Davanın kısmen kabulüne; 59.639,87-TL'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödemesine bunun 10.000,00-TL na dava bakiyesine ıslah tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına ..." karar verilmiş, verilen kararı davalılar vekilince temyiz edilmiş,

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ... .K sayılı bozma ilamında "... Tekrarlamak gerekirse, her yıl sonunda bir önceki yıla dair ceza koşulunun istenebilmesi, takip eden yılda henüz ifaya başlanmadan önce çekince (ihtirazi kayıt) bildirilmesi veya ihtar çekilmesine bağlıdır. Bunlar yapılmadan müteakip yılın ifası gerçekleşmişse artık bir önceki yıla ait ceza koşulu istenemez. Çekince konmuş veya ihtar çekilmiş olan yıllarla ilgili ceza koşulunun istenebileceği ise kuşkusuzdur.

TBK'nun 179/II. maddesinde öngörülen hüküm, emredici nitelikte olmadığından taraflar, sözleşme serbestisi ilkesi gereğince aralarında farklı bir düzenleme yapabilirler. Örneğin, sözleşmenin feshi halinde hem cezai şart hem de kar mahrumiyeti ödeneceğini kararlaştırabilirler. Ancak sözleşmenin feshi halinde cezai şart ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğu hallerde, Yargıtay HGK'nun 20.01.2013 T.

2012/19-670 E. 2013/171 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere, sözleşme süresi içinde çekince konmadan uzun süre ifaya devam edilmesi üzerine borçluda, "ceza koşulu istenmeyeceği" ne dair haklı bir güven oluşmuş ise oluşan bu haklı güven ve dürüstlük ilkesi nedeniyle önceki yıla veya yıllara ait ceza koşullarının talep edilemeyeceğinin kabulü gerekir.

Mahkemece somut olay bakımından yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Yargıtay bozma kararı taraflarına tebliğ edilmiş, Mahkememizce bozma kararı yasaya uygun bulunduğundan uyulmasına karar verilmiştir.

Mahkememizin II. Kararı ve Yargıtay Bozma Kararında; ... Ticaret Mahkemesinin 30/01/2017 gün ve ... K sayılı ilamında ".. Davanın kısmen kabulüne 29.639,87-TL -TL'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödemesine bunun 10.000,00-TL na dava bakiyesine ıslah tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına ..." karar verilmiş, verilen kararı taraf vekillerince temyiz edilmiş,

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ...K sayılı bozma ilamında "...Dava, 26.06.2006 tarihli taahhütnameden kaynaklanan alacak kalemlerine ilişkindir. Taahhütnamenin 1.maddesinde cezai şart 2.maddesinde ise kar mahrumiyetinden söz edilmiş ise de içerdiği yaptırımlar itibari ile 1.madde sözleşmeye genel aykırılıktan cezai şarta 2. madde ise asgari alım taahhüdünün ihlaline ilişkin özel cezai şartı düzenlemektedir.

Hukuki nitelendirme hakime ait olup her iki maddenin cezai şarta ilişkin olduğu kabul edilerek somut olayda davalı şirketin başka bir şirketten petrol ürünü aldığı ileri sürülmemiş olmasına ve ayrıca sair bir ihlal vakıası gerçekleştirdiği ispat edilmemiş olmasına göre 2.maddede belirtilen ve hesap yöntemi de açıkça gösterilen cezai şartın istenebileceği gözetilerek daha önceki bozma kararımızda genel çerçevesi belirtilmiş;

istikrar kazanmış Dairemiz uygulamaları da gözetilerek davacının sözleşmenin ilk iki yılı içinde herhangi bir ihtirazi kayıt koymaksızın mal teslim etmek suretiyle davalıda haklı bir güven oluşturarak sözleşmeyi fiili durumda devam etme iradesini ortaya koyduğu yine son dönemde de (2019 ) ayrıca bir ihtar çekmeksizin mal teslimine devam ettiği görülerek mevcut delil durumuna göre davanın tamamen reddine karar verilmesi gerekirken davayı nitelendirmede hataya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay bozma ilamı taraflara tebliğ edilmiş, dosya mahkememizin 2021/229 yeni esasına kaydı yapılarak, mahkememizin12/07/20231 tarihli duruşmasında yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş olup, uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamı doğrultusuna davacının sözleşmenin ilk iki yılı içinde herhangi bir ihtirazi kayıt koymaksızın mal teslim etmek suretiyle davalıda haklı bir güven oluşturarak sözleşmeyi fiili durumda devam etme iradesini ortaya koyduğu yine son dönemde de (2019) ayrıca bir ihtar çekmeksizin mal teslimine devam ettiği görülerek mevcut delil durumuna göre davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar kısa kararda istinaf yasa yolunun açık olduğu belirtilmiş ise de, dosyasının Yargıtay incelemesinden geçerek bozma ile mahkememize gönderildiği, dosyanın esasen temyiz yasa yoluna tabii olduğu, maddi hata niteliğinde olduğundan gerekçeli kararda düzeltilebileceği değerlendirilerek aşağıdaki şekilde düzeltilmiştir.

Katip ... · ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]