Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/696 K.2023/192

T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/696 Esas - 2023/192 T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/696

KARAR NO : 2023/192

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLLERİ : ... ... DAVALI : ... VEKİLİ : ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/11/2021

KARAR TARİHİ : 15/03/2023

K.YAZIM TARİHİ : 16/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket süt ürünleri üretimi alanında faaliyet gösterdiğini, davalı şirkete birçok kez süt ürünleri satışı gerçekleştirildiğini, ancak davalı şirketin satışı gerçekleştirilen 27.07.2020 tarihli 153.090,00 TL bedelli ve 27.07.2020 tarihli 234.446,40 TL bedelli e-faturalardan kaynaklı borcunu müvekkili şirketin defaatle talebine rağmen ödememesi üzerine, aleyhine ... ...

Müdürlüğünün 2021/5590 e.sayısı ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine durdurulduğunu, arabulucu aşamasında da anlaşma sağlanamadığını, işbu davayı açma gereğinin hasıl olduğunu, davalarının kabulü ile; davalı/borçlunun, ... ...

Müdürlüğünün 2021/5590 Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptaline, takibin 353.063,75 TL asıl alacak ve 42.520,00 TL işlemiş faiz yönünden devamına, asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa duruşma günü ve eklerinin 04/12/2021 tarihinde tebliğ edildiği, taraf teşkilinin sağlandığı, öninceleme duruşmasının 06/04/2022 tarihinde yapıldığı Davalı vekili 19/04/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın davasının yerinde olmayıp haksız ve hukuka aykırı açılmış olup reddi gerektiğini, davacı yan tarafından düzenlenerek müvekkil şirkete gönderilen ve alacağa esas olarak gösterilen faturalar muhasebe departmanının bilgisizliği nedeniyle müvekkili şirket defterine işlendiğini, müvekkili şirket ise tüm bunlardan davacının, haksız olarak aleyhinde yaptığı ... ...

Müdürlüğü'nün 2021/5590Esas sayılı icra takibi ile haberdar olduğunu, davacı tarafından bahse konu fatura bedeli karşılığı iş yapılmadığını, müvekkili şirket davacıdan böyle bir fayda sağlamadığını, iddia edildiği gibi müvekkili şirketin, davacıya karşı bahse konu Fatura veyahut başkaca bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirket, muhasebe departmanının hatalı işlemi nedeniyle faturaya itiraz için belirlenen 8 günlük süreyi geçirmiş bulunduğunu, ancak tek başına bu husus fatura içeriğinin kabulü anlamına gelmediği gibi faturanın kesinleşmesini de sağlamadığını,

asla kabul manasına gelmemekle birlikte davacının müvekkili şirkete fatura edebileceği bir işin varlığının söz konusu olması halinde mevcut fatura bedeli kadar iş yapılıp yapılmadığını, işin süresinde ve ayıptan ari yapılıp yapılmadığının tespiti ile taraflar arasındaki alacak-borç miktarının bu hususa göre belirlenmesi gerektiğini, emsal Yargıtay kararları da bu yönde olduğunu, tek başına faturaya yasal süresinde itiraz edilmemiş olması yazılı işin yapılarak müvekkile teslim edildiğini, faturanın kesinleştiğini göstermediğini,

ayrıca 06/04/2022 tarihli celsenin ... nolu ara kararında "Tarafların 2019-2020 yıllarına ait ticari defterlerini ibraz etmesi veya inceleme yapılacak adres ile irtibat kurulacak şahıs vetelefon numarası bildirmesi için iki haftalık kesin süre verilmesine,

aksi takdirde delile bu dayanma talebinden vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut delil duruma göre karar verileceği hususunun ihtarına" karar verildiğini, işbu dilekçeleri ekinde müvekkili şirketin 2019-2020 yıllarına ait ticari defterleri 1 adet flash bellek içerisinde sayın mahkemeye sunulmadığını, açıklanan nedenlerle ve resen nazara alınacak hususlar karşısında fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile;

haksız davanın reddine, kötü niyetli icra takibi nedeni ile davacı tarafın %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... ... Müdürlüğü'nün 2021/5590 Esas sayılı dosyası

