Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/839 K.2023/730

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, davalı şirkte tarafından yapılan ihalelerin müvekkili şirket uhdesinde kalması üzerine muhtelif zamanlarda akdolunan sözleşmeler çerçevesinde müvekkili şirket, sözleşmeler konusu işlerin yapımını üstlenerek gereğini yapmakta ve bu hususta taraflar arasında mevcut cari hesap çerçevesinde hesaplaşmalar yapıldığını, ...

A.Ş. ile ... arasında mevcut cari hesap gereğince, ... tarafından müvekkili şirkete yapılan ödemelerin incelenmesinde, 25.07.2022 tarihinde 111.239,23.TL, 02.08.2022 tarihinde 147.890,51.TL ve 02.08.2022 tarihinde 619,20.TL olmak üzere toplam 259.748,94.TL’nin “Hukuk Müşavirliği Yazısı Gereği Bloke Mahsubu” açıklaması ile bloke edildiği ve müvekkili şirkete ödenmediğini, davalı ... tarafından, yapılan kesintiye dair herhangi bir açıklama yapılmadığını, gerekçe bildirilmediğini, söz konusu kesintinin yasal gerekçesi ve mesnedi bulunmadığını, davalı tarafa,

13.10.2022 tarihli ... sayı numaralı dilekçe sunulmuş ve söz konusu haksız işlemin gerekçesi ve 259.748,94.TL’nin ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesi talebi bildirilmiş ise de, herhangi bir yanıt verilmediğini, tüm bu nedenlerle fazlaya hakları saklı kalmak kayıt ve şartıyla, davalı şirket tarafından haksız şekilde, kesinti yapılmak suretiyle tahsil olunan 259.748,94.TL'nin, 02.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüd faizi ile tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; teşekkülü tarafından ... ihale kayıt numarası ile ihaleye çıkarılan "... Referanslı ... Yapım İşi" ve yine Teşekkülleri tarafından ... hale kayıt numarası ile ihaleye çıkılan "... Referansh, ... ... Yapım İşi" ...İnş.

A.Ş.`nin uhdesinde kaldığını ve sırasıyla 17.05.2019 ile 20.12.2019 tarihlerinde teşekkülleri ile davacı taraf arasında sözleşmeler imzalandığını, ihalelerden doğan ihale (karar pulu) ... davacı yüklenici tarafından herhangi bir irade sakatlığı olmadan, kendi rızasıyla ödendiğini, ancak davacı yüklenici şirket ... ihale kayıt numarasıyla uhdesinde kalan iş için ödediği ihale (karar pulu) ... için ... iade talebinde bulunduğunu ve talebi kabul edildiğini, bu husus hakkında ...

No.lu Takdir Komisyonunun 15.11.2021 tarihli, 7468 sayılı takdir komisyonu kararı düzenlendiğini, teşekkülü aleyhine haksız olarak düzenlenen Vergi/Ceza İhbarnameleri sırasıyla ... aleyhine, .... E. sayılı dosyası üzerinden ve ...

E. sayılı dosyası üzerinden dava konusu edildiğini, verilen ilk derece mahkemesi kararları üzerine, kamu yararı gözetilerek, ödenen verginin ve yapılan yargılama masraflarının tutarı davacı şirketin hesaplarına bloke olarak yansıtıldığını, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, karar pulu damga vergisinin dayanağı, 488 sayılı ...

Kanunu olduğunu, 488 sayılı Kanuna göre kâğıtlardan ... alınmakta ve ekli 1 sayılı cetvelde yazılı kâğıtlardan ... alınacağı hüküm altına alındığını, davacı tarafından ... aleyhine açılan davalarda, kabul kararlarından sonra ilgili tutar davacı şirkete iade edilerek vergi daireleri tarafından teşekkülleri aleyhine aynı ... ve gecikme cezasını muhteva eden vergi/ceza ihbarnamesi düzenlendiğini, teşekküllerince ödenmek durumunda kalınan ... ile yargılama giderleri yönünden müvekkili teşekkülün zarara uğramaması yani kamu zararı oluşmamasını teminen davacının sözleşmeler kapsamındaki sorumluluğu değerlendirilerek,

vergi/ceza ihbarnamesine konu miktarlar için ilgili firmanın hakediş ve alacaklarına bloke konulmuş olup işbu haksız davanın reddi gerektiğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Arabuluculuk son tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan yapım işi sözleşmeleri, -... Mahkemelerinin kararları, -... kararı, -... Mahkemesinin kararları, -... kararları, Ceza İhbarnameleri, Tahakkuk Fişi, Dekont, -18/09/2023 tarihli bilirkişi raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi kapsamında ihale karar pulu bedeline ilişkin haksız tahsil edilen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ihale karar pulundan kimin sorumlu olduğu noktasında toplanmaktadır.

