Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/356 K.2024/290

....

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/06/2021

KARAR TARİHİ : 17/04/2024

K.YAZIM TARİHİ : 19/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili kuruluşun davalı şirketlerle (ihale yoluyla) genel müdürlük binalarının temizlik, çay ocakları işletme- servis işi ile yemekhane servis işlerine ilişkin çeşitli dönemlere ait hizmet alımı sözleşmeleri imzaladığını, davalıları yüklenicisi olduğu sözleşmeler kapsamında çalıştırdıkları işçilerden iş akdi kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona eren ...'a Kamu İhale Kanunu'nun 62.maddesinin 1.fıkrası ve 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesi gereğince toplam12 yıl 7 ay 20 günlük hizmetine karşılık 45.879,99TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, taraflarla yapılan sözleşmelerde,

sözleşmelerin ayrılmaz parçası teknik,idari ve genel şartnamelerde çalıştırdığı işçilerin iş aktinden kaynaklanan her türlü tazminat (kıdem,ihbar,iş kazası vs.) ve ücret taleplerinden yüklenicinin sorumlu olduğunu, idare'nin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, idare'nin bu kapsamda işçilere veya üçüncü kişilere ödeme yapmak zorunda kalması halinde bunun yüklenici tarafından idareye ödeneceği,varsa teminatından kesileceği kararlaştırıldığını,

bu nedenle davalılar çalıştırdıkları işçilere ödenen kıdem tazminatından İdare'ye karşı sorumlu olup müvekkilinin ödediği toplam tazminat tutarından işçiyi çalıştırdıkları süreye isabet eden kısmı müvekkiline ödemekle yükümlü olduklarını, davalılara sorumlu oldukları tutarın iadesi konusunda yazılmışsa da ödeme yapılmaması üzerine işbu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu, TTK 5/A maddesi gereğince dava şartı arabuluculuk kapsamında olduğundan arabuluculuk başvurusu yapıldığını,

arabuluculuk süreci sonunda 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 17.ve 18/A-10 maddeleri doğrultusunda hazırlanmış olan ...sayılı arabuluculuk son tutanağının katılan taraflar ve arabulucu tarafından elektronik imza ile imzalanmış dilekçenin sunulduğunu, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalılar tarafından çalıştırılan işçi ...'a müvekkili kuruluş tarafından ödenmiş olan kıdem tazminatından davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönemle sorumlu oldukları.

912,98 TL'nın faiziyle birlikte davalı ...'den olmak üzere toplam 30.979,26 TL alacağın, kıdem tazminatının işçiye ödendiği 15.10.2018 tarihinden itibaren işleyen avans oranındaki faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin müşterek ve müteselsil sorumlu olmak üzere davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 21/11/2023 tarihli dilekçesi ile: 912,98TL'nın faiziyle birlikte davalı ....'den olan taleplerini 7.198,57TL asıl alacak, 3.079,21TL faiz olmak üzere toplam 10.277,78TL'ye 12.982,00TL artırarak dava değerini 43.961,26TL’ye çıkartmak suretiyle ıslah ettiğini bildirmiştir.

CEVAP

Davalı ... usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı İlhami ...'ye usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ...ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Davalı ...ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler, dava dışı işçiye ait ... kayıtları, dosya arasına konulmuştur.

Hesap uzmanı bilirkişi tarafından verilen 17/11/2022 tarihli raporda. Davacı ... aleyhine açılan rücuen alacak davasında.

Davacı şirketin, dava dışı işçi ... hesabına 15.10.2018 tarihinde kıdem tazminatı tutarı olarak 45.879,99 TL yatırdığını, davacı tarafından, kıdem tazminatının, adı geçen dava dışı işçiye, iş mahkemesi kararı olmadan haricen ödendiğini, davacı yanca, her ne kadar iş bu rücuen alacak davasında 4 yüklenici aleyhine dava açılmış ise de , dosyaya gelen ... kayıtlarının incelenmesinden, işçi ...’ın, görevden ayrıldığı 30.09.2018 tarihine kadar, yukarıda adları geçen dört yüklenicinin yanı sıra.... ile .... ile birlikte altı yükleniciyle çalıştığını, esasen, dava dilekçesinde de gösterilen 12 yıl 7 ay 20 günlük hizmet süresiyle,

altı yüklenici açısından tarafımızdan belirlenen toplam 12 yıl 9 aylık hizmet süresinin birbiriyle cüzi bir farkla uyumlu olduğunu, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ayrılmaz bir ekini oluşturan Teknik Şartname’nin 7.6 maddesindeki;

“yüklenicinin, çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminatları ödemede tek sorumlu olduğuna ilişkin açık hüküm karşısında, tüm sorumluluğun, alacağın yalnızca kıdem tazminatından kaynaklanması nedeniyle, alt yüklenicilerden, işçiyi çalıştırdıkları dönemlerle sınırlı olarak paylaştırılması gerektiği ilkesinden hareketle, hesaplamalarımızda bu hususa dikkat edildiğini, davacı kurumun, dava tarihi 14.06.2021 tarihi itibariyle. İlhami Ece’den.