27/07/2020 tarihli 153.090,00 TL bedelli e-fatura

27/07/2020 tarihli 234.446,40 TL bedelli e-fatura

Ticari defter ve kayıtlar.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

... ... Müdürlüğünün 2021/5590 E, sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... Tarım Ürünleri Canlı Hayvan Ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, borçlunun ... Yemek Gıda Basın Yayın Dağıtım İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu; 395.583,75TL alacak için 22/04/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 24/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun/vekilinin 29/04/2021 tarihli dilekçesiyle icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.

... (...) ... Mahkemesinden istinabe yoluyla alınan 13/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketle davalı şirket arasın ticari ilişkinin ticari defter kayıtlarına göre 2019 yılında başlamış olduğunu, 120 Alıcılar hesabı'nin alt hesabı olan ... Yemek Gıda Bas Tic. Ltd.

Şti. hesabı ile tarafların cari hesaplarının çalışılmış olduğunu, yıl içerisinde yüklü miktarda satış faturasının davalı şirkete düzenlendiğini, yıl sonunda 284.442,86-TL borç bakiyesi ile davacı şirketin davalı şirketten ticari defter kayıtlarına göre alacaklı olduğunun tespit edildiğini, 20.07.2020 tarihinde taraflar arasında (davacının ticari defter kayıtlarına göre) hesap bakiyesi kapatıldığını,

(bakiye 00,00 borç alacak yok) bu tarihten (20.07.2020 tarihinden) 27.07.2020 tarihine kadar toplam 18 adet 2.956.094,35-TL bedelli (%08 KDV dahil) fatura tanzim edildiğini (07/2020 ) fatura düzenlenmemiş muhtelif tarihlerde (2020 yılı içerisinde 7. Aydan sonra) 1.556.094,35-TL tahsilat kaydı yapıldığını, yıl sonu itibari ile ticari defter kayıtlarında toplam 1.400.000,00-TL borç bakiyesi olduğunun tespit edildiğini, davacı şirkete ait 2019-2020 yılları ticari defterlerinin uygun olarak tutulmuş olduğunu, birbirlerini dorular nitelikte olduğunu, sahibi lehine delil teşkil edebileceğinin tespit edildiğini,

davaya konu olan 2 adet faturanın defter kayıtlarına işlenmiş olduğunu, iki adet faturanın toplamı (153.090,00+234.446,40-TL = 387.536,40-TL) 387.536,40-TL (kdv dahil) olmasına rağmen bahsi geçen iki faturadan davacının talebi (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile) 353.063,75 -TL olduğunun tespit edildiğini, ticari defter kayıtlarına göre 7.ay/2020 tarihine kadar düzenlenen faturalardan davacı firmanın, davalı firmadan toplam 2.956.094,35-TL alacaklı olduğunu, 2020 yılı sonuna kadar yapılan tahsilat kayıtları ile alacak bakiyesinin 2020 yılı sonu itibari ile 1.400.000,00-TL olarak kayıtlara intikal ettirilmiş olduğunu,

ticari defter kayıtlarına göre davacın 2020 sonu itibari ile davalı firma ... Yemek Gıda Basın Yayın Dağıtım İnşaat Turizm San. Tic. Ltd.Şti.'den toplam 1.400.000,00-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Bilirkişiden alınan 28/11/2022 tarihli raporda: Davacı şirketin davalı şirkete düzenlemiş olduğu takip ve dava konusu 2 adet e-fatura örneğinin incelenmesinden;27.07.2020 tarih ... nolu e-faturanın "17/1 ..." içerikli 162TL birim fiyatlı 875 adet satışa ilişkin olarak 141.750,00+11.340,00 = 153.090,00.-TL,27.07.2020 tarih ... nolu e-faturanın "17/1 ..." içerikli 162TL birim fiyatlı 1.340 adet satışa ilişkin olarak 217.080,00+17.366,40 = 234.446,40.-TL bedelle düzenlenmiş olduğunun görüldüğünü, davalı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesinde; davalı ...