Taraflarca delil olarak dayanılan yazışma ve sözleşme örnekleri, ödemeye dair belge, idari şartname, ... Esas sayılı dosya örneği ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş ve yazılan müzekkereler ile temin olunmuştur.

Davacı ...A.Ş.’nin davalı ... A.Ş.’nin açık ihale usulü ile yapım işi üstlenen yüklenicisi olarak; aşağıda belirtilen 5 adet yapım işi sözleşmesi imzalandığı,

... İhale Kayıt Numaralı, .... Referanslı, ...İşini, KDV Hariç 17.940.000,00.-TL bedel ile yüklendiği, sözleşmesinin taraflarca 17.12.2019 tarihinde imzalandığı,

... İhale Kayıt Numaralı, ... Referanslı, ... İşini 19.890.000,00.-TL bedel ile yüklendiği, sözleşmesinin taraflarca 17.05.2019 tarihinde imzalandığı,

... İhale Kayıt Numaralı, ... Referanslı, ... İşini 11.755.000,00.-TL bedel ile yüklendiği, sözleşmesinin taraflarca 20.12.2019 tarihinde imzalandığı,

... İhale Kayıt Numaralı, .... Referanslı, ... ... İşini 30.540.000,00.-TL bedel ile yüklendiği, sözleşmesinin taraflarca 19.10.2019 tarihinde imzalandığı,

... İhale Kayıt Numaralı, /... 10.722.000,00.-TL bedel ile yüklendiği, sözleşmesinin taraflarca 27.10.2019 tarihinde imzalandığı,

Yapım İşi Sözleşmeleri ve sözleşmelerin Şartnamelerinde önceden belirlenen hükümler gereği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye, ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir." denildiği,

Ancak, yüklenici tarafından bağlı bulunduğu ... dava konusu imza altına alınan sözleşmelerin Karar Pulu ve Damga Vergileri beyan edilmek suretiyle tahakkuk ettirilerek bedellerinin ödendiği,

Davacı yüklenici firma cari hesaplarının kontrolünde sözleşme kapsamında 22.07.2022 tarihinde 111.239,23.-TL, 02.08.2022 tarihinde 147.890,51.-TL ve 02.08.2022 tarihinde 619,20.-TL olmak üzere toplam 259.748,94.-TL tutarında davalı şirket tarafından kesinti yapıldığı tespiti üzerine, 12.10.2022 tarih ve ... evrak kayıt numarası ile yazılı olarak ödenmeyen (111.239,23.-TL + 147.890,51.-TL + 619,20.-TL) toplam 259.748,94.-TL’nın “Hukuk Müşavirliği yazısı gereği bloke mahsubu” açıklaması ile ödenmeyerek bloke tutulmasının yersiz ve gerekçesiz olduğunu belirtmek suretiyle faizi ile birlikte ödenmesini talep ettiği,

...08.04.2021 tarih ve .... sayılı yazılı müracaatı ile ... İşine ilişkin sözleşmenin Karar Pulu bedelinin ödenmiş olmasına rağmen ihale makamı tarafından da Karar Pulu kesintisi yapılmış olmasının mükerrer işlem olarak hatalı olduğu gerekçesiyle tecil faizi ile birlikte iade edilmesi talebinde bulunduğu,

...08.04.2021 tarih ve ... sayılı yazılı müracaatı ile ... işine ilişkin sözleşmenin Karar Pulu bedelinin ödenmiş olmasına rağmen ihale makamı tarafından da Karar Pulu kesintisi yapılmış olmasının mükerrer işlem olarak hatalı olduğu gerekçesiyle tecil faizi ile birlikte iade edilmesi talebinde bulunduğu,

