Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/678 K.2024/84

Av. ... DAVALI : 2-... VEKİLİ : Av. .... DAVALILAR : 3-... 4-....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 21/10/2022

KARAR TARİHİ : 07/02/2024

K.YAZIM TARİHİ : 09/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılar ile hizmet alım sözleşmeleri imzaladıklarını, davalılar nezdinde çalışan 11 işçinin kendileri hakkında davalar açtıklarını, 16 adet dav ile ilgili .... Mahkemelerince alacaklara hükmedildiğini, kararların kesinleştiğini, ilamların icra takiplerine konu edildiğini ve toplam 328.395,46TL ödeme yaptıklarını, davalılar ile imzaladıkları sözleşmeler ve eki niteliğinde şartnamelerde işçilik alacaklarından sorumlu olduklarına ilişkin düzenlemeler bulunduğunu, davalıların yapılan ödemelerden sorumlu olduklarını, tüm bu nedenlerle yapılan 328.395,46TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Zamanaşımı ve görev itirazında bulunduklarını, talep edilen alacaklarla ilgili imzalanan sözleşmelerde fiyatlandırma yapılmadığını ve bu nedenle bu alacaklar için talepte bulunulamayacağını, avans faizi talebinin yerinde olmadığını, 4857 sayılı yasanın 112.maddesi uyarınca sorumluluğun davacıda olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... Hiz. Tic.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle:Davacının davasının haksız ve mesnetsiz olup davanın reddini talep ettiklerini, HMK'ya göre talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamayacağını, davacının haklarının zamanaşımına uğradığını, bu durumda işyeri devrine göre de zamanaşımı ve hakdüşürücü sürelerin geçtiğini, 6552 sayılı yasa ile çalışma ve iş mevzuatında yapılan değişiklikler nedeniyle (İş Kanununun 112 madde), kıdem tazminatında tüm sorumluluk ilgili kamu kurumuna yüklendiğini, alacak miktarının somutlaştırılmaması nedeniyle de davaya miktar yönünden itiraz ettiklerini,

taraflarına açılan davaların reddini, re’sen gözetilecek hususlara binaen talebimiz veçhile davanın reddine, dava giderleri ile vekalet ücretinin de karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. Davalı ... Şirketi'ne usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler, dava dışı işçiye ait ... kayıtları, iş mahkemesi dosyaları, icra dosyaları dosya arasına konulmuştur. Hesap uzmanı bilirkişi tarafından verilen 29/09/2023 tarihli raporda; Davalı ... Şirketi'nden 217.093,53TL, davalı ... Şirketi'nden 29.740,23TL, davalı ... Şirketi'nden 42.148,41TL, davalı ... Şirketi'nden 39.413,29TL sorumlu olduğu belirtilmiştir. Rapor oluşa ve dosya içeriğine uygun olup hükme esas alınmıştır.

DEĞERLENDİRME

Dava; işçilik alacaklarının rucuen tahsili istemine ilişkindir. Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçilerin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanlarına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (.... sayılı ilamı).

İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden (.... karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir (... sayılı ilamı).

Taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eklerinin incelenmesi sonucunda, sözleşmenin 22. maddesinde ''yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür'' düzenlemesi mevcuttur. Sözleşmenin eki teknik şartnamelerde ''Sosyal Sigortalar Mevzuatı ile her türlü işçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, maaş ve diğer hakların ödenmesi, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularla ilgili hukuki durumlarda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu sayılmayacaktır'' şeklinde hükümler yer almaktadır.

Emsal .... Dairesinin 22.09.2021 gün ve .... sayılı ilamında; "...Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında yukarıda da açıklandığı üzere güncel ... içtihatları uyarınca her bir davalı şirketin dava dışı işçilerin işçilik alacaklarından tam oranda sorumlu olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile hesaplanan miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davalılar daha önce temerrüte düşürülmediğinden dava tarihi itibari ile (.... sayılı, .... sayılı ilamı) davalılardan avans faizi ile tahsiline karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · ¸[e-imzalıdır] Hakim .... · ¸[e-imzalıdır]