17.297,22 TL asıl alacak, 7.207,27 TL faiz olmak üzere toplam 24.504,49 TL, ...den. 899,25 TL asıl alacak, 376,53 TL faiz olmak üzere toplam 1.275,78 TL,.... Ltd. Şti.den. 5.395,49 TL asıl alacak, 2.259,28 TL faiz olmak üzere toplam 7.654,77 TL, ...den.

7.198,57 TL asıl alacak, 3.014,28 TL faiz olmak üzere toplam 10.212,85 TL ki toplam dört davalı yükleniciden;30.790,53 TL > Asıl alacak, 12.857,36 TL > Ticari faiz ki toplam 43.647,89 TL, Ayrıca dava dışı iki yükleniciyle ilgili olarak, ....den. 6.294,73 TL asıl alacak ve 1.136,20 TL faiz olmak üzere toplam 7.430,93 TL, ....den. 6.294,73 TL asıl alacak ve 1.136,20 TL faiz olmak üzere toplam 7.430,93 TL ki toplam iki yükleniciden.

12.589,46 TL > Asıl alacak, 2.272,40 TL> Ticari faiz ki toplam 14.861,86 TL, dava içi ve dava dışı toplam altı yükleniciden ise.

43.379,99 TL > asıl alacak, 15.129,76 TL > Faiz olmak üzere toplam 58.509,75 TL talep edilebilir alacağının bulunduğunu, 43.379,99 TL’lik toplam asıl alacağına, yüklenicilerden İlhami ...’nin, davacı talebi doğrultusunda hesaplamada nazara alınmayan 2.500,00 TL’lik teminatın eklenmesi halinde, asıl alacak tutarının (43.379,99 + 2.500,00= 45.879,99) ödeme tutarı olan 45.879,99 TL’ye ulaşılacağını, davacının, her bir yüklenici için belirlenen asıl alacak tutarlarına, 15.10.2018 tarihinde, fiili tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oranlardaki avans faizini talep edebileceği kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.

Hesap uzmanı bilirkişi tarafından verilen 31/10/2023 tarihli ek raporda: Davacı şirketin, dava dışı işçi ... hesabına 15.10.2018 tarihinde kıdem tazminatı tutarı olarak 45.879,99 TL yatırdığını, davacı tarafından, kıdem tazminatının, adı geçen dava dışı işçiye, İş Mahkemesi kararı olmadan haricen ödediğini, davacı yanca, her ne kadar işbu rücuen alacak davasında 4 yüklenici aleyhine dava açılmış ise de, dosyaya gelen... kayıtlarının incelenmesinden, işçi ... ile birlikte altı yükleniciyle çalıştığını, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ayrılmaz bir ekini oluşturan Teknik Şartname’nin 7.6 maddesindeki, “yüklenicinin,

çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminatları ödemede tek sorumlu olduğuna ilişkin açık hüküm karşısında, tüm sorumluluğun, alacağın yalnızca kıdem tazminatından kaynaklanması nedeniyle alt yüklenicilerden işçiyi çalıştırdıkları dönemlerle sınırlı olarak paylaştırılması gerektiği ilkesinden hareketle, hesaplamalarımızda bu hususa dikkat edildiğini, davacı kurumun, dava tarihi 14.06.2021 tarihi itibariyle. İlhami ...’den.

17.297,22 TL asıl alacak, 7.398,93 TL faiz olmak üzere toplam 24.696,15 TL, ....den. 7.198,57 TL asıl alacak, 3.079,21 TL faiz olmak üzere toplam 10.277,78 TL ki toplam dört davalı yükleniciden. 30.790,53 TL > Asıl alacak 13.170,73 TL > Ticari faiz ki toplam 43.961,26 TL, davacının, her bir yüklenici için belirlenen asıl alacak tutarlarına, 15.10.2018 tarihinden, fiili tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oralardaki avans faizini talep edebileceği bildirilmiştir.

Rapor oluşa ve dosya içeriğine uygun olup hükme esas alınmıştır.

DEĞERLENDİRME

Davadaki uyuşmazlık; Dava dışı işçi ...'a yapıldığı ileri sürelen kıdem tazminatı ödemesinden hizmet alım sözleşmesi ve eklerine göre yüklenici davalıların sorumlu olduğundan bahisle rücuan alacak istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (... karar sayılı ilamı).

İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden ... karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir... karar sayılı ilamı).

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve ekrapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile hesaplanan miktar üzerinden davanın kabulüne kabulüne karar vermek gerekmiş, ... karar sayılı ilamı) davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...