...08.04.2021 tarih ve ... sayılı yazılı müracaatı ile ... ... ilişkin sözleşmenin Karar Pulu bedelinin ödenmiş olmasına rağmen ihale makamı tarafından da Karar Pulu kesintisi yapılmış olmasının mükerrer işlem olarak hatalı olduğu gerekçesiyle tecil faizi ile birlikte iade edilmesi talebinde bulunduğu,

...13.04.2021 tarih ve .... sayılı yazılı müracaatı ile ... ... işine ilişkin sözleşmenin Karar Pulu bedelinin ödenmiş olmasına rağmen ihale makamı tarafından da Karar Pulu kesintisi yapılmış olmasının mükerrer işlem olarak hatalı olduğu gerekçesiyle tecil faizi ile birlikte iade edilmesi talebinde bulunduğu,

...13.04.2021 tarih ve .... sayılı yazılı müracaatı ile /... ... İmalatlarının Yapılması işine ilişkin sözleşmenin Karar Pulu bedelinin ödenmiş olmasına rağmen ihale makamı tarafından da Karar Pulu kesintisi yapılmış olmasının mükerrer işlem olarak hatalı olduğu gerekçesiyle tecil faizi ile birlikte iade edilmesi talebinde bulunduğu,

...davalı ... A.Ş. adına 213 sayılı VUK 5, ... Takdir Komisyonu Kararı gereğince vergi zıyaı cezalı olarak ... tarhiyatında bulunulduğu,

İdarenin cezalı vergi tarhiyatına karşın davalı ... A.Ş. tarafından davacı sıfatıyla ... yapılan iptal başvurusunu değerlendiren .... Mahkemesince 27.05.2021 tarihinde :... sayılı kararı ile davanın “... tarhiyatı yönünden davanın reddine, ... üzerinden kesilen cezası yönünden ise davanın kabulü ile söz konusu vergi zıyaı cezasının kaldırılmasına” şeklinde, karara karşı otuz gün içinde ... nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere hüküm kurulduğu,

... 21.12.2022 tarihli, ... sayılı istinaf kararında özetle “ileri sürülen iddialar, anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf isteminin reddine” şeklinde karar verildiği,

488 sayılı ... Kanununa ekli 1 sayılı tablonun II.Kararlar ve Mazbatalar bölümünün 2 numaralı bendinde.

(Değişik: 4/6/2008-5766/10 md.) İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Ek hüküm: 15/7/2016-6728/28 md.) (4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden ... ret ve iade olunur.

(İptal cümle: ... ’nin 13/12/2022 tarihli ve ... sayılı Kararı ile.)) şeklinde açıklanmış olup, buna göre 0,00569 (Binde 5,69) oranında damga vergisine tabi olup, ... belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisi, ertesi (izleyen) ayın yirmialtıncı günü akşamına kadar ödenir.

Kural olarak Karar pulu bedeli sözleşme imzalanmasından sonra ihale makamınca yükleniciye ödettirilmek suretiyle ödeme belge suretleri dosyasına konmak üzere talep edilir ve hakedişlerden kesinti yapılmaması gerekir. İhaleli işlere ilişkin ödenmeyen Karar Pulu (...) bedelinin sorumlusu yüklenicidir. Ödenmeyen veya noksan ödenmiş olan ..., idarece vergi zıyaı cezalı olarak tarh ve tahsil edilir.

Davalı ... A.Ş.’nin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçeli kapsamındaki kamu idareleri arasında sayılmadığı, davalı şirketin 29.06.2001 tarih ve 24447 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ... A.Ş.’nin özel hukuk hükümlerine kurulmuş ... niteliğinde kamu teşekkülü olarak belirlendiği, ... Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olduğu, dolayısıyla 488 sayılı ... Kanununun 8.maddesinde sayılan resmi daireler sıfatını taşımadığından ... mükellefiyeti yönünden herhangi bir muafiyetinin de bulunmadığı, davacı yüklenici firma tarafından ihale sözleşmelerine ilişkin ödenen Karar Pulu damga vergisinin ayrıca davalı ihale makamı ... A.Ş. tarafından da kesintiye uğratılması mükerrer vergilendirme durumunu yarattığı,

İdari işlem ve eylemlerden kaynaklı zararın idare tarafından karşılanması gerektiği Anayasanın 125.maddesinin son fıkrasında belirtilmek suretiyle güvence altına alındığı, 213 sayılı VUK’nun 112.maddesinin 4.fıkrasında fazla ve yersiz tahsil edilmiş olan verginin mükelleften kaynaklanmaması halinde düzeltmek suretiyle düzeltme fişinin mükellefe tebliğine kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı ... Kanununa göre tecil faizi ile birlikte iade edilebileceğinin belirtildiği,

