Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/172 K.2023/690

2- ... 3- ...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/03/2023

KARAR TARİHİ : 09/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 12/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 06.05.1991 tarihinde ... şirketlerinden ... Ltd. Şti. % 93 ve ...

A.Ş.'nin % 7 iştiraki ile kurulduğunu, davacının ... ile yapılan 11.09.1991 tarih ve 373 sayılı kararı ile işletme protokolünde belirtilen ilgili hizmetleri yerine getirdiğini, davacının ".... "ni, ...'nden ihaleyle aldığını, ihaleyle aldığı ... genelindeki peyzaj işlerini, yüklenicilik sözleşmeleriyle yüklenicilere yaptırdığını, taşeronlarla akdedilen yüklenicilik sözleşmelerinde.

"Yüklenici bu işte çalıştırdığı işçilerin ... işlemleri ile ilgili her türlü bildirim ve ödemelerini ...'nın ...'da bu iş için açtırmış olduğu işyeri numarasının altında aracı (taşeronluk) işyeri numarası alarak, işyeri tescili yaptıracak ve durumdan ...'yı yazılı olarak haberdar edecektir.

Sözleşmenin yürürlüğe girmesi ve hükümlerini ifa edebilmesi için yüklenicinin ...'nın geçici işyeri numarasının altında işyeri numarası alıp taşeron olarak işyeri tescil ettirmesi mecburidir. Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işçiliklerini, ...'ya tam olarak bildirmek zorundadır. ...'nın ... ile yapmış olduğu sözleşmede yazılı '....' ile ilgili olarak ... tarafından ...'ya bildirilen işçilik nispeti bu sözleşmede yazılı işin işçiliklerinin hesabında aynen esas alınacaktır.

Bu durum yüklenici tarafından kesin olarak kabul edilmiştir.

Ayrıca çalıştırdığı işçilerin ... ve ... ile ilgili bildirim vb. Sorumluluğu yükleniciye aittir." Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatıı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi, ... primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları, ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler,

işçilerin sağlık giderleri, yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı ... kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...'ya rücu edilemez." hükümlerine yer verildiğini, İşçi ... tarafından ... Esas sayılı dosyasıyla asıl işveren - alt işveren ilişkisine dayanarak davacı aleyhine açılan davada.

2011 ila 21.12.2018 tarihlerinde davacı şirketin taşeron şirketlerinde çalıştığını iddia edilerek işçilik alacakları talep ettiğini, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, Mahkeme kararı istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, Mahkeme ilamının infazı için başlatılan ...

Esas sayılı ilamlı icra dosyasına müvekkil şirket tarafından 32.248,47-TL ödeme yapıldığını, davacı tarafından ödenen bu tutarın taşeron şirketlerden rücuen tahsili için yapılan dava şartı arabuluculuk müracaatı anlaşamama ile son bulduğunu, mahkemece hükme esas alınan 02.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda, işçi 23.06.2011 ila 31.12.2018 tarihlerinde 2 yıl 9 ay 20 gün taşeron şirketler bünyesinde çalıştığı tespit edildiğini, tüm bu sebeplerle;

fazlaya dair tüm dava ve takip hakları saklı kalmak kaydıyla, 26.000,00.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre rücuen tahsilini, Masraf ve yargılama giderlerinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır.

DELİLLER

-Arabuluculuk son tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-CD), -Dava dışı işçinin ... Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, -.... Mahkemesinin, .... , -... sayılı ilamı, -... Esas sayılı İcra dosyası, -31/07/2023 tarihli bilirkişi raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin dava nedeniyle yapılan masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Davacı ile davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinin 8. Maddesinde “…Yüklenici’nin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücreti fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı, diğer her türlü tazminat, vergi, ... primi, işsizlik primi, işçilik noksanları, bunların gecikme faizleri, iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler, işçilerin sağlık giderleri,

Yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı ... kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler Yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ...’ya rücu ettirilemez…” düzenlemesi yer almaktadır.

Tüm dosya kapsamına göre; Davacı vekili; davalılar ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personellerden işçi ... tarafından müvekkili aleyhine dava açıldığını, ... Mahkemesinin kararı ile hükme bağlanan alacak kalemleri; kıdem,ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ... alacağı, yargılama gideri ile ilam vekalet ücretinin ... Esas sayılı icra dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası icra dosyasına ödeme yapıldığını, yapılan bu ödeme nedeniyle müvekkili şirketin zarar uğradığını, söz konusu zarar nedeniyle ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için dava açmıştır.

Dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmış, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen -31/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... davacı tarafından ... Esas Sayılı Dosyasına yapılan 32.248,47-TL ödemeden yukarıda sorumlulukları belirlenen toplam asıl alacak tutarı olan 18.668,83 TL mahsup edildiğinde, bakiye 13.579,64 TL'nin yargılama gideri, vekalet ücreti, faiz ve icra masraflarından olan ferilere ilişkin olduğu, ... 06/07/2020 Tarihli,...

Sayılı dosyasının yalnızca davacı kuruma karşı açılmış ise de, davalı şirketlerden ... Şirketine ihbar edildiği, ... Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne İhbar edilmediği tespit edildiği, bu sebeple iş mahkemesi davası ihbar edilmeyen davalı ...

Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin feriler yönünden sorumlu olup olmadığının takdiri mahkemenize ait olmak üzere, ferilere ilişkin tutarın toplam asıl alacak miktarına orantılanması ile davalı alt işveren şirketlerden rücu edilebilecek masraf tutarlarının tabloda gösterildiği,

... İnş.Tur.Gıda Orm.Petr.Ür.Otom.San Ve Tic.Ltd.Şti. (Dava Dışı) 3.046,10 2.215,72 TL ... Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi 2.254,24 1.639,73 TL ... Şirketi 5.001,63 3.638,17 TL ... Ticaret Limited Şirketi 8.366,86 6.086,02 TL

TOPLAM

18.668,83 TL 13.579,64 TL

Davacı tarafın hesaplanan alacak tutarına ödeme tarihinden (08/02/2021 ) itibaren avans faiz işletilebileceği; Mahkemenizin takdirlerine..." şeklinde rapor düzenlenmiş, Rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.

Davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet sözleşmesi akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin personellerle ilgili işçilik ücretleri ve bu uğurdaki zararların yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicilerin sorumluluğunun düzenlendiği, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı kurum ile davalı arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği değerlendirilmekle, davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında hizmet sözleşmesi akdedildiği,

bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddelerinde yüklenici ilgili sorumlulukların ve personellerden dolayı meydana gelecek zararların yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, bu sebeple davalı şirketlerin sorumluluğunun belirlenmesinde davacı kurum ile davalı arasındaki hizmet alım sözleşmesinde yer alan yüklenicinin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumluluklarına ilişkin düzenlemelerin esas alınması gerektiği değerlendirilmiştir.

...'ın konuya ilişkin emsal içtihatları, işçilik alacakları işveren (asıl işveren-kurum) tarafından ödenen işçinin; yüklenici (alt işveren) işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin (asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin (asıl işveren-kurum) işçiyi çalıştıran yüklenicilerden (alt işveren) ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği yönündedir.

Sonuç olarak; 31/07/2023 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamasına göre; dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği işçilik alacakları ve yargılama giderleri (ferileri) yönünden hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak ve oranlanmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden davanın kabulü ile dava tarihi olan 09/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Vekalet Harcı 25,60 TL Başvurma Harcı 179,90 TL Peşin Harç 444,02 TL Tamamlama Harcı 16,86 TL Tebligat ve müzekkere 937,00 TL Bilirkişi Ücreti 1.500,00 TL

TOPLAM 3.103,38 TL