İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/364 K.2024/294

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/364

KARAR NO : 2024/294

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 11/06/2021

KARAR TARİHİ : 16/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı sigortalı-----Tarafından ----- yerleşik ------ isimli firmaya satılan emtia davacı sigorta şirketi nezdinde ----- no.lu abonban nakliyat sigorta sözleşmesi ve ilgili poliçeleri ile sigortalandığını, bahsi geçen poliçeyle sigortalanan 9 palet (net 10.107 kg, brüt 10.621 kg) alüminyum levha cinsi emtianın nakliyesi, davalı şirketin sorumluluğundaki ----- plaka sayılı araç ile ----- depoya sevk edildiğini,

ara nakliyenin tamamlanmasının ardından nakliyecinin deposundaki emtianın 04.09.2019 tarihinde uluslararası sevkiyatı gerçekleştirecek olan araca forklift yardımıyla yüklenmesi sırasında levhaların depo içerisindeki kolona çarpması nedeniyle 4 palette hasar meydana geldiği, hasar nedeniyle sigortalı tarafından sevkiyatın iptal edildiği ve 9 paletin tamamının ----- tesislerine iade edilmesinin talep edildiği,

işbu hasar sonucunun davacı sigorta şirketi sigortalısına ilgili ekspertiz raporu doğrultusunda, 11.12.2019 tarihinde 8.277,02-Euro hasar tazminatı ödediği ve bu tutarın 6.314,85-Euro tutarındaki kısmı sovtaj bedelinden tahsil edildiğini,

5. Müvekkil şirket yapmış olduğu ödemeyle bakiye tutar olan 2.038,08-Euro için TTK m.1472 alacağın temliki hükümleri ve sair kanun maddeleri gereği sigortalısının haklarına halef olduğunu ve zarar sorumlusuna rücu hakkı doğduğunu,rücu hakkına istinaden dava dışı sigortalıya ödenen tazminat içerisinde yer alan “010 ilave bedel tutarının tenzili ile bakiye 1.847,99-Euro tazminatın ödeme tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işleyen Euro faizi ile birlikte tahsili talep edilerek ---- İcra Müdürlüğünün-----.

Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalının haksız bir şekilde itiraz ederek takibi durdurduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, davalı borçlunun haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhinde %20 inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesinde ve delillerinde müvekkili olan davalı şirket aleyhine yer alan hususlara itiraz ettiklerini, yabancı dilde davacı tarafça sunulan belgelere itiraz ettiklerini, Davacı şirketin aktif husumet ehliyeti ve davalı şirketin pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, süresi bakımından geçerli sözleşmesi bulunmamakla birlikte, teminat dışı kalan risk için ödeme yapan davacının hatır ödemesi yaptığı kabul edilerek davalıdan rücu hakkının bulunmadığını, huzurdaki davada aktif husumet ehliyetinin olmadığının kabul edilmesi gerektiğini,

Cmr Konvansiyonun 30. Maddesi Uyarınca Müvekkile Usulüne Uygun İhbar Yapılmadığını, Dava konusu taşıma emtianın uluslararası taşıması olup, Anayasa ve CMR 1. Madde gereği usulüne uygun şekilde onaylanıp yürürlüğe giren CMR Konvansiyonunun kanun hükmünde sayılmakla somut ihtilafa uygulanması gerektiğini, uzman bilirkişiler tarafından inceleme yapılması gerektiğini, İddia Konusu Hasardan davalı şirketin kusuru bulunmadığını, hiçbir şekilde kabul ve ikrar anlamına gelmemesi kaydıyla davacı şirketin tazminat talebinin fahiş olup konvansiyona ayrkırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere;

dava konusu taşımalara konu emteaların hasar gördüğü iddia edilmişse de sovtaj bedellerinin hesap edilmediğini, sovtaj bedelinin talep edilen miktardan düşülmesi gerektiğini, davacı tarafın haksız faiz taleplerine itiraz ettiklerini savunarak , davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. İtirazının iptali istemine ilişkindir.-----. İcra Dairesinin------ Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.Hasar dosyası celp edilmiştir.Mahkememizin 27/09/2022 tarihli celse ara kararı ile dosya uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere sigorta ve taşıma konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ------- tarafından tanzim edilen raporda özetle;''...