Davalı şirketin ... olduğundan ve davacı tarafından davacı şirket alacaklarından yapılan kesintinin, kesinti tarihinden itibaren dava tarihine kadar hesaplanacak tecil faizi ile birlikte iadesinin gerektiği, Dosya kapsamı belgeler üzerinden yapılan tespitlere göre;

-22.07.2022 tarihinde 111.239,23-TL,

-02.08.2022 tarihinde 147.890,51-TL,

-02.08.2022 tarihinde 619,20-TL olmak üzere toplam 259.748,94.-TL tutarında kesintinin yapıldığı, anlaşılmıştır.

Mahkememizce Sayıştay Emekli Uzman Bağımsız Denetçi Yeminli Mali Müşavir bilirkişisinden 08/09/2023 tarihli rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 18/09/2023 tarihli raporda özetle; "... davacı ... A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasında görülmekte olan uyuşmazlık konusunda yapmış olduğumuz detaylı incelemelerimizin değerlendirilmesi sonucunda; davacı ...A.Ş.’nin davalı ...

A.Ş.’nin muhtelif işlerini ihale yoluyla üstlenen yüklenicisi olduğu, davacı tarafından yüklenilen ihaleli işlerin sözleşmelerine ilişkin Karar Pulu ve sözleşme damga vergilerinin yasal süresi içerisinde tahakkuk ettirilerek ödendiği, yüklenici sıfatıyla üstlenilmiş olan yukarıda incelemeler bölümünde ayrıntısıyla belirtildiği üzere davalı ... A.Ş. hakkında ...213 sayılı VUK 5, ....

Takdir Komisyonu Kararı gereğince vergi zıyaı cezalı olarak ... tarhiyatında bulunulduğu gerekçesiyle bir kısım sözleşmeye ilişkin damga vergileri için alacaklı olduğu hakedişlerden bloke etmek suretiyle kesinti yapıldığı, davalı ... A.Ş. tarafından ... vergi ve cezalı tarhiyatına karşılık ....

Mahkemesine yapılan başvurunun davacı taraf (...) kamu kurumu olmadığı, ... niteliğinde kuruluş olarak özel hukuk hükümlerine tabi olduğu belirtmek suretiyle reddedildiği, davalı şirket hukuk müşavirliğince bloke edildiği anlaşılan tutarların 22.07.2022 tarihli 111.239,23.-TL, 02.08.2022 tarihli 147.890,51.-TL ve 02.08.2022 tarihli 619,20.-TL’lık olmak üzere toplam 259.748,94.-TL tutarında yersiz kesintinin yapıldığı,

davalı şirketin .... olduğundan ve davacı tarafından davacı şirket alacaklarından yapılan kesintinin, kesinti tarihinden itibaren dava tarihine kadar hesaplanacak tecil faizi ile birlikte iadesinin gerektiği, toplam 259.748,94.-TL bloke edilmiş olan tutarın kesinti yapıldığı tarihlerden itibaren dava tarihi olan 19.12.2022 gününe kadar hesaplanan tecil faizi toplamı olan 20.714,35.-TL ile birlikte genel toplamda 280.463,29.-TL olarak davalı ... A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiği, 259.748,94-TL tutarındaki vergi ve cezalarını, davalının istihkaklarından mahsup etmesinin hukuka aykırı olduğu..." sonucuna varılmıştır. Rapor gerekçeli ve denetime elverişlidir.

İddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşme ve eklerinin ilgili hükümlerinin ... mevzuatı kapsamında değerlendiren gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu ve dosya içeriği bütün olarak değerlendirildiğinde, davalının davacının hak edişinden çeşitli tarihlerde kestiği yapılan 259.748,94-TL kesinti yapmasının haksız olduğu anlaşılmakla ve mahkememizce de bu yönde vicdani kanaat oluşmakla davanın kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Başvurma Harcı 80,70 TL Vekalet Harcı 11,50 TL Peşin Harç 4.435,87 TL Tebligat ve müzekkere 56,50 TL Bilirkişi Ücreti 1.500,00 TL

TOPLAM 6.084,57 TL