Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/765 K.2023/150

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aracının müvekkilinin işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçişleri nedeni ile doğan ve ödenmeyen geçiş tutarı ve cezaların tahsili amacıyla başlatılan Ankara 4. İcra Dairesi’nin 2022/15316 esas sayılı dosyasında davalının haksız itirazı üzerine takibin kısmen durduğunu iddia ederek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline borca ilişkin bildirimde bulunulmadığını, ana paranın ödendiğini, ferilere ilişkin yasal gereklilik yerine getirilmediğinden itiraz edildiğini, kanunsuz suç ve ceza olamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, otoyol ve köprülerden geçiş ücretini ödemeden geçiş sebebiyle, geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibinde vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, Ankara 4. İcra Dairesi’nin 2022/15316 esas sayılı dosyası, ihlalli geçişe ait evrak, HGS dökümü dosya arasına alınmıştır.

Davalıya ait aracın, davacıya ait otoyoldan geçiş ücretini ödemeden ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile başlatılan icra takibine davalının 4 katı tutarındaki cezaya ilişkin kısmi itirazda bulunması üzerine eldeki dava açılmıştır. Davalıya ait aracın geçiş yaptığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık ihlalli geçiş nedeniyle ceza bedeli için bildirim koşulunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davalıya ait aracın davacının işlettiği yoldan geçiş tarihinde yürülükte olan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali başlıklı 30/5. maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklinde yer alan düzenlemeye göre, geçiş ücreti ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine geçiş ücretinin dört katı idari para cezası verilir.

Yine Anayasa Mahkemesi 18/01/2018 tarih, 2017/166 esas 2018/8 karar sayılı kararında da "....İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup, ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenecek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar verilmiş ve bildirim koşulunun yer almadığı, yaptırıma neden olan eylemin ihlali geçiş anında tamamlandığı tespit edilmiştir.

Söz konusu düzenlemeler somut olay özelinde değerlendirildiğinde; davalıya ait aracın geçiş ücreti ödemeden davacının işlettiği yoldan geçiş yaptığı, davalının söz konusu geçiş ücretini ve ceza bedellerini takip tarihi itibari ile ödemediği, takipten sonra ise geçiş ücretini ödeyerek ceza miktarına itiraz ettiği, ancak 4 katı şeklinde idari para cezası verileceğine dair yasal düzenlemenin yürürlükte olduğu,

yargılama sırasında yürürlükte olan mevzuata göre de bildirim koşulunun yer almadığı anlaşılmakla, davalının geçiş ücreti ile 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesine göre 4 katı tutarında para cezası yönünden sorumlu olduğu kanaatine varılarak davanın kabulü ile takibin devamına, alacak likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına (Ankara BAM 25. HD 2020/1444 esas 2022/257 karar) hükmedilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

¸¸ ¸¸