Davalı ----- fiili taşıyıcı olduğu, uluslararası karayolu taşıması esnasında meydana gelen hasarda CMR Konvansiyonu 23'ncü ve 25'nci madde kapsamında sovtaj tenzili sonrası gerçek zararın 1.528.25-Euro olduğu, zararın davalı fiili taşıyıcının sorumluluğunda olan taşıma sırasında forkrlift operatörü davranışı sonucu oluştuğu, Davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK 1472'nci maddesine göre elde etmiş olduğu halefiyet gereğince, zararın meydana gelmesinde tek başına sorumlu olduğu tespit edilen fiili taşıyıcı davalı-----CMR 25'inci madde gereğince hesaplanan 1.528.25-Euro tutarında gerçek zarar bedelini rücuen talep edebileceği,

Davacı sigorta şirketinin, sigortalısıma EURO cinsinden ödeme yapmasına rağmen, davalıdan takipte TL cinsinden talepte bulunduğu anlaşıldığından davacının rücuen talep edebileceği TL cinsinden gerçek zarar tutarın (hesaplaması ve detayları raporda ayrıntılı olarak belirtiltildiği gibi) 11.771,03TL olacağı, Sayın Mahkemenin, davacının takipte talep etmese de takibe kadar işlemiş faize hak kazandığı yönünde bir kanaate varması durumunda;

davacının yukarıda hesaplanan 11.771,03TL gerçek zarar tutarı kadar alacağına davalının temerrüt tarihi olan 30.12.2019 tarihinden takip tarihine kadar 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 2/2 maddesi gereği, 762.67-TL işlemiş faiz talep edebileceği, davacının takipteki toplam alacağının işlemiş faiz dahil sayın Mahkemenin, davanın konusunun (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) itirazın iptali olduğu,

davanın da takiple sıkı sıkıya bağlı olduğu yönünde bir kanaate varması durumunda, davalı yukarıda hesap edilen gerçek zarar tutarı 11.771,03TL'na dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 2/2 maddesi gereğince avans faizi oranında faiz talep edebileceği, Sayın Mahkemenin davacı lehine hüküm kurması halinde, Davacının ----.

İcra Dairesinin ----- Esas sayılı icra dosyası nezdil takibin, yukarıda alternatifli olarak hesaplanan Sayın Mahkemenin takdir ettiği seçenekteki asıl alacak tutarı kadarlık kısmı içi ile başlatmış olduğu yerinde olacağı, davacının takdir edilen kısım kadar takibin devamını talep edebileceği sonuç ve görüşlerine ulaşıldığı...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememizin 07/11/2023 tarihli celse ara kararı gereği dosya daha önce rapor sunan bilirkişiye yeniden tevdi edilmiş, tanzim edilen ek raporda özetle;''...

Davalı ------ fiili taşıyıcı olduğu, uluslararası karayolu taşıması esnasında meydana gelen hasarda CMR Konvansiyonu 23'üncü ve 25'inci madde kapsamında sovtaj tenzili sonrası gerçek zararın 1.528,25-Euro olduğu, zararın davalı taşıyıcının sorumluluğunda olan yükleme sırasında forklift operatörünün dikkatsiz davranışı sonucu oluştuğu, Davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK 1472'nci maddesine göre zararın meydana gelmesinde tek başına sorumlu olduğu tespit edilen fiili taşıyıcı davalı ----- CMR 25'inci madde gereğince hesaplanan 1.528,25-Euro tutarında gerçek zarar bedelini rücuen talep edebileceği, Davacı sigorta şirketinin,