Gıda Bas.Yay.Dağ.İnş.Turz.San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ticari defter örneklerinin davalı vekilinin 18.04.2022 tarihli yazı ekinde USB bellek içerisinde dava dosyasına sunulmuş olduğunu, kayıtların incelenmesi neticesinde davacı şirketin davalı şirkete düzenlemiş olduğu takip ve dava konusu 2 adet e-fatura örneğinin incelenmesinden.

27.07.2020 tarih ... nolu e-faturanın "17/1 ..." içerikli 162TL birim fiyatlı 875 adet satışa ilişkin olarak 141.750,00+11.340,00 = 153.090,00.-TL, 27.07.2020 tarih ... nolu e-faturanın "17/1 ..." içerikli 162TL birim fiyatlı 1.340 adet satışa ilişkin olarak 217.080,00+17.366,40 = 234.446,40.-TL bedelle düzenlenmiş olduğunun görüldüğünü, davalı ... Gıda Bas.Yay.Dağ.İnş.Turz.San. ve Tic. Ltd.

Şti.' ne ait ticari defter örneklerinin davalı vekilinin 18.04.2022 tarihli yazı ekinde USB bellek içerisinde dava dosyasına sunulmuş olduğu tespit edildiğini, kayıtların incelenmesi neticesinde davalı şirketin 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK’nun 64. maddesinin ...

Fıkrası gereğince açılış ve kapanış tasdik onay işlemlerinin ...'nca e-defter beratı şeklinde kanuni sürelerinde yapılmış olduğu görülmüş olup, mevcut haliyle davalı şirkete ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK’ nun 64. maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğine “haiz olduğu”nu, davalı şirkete ait ticari defterlerde davacı şirket ile ilişkili kayıtların Satıcılar alt hesabında izlendiğinin görüldüğünü,

ilgili hesapta yer alan kayıtlar yoğun olduğundan 31.12.2020 tarihi itibariyle davalı şirketin davacı şirkete 3.167.434,22.-TL borç bakiye kaydının bulunduğunu gösterir detaylı ticari defter kayıt listesi rapora ek olarak sunulduğunu, uyuşmazlık konusu 2 adet faturanın kayıt durumuna ilişkin yapılan incelemelerde ise.

153.090,00.-TL bedelli 27.07.2020 tarihli faturanın bedeli ödenmemiş şekilde ... nolu, 236.446,40.-TL bedelli 27.07.2020 tarihli faturanın bedeli ödenmemiş şekilde ... nolu yevmiye maddesi ile davalı şirket kayıtlarında yer aldığının tespit edildiğini, davalı şirketin ... bildirimlerinin incelenmesinde; davalı şirketin bağlı olduğu ... tarafından mahkemeye yazı ekinde sunulan 2020 yılına ait ...

(Mal/Hizmet/Alış) Bildirimleri listelerinin incelenmesinden; davalı şirketin 2020 yılı ... bildiriminin ... nolu satırında davacı şirketten 55 adet belge ile KDV Hariç 3.962.615,00.-TL tutarında alış bildirim kaydının bulunduğunun tespit edildiğini, tarafların ticari defterlerinin usulünce düzenlenmekle sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğunun anlaşıldığını, 31.12.2020 tarihi itibariyle.