----İcra Dairesinin ---- Esas sayılı icra dosyası nezdinde başlatmış olduğu takipte, asıl alacak olarak hesaplanan 1.528,25-Euro gerçek zarar tutarının, işlemiş faiz olarak 35,38 Euro işlemiş faizin yerinde olacağı, takibin toplamda 1.563,63-Euro kadarlık kısmının devamını talep edebileceği, Davacının alacağına CMR Konvansiyonu 27.nci maddesi gereğince yıllık %5 oranında faiz talep edebileceği sonuç ve görüşlerine ulaşıldığı...'' belirtilmiştir.

Tanzim edilen ek rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, ek rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.

Tüm dosya kapsamından. Huzurdaki dava, sigorta tazminatının rücuen tahsilinin konu edildiği icra takibine vaki davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.İcra dosyasının incelenmesinden.

Fiziki takip talebi evrakında 1.847,90-Euro asıl alacak 93,01-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.941,00-Euro üzerinden icra takibi başlatıldığı, uyap ekranında -TL üzerinden takip talebi bulunduğunun görüldüğü, icra müdürlüğüne yazı yazılarak icra dosyasına konu esas takip talebinin hangisi olduğu ve farklılığın neden kaynaklandığı hususlarında tereddüde mahal vermeyecek şekilde açılanması istendiği,

icra müdürlüğünün 01/06/2023 tarihli cevap yazısında "...Fiziki Takip Talebi ile istenen tutarın UYAP kayıtlarından sunulan Takip Talebinde mevcut meblağın o tarihteki döviz kurunun Türk Lirası karşılığına tekabül ettiği ayrıca takibin açıldığı tarih itibariyle UYAP üzerinden açılan Döviz Takiplerinde UYAP' ta bu ve benzeri hatalar verdiği göz önünde bulundurulduğunda havale tarihi ve İcra Müdür Yardımcısının imzası bulunan fiziki takip talebinde mevcut tutarın geçerliği olduğu tespit edilmiştir...." şeklinde cevap verildiği görülmüştür.

Dosyada mübrez poliçeden; Dava dışı ----- "Nakliyat Sigorta Poliçesi" ile 11/09/2019-2020 tarihleri arasında sigortalı olduğu anlaşılmıştır.

Eksper Raporunda; Emtianın 4 paketinin, nakliyeci firmanın deposunda, Forklift operatörünün dikkatsizliği sonucu kolona çarpmak suretiyle hasara uğramış olabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır.” şeklinde hasar nedeni hakkında tespit yapıldığı, toplam emtia hasarının 8.277,02-Euro, sovtaj bedeli olarak hesap edilen 6.312,85-Euro mahsubundan sonra toplam net hasar tutarının 1.964,17-Euro meydana gelen hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğu, hasarın nakliyeci firma ----- rücu edilebileceği şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.Davacı tarafından 11/12/2019 tarihinde dava dışı sigortalıya 8.277,02-Euro ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Emtia faturasında; ----- yerleşik dava dışı ------ isimli firmaya,----- (satıcının malları ithalat için gümrük vergileri ödenerek gümrüklenmiş olarak ve belirlenen varma yerinde gelen taşıma aracında boşaltmaya hazır şekilde alıcının tasarrufuna bırakmakla yükümlü olduğu) teslim ve 29/12/2019 vadeli ödeme şekliyle 31/08/2019 tanzim tarihli fatura düzenlendiği, faturaya konu emtiaların farklı ebatlarda toplam 9 palet brüt 10.621 kg net 10.107 kg ağırlığında 23.779,10-Euro tutarında alüminyum levha tipi malzeme olduğu anlaşılmıştır.Sunulu hasar tutanağında.

04/09/2019 tarihinde davalı firma --- tarafından, ----- tesisinde depo içinde, yükleme esnasında ürünlerin depo içerisindeki kolona çarpması sonucu 4 palet (-----etiketli paletlerde) üründe hasar tespit edildiği, ----- ve operatör ---- katılımı ile "Depo Hasar Tuntanağı" düzenlendiği, hasarın -----sorumluluğunda olan araca yükleme esnasında davalı taşıyanının sorumluluğunda olan Forklift operatörünün hatası sonucu meydana geldiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamından.

Davaya konu olayın davacının sigortalısının dava dışı ---- ülkesindeki müşterisine 29/12/2019 vadeli ödeme ve----- (gümrük vergileri ve navlun ücreti ödenmiş olarak ------) teslim şekli ile satılmış olduğu, yükün parsiyel olarak (başka gönderici ve başka alıcılara ait farklı yüklerle birlikte) taşınmakta olduğu, levha şeklinde alüminyum cinsi 9 palet emtianın, sigortalının deposundan hasarsız şekilde teslim alınarak davalının deposuna getirildiği ve başka bir araca yükleme öncesi davalı taşıyıcının personeli tarafından kullanılan Forklift operatörü hatası sonrasında taşınan 4 palette depo içindeki kolona çarpma sonucu hasar meydana geldiği,

hasarın davalı tarafından düzenlenen tutanakla tespit edildiği, bu kapsamda hasarın taşıma esnasında meydana geldiğinin kabul edilmesi gerektiği, hasarın uluslararası karayolu taşıma işi sonucunda ortaya çıktığı anlaşılmakla somut olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin dikkate alınması gerektiği, davalı taşıyıcının taşıdığı eşyayı varma yerinde “teslim aldığı haliyle” alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar tasıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesul olduğu,

hasar tespit tutanağının davalı depo yetkilisi tarafından düzenlendiğinden CMR Konvansiyonu 30. madde gereği hasara ilişkin ayrıca bir ihbar yükümlüğünün bulunmadığı, somut olayda taşıyıcının ağır kusuru söz konusu olmadığından CMR Konvansiyonun 23/3 maddesi gereği tayıcının üst sorumluluk sınırı içinde zararı tazmin yükümlülüğü bulunduğu,

hasar gören emtianın brüt ağırlığı 3.692,132 kg olduğundan (3.692,132kg X 8,33SDR)= 30.755,46 SDR sorumluluk sınırı olarak hesap edilebileceği, 1 SDR 1.32109-USD, 1 SDR 37.5375-TL, 30.775,46 SDR = 1.155,233-TL/ 1.528,35-EURO) CMR Md.23/7 de sorumluluk üst sınırının belirlenmesinde kullanılacak olan SDR kurunun taraflar aksini sözleşme ile kararlaştırmamış ise Mahkemenin karar verdiği tarihteki SDR kuru olması gerektiği, talep edilen tazminat tutarı bu sınırın çok altında kaldığı açık olduğundan davacının ödediği tazminatın rücuen davalılardan talebinde hesaplanan gerçek zarar tutarı dikkate alınması gerektiği,

hasar dosyasında eksper tarafından hasar hesabının emtianın faturadaki birim fiyatı ---- değeri esas alındığı, buna karşın somut olayda henüz emtia yükleme aşamasındayken hasar meydana geldiği ve sevkiyat yapılmadığından birim hasarın kıymetlendirilmesinde ----- değil --- fiyatın baz alınması gerektiği, Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi raporunda sovtaj değerinin dikkate alındığı ve talep edilebilecek asıl alacağın 1.528,35-Euro ve takip tarihine kadar işlemiş faizin ise 35,38-Euro olarak hesaplandığı, sunulu raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği,

asıl alacağa takip talebinden sonra CMR Konvansiyonu 27. madde gereğince yıllık %5 oranında faiz işletilmesi gerekiği, hasar tarihi ve icra takip tarihi ile 11/12/2019 ödeme tarihi dikkate alındığında zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla aşğıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.