Davacı şirket kayıtlarında davalı şirketten 1.400.000,00.-TL alacak bakiye kaydı, tarafımca incelemesi yapılan davalı şirket kayıtlarında davacı şirkete 3.167.434,22.-TL borç bakiye kaydının bulunduğunu, takip ve dava konusu 27.07.2020 tarihli beyaz peynir satışı içerikli 153.090,00.-TL ve 236.446,40.-TL bedelli 2 adet e-faturanın her iki yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğumu, faturalara ilişkin ödeme/tahsilat kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava itirazin iptali olup, davalıya süt ürünü satışı yapıldığı halde bedelini ödemediğinden ve fatura alacağından bahisle başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

Tarafların delilleri toplanmış icra dosyası ve davacının ticari defterleri incelenmiştir.

Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir (....11/11/2015 tarih, 2015/5365 Esas, 2015/14528 K.; 14.11.2019 tarih, 2017/4726 E, 2019/5144 K,).

Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

....Dairesi'nin 26.09.2018 tarih, 2018/2696 Esas ve 2018/3431 karar sayılı ilamına göre Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir.

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur.

Çünkü tarafın ticari defterleri Yasa'da belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir.Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır...." ...

Dairesi'nin 27.06.2016 tarih, 2015/6424 Esas ve 2016/3931 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.

Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı HMK'nun 222. maddesinde " (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(1) (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır" olarak ifade edilmiştir.

Dava, cevap, fatura örnekler, ticari defterler ve kayıtlar, isticvap daveti, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre: Alacaklının ... Tarım Ürünleri Canlı Hayvan Ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi, borçlunun ... Yemek Gıda Basın Yayın Dağıtım İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu.

395.583,75TL alacak için 22/04/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 24/04/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun/vekilinin 29/04/2021 tarihli dilekçesiyle icra takibine, borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine itirazı sonucu icra takibinin durduğu, davanın yasal süresinde açıldığı, davalıya isticvap davetiyesi çıkartılmasına rağmen duruşmaya gelmediği,

davacı şirketin davalı şirkete düzenlemiş olduğu takip ve dava konusu 2 adet e-fatura örneğinin incelenmesinden;27.07.2020 tarih ... nolu e-faturanın "17/1 ..." içerikli 162TL birim fiyatlı 875 adet satışa ilişkin olarak 141.750,00+11.340,00 = 153.090,00.-TL,27.07.2020 tarih ... nolu e-faturanın "17/1 ..." içerikli 162TL birim fiyatlı 1.340 adet satışa ilişkin olarak 217.080,00+17.366,40 = 234.446,40.-TL bedelle düzenlenmiş olduğu, dava konusu 27.07.2020 tarihli beyaz peynir satışı içerikli 153.090,00.-TL ve 236.446,40.-TL bedelli 2 adet e-faturanın her iki yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu,

taraflara ait ticari defterlerin 6102 Sayılı yeni TTK’ nun 64. Maddesi uyarınca sahibi lehine delil olma özelliğini haiz oldukları davalı defterlerinde faturalara ilişkin ödeme/tahsilat kaydının bulunmadığı, takibe konu 2 adet e-faturanın toplam tutarı (153.090,00+236.446,40) 389.536,40.-TL olarak hesap edildiği ancak davacı yan tarafından icra takibindeki istemde asıl alacak miktarı olarak iki adet e-fatura dayanak gösterilmek suretiyle 353.063,75.-TL talep edilmesi karşısında HMK m. 26 hükmündeki taleple bağlılık ilkesi gereğince 353.063,75 TL asıl alacak yönünden itirazının iptali ile takibin devamına,

davalıyı temerrüte düşüren ihtar olmadığından işlemiş faiz talep edilemeyeceğinden fazlaya ilişkin istemin reddine ve davanın kısmen kabulüne karar vermek; davalının ... ...

Müdürlüğü'nün 2021/5590 Esas sayılı dosyasında takipten önce gerektiği İİK’nın 67/2. maddesi gereğince alacak likit ve itiraz haksız görüldüğünden 70.612,75 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacı icra takibinde kısmen de olsa haklı olduğu ve yasal koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminat isteminin reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip .... ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]