Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/724 K.2024/498

...

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/02/2023

KARAR TARİHİ : 12/06/2024

K.YAZIM TARİHİ : 13/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili, özellikle ...'da olmak üzere uzun yıllardır daire ve inşaat yapım işiyle ilgilenen tacir olduğunu, müvekkili ile dava dışı...arasında 22.03.2011 tarihinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkili, ... parselde yapılacak binanın 14 nolu bağımsız bölümünü tamamlayıp...ya teslim edeceğini, sözleşme akdedilirken sözleşmenin (F) maddesine dayanılarak müvekkili, ...'ya oluşacak rizikoyu güvence altına almak için 42.000-tl bedelinde vade ve keşide tarihleri boş bırakılmış teminat senedi verdiğini, ... ile müvekkilin sık sık birlikte çalışması, karşılıklı güvene dayalı işler yapılması nedeniyle;

teminat senedinin vade ve düzenleme kısımları...ya boş bırakılarak verildiğini, müvekkili, sözleşmeye ve mevzuata uygun olarak bağımsız bölümü tamamladığını, taşınmaz, ...'nın isteği üzerine şüpheli ...'ya devredildiğini, taraflar edimlerini ifa etmeleri nedeniyle protokol düzenleyerek ibralaştığını, alacak-borç ilişkisinin bitmesi nedeniyle protokole göre teminat senedinin müvekkile iadesi kararlaştırıldığını, ancak teminat senedi, ...'dan defaatle istenmesine rağmen...senedi iade etmediğini, bu süreçten sonra...ya ulaşılamadığını, senet teslim alınamadığını,

senedin teminat senedi ve kambiyo senedi özelliklerini taşımadığı...ve davalı tarafından bilindiğini, buna rağmen, ... ya da davalı vade ve keşide tarihi boş bırakılan teminat senedini doldururak davalı ...'a ciro ettiğini, davalı ... dosyasıyla müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, ödeme emri, müvekkiline 27.01.2023 tarihinde tebliğ olduğunu, müvekkili davaya konu kötü niyetli işlemleri 27.01.2023'de öğrendiğini, haksız ve usulsüz bir şekilde başlatılan icra takibi ile müvekkilin ticari itibarını zedelediğini, davalının yapmış olduğu bu işlemler hukuka aykırı olduğunu, kötü niyetle yapıldığını,

icra tarihinde müvekkillerin muaccel bir borcu bulunmadığını, fakat dava dışı Kasım boş olarak almış olduğu teminat senedini doldurmak suretiyle ciro ettiğini, davalı da icra takibi başlattığını, müvekkili aleyhine başlatılan takibi kabul etmenin mümkün olmadığını, öncelikle takibe dayanak senede ilişkin zaman aşımı itirazında bulunduklarını, tüm alacak kalemleri zaman aşımına uğradığını, zira dava dışı...ile yapılan sözleşmenin tarihi 22.03.2011 olmakla sözleşmenin eklentisi niteliğinde olan 42.000-TL bedelli teminat senedi de aynı tarihte...ya verildiğini, yani senedin tanzim tarihinin 22.03.2011 olduğunu,

her ne kadar dava dışı Kasım ya da davalı, senedin tanzim tarihini kendileri doldursalar da sözleşmeye istinaden verilen senedin 22.03.2011 tarihinde verildiği kabul edilmeli, zaman aşımından takibin iptali gerektiğini, icra takibi usule ve hukuk aykırı olarak açıldığını, takibe dayanak senet;

teminat senedidir, kambiyo senedi özelliklerini taşımadığını, teminat senetleri kambiyo senetlerinde özgü takibe konu edilemeyeceğini, ciro edilemeyeceğini, ...'nın bunları bilmesine rağmen hukuka aykırı ve ... kapsamındaki suç içeren fiilleri gerçekleştirmesi nedeniyle müvekkili borçlu duruma düştüğünü, dava dışı Kasım ile akdedilen sözleşme ve senetteki bedeller birbiriyle uyuştuğunu, yine sözleşmeye konu işin tamamlanması sonrası müvekkili ve...tarafından protokol imzalanmış, burada da senedin müvekkiline teslim edileceğinin kararlaştırıldığını,

ortada sözleşme ve protokol olmasına rağmen teminat senedinin cirolanmasına sebep olan Kasım ve ciro edilen davalı kötü niyetli ve hileli hareketlerle müvekkili zarara uğratmaya çalıştığını, kambiyo senedi özelliklerini ihtiva etmeyen hükümsüz senet ile herhangi bir borç olmamasına rağmen müvekkili aleyhine takibe geçilmesi hukuka aykırı olup takibin iptaline karar verilmesini, müvekkilinin davalı veya...ya hiçbir borcu yoktur.

Müvekkil ve davalı arasındaki sözleşmedeki iş tamamlandığını, tarafların ibralaştığını, borç ilişkisi bittiğini, bundan sonra teminat senedinin işlevini yitireceği kabul edilmesi gerektiğini, buna rağmen müvekkiline yönelik icra takibi hukuka aykırı olup dava sonucu müvekkilinin davalıya borcu olmadığına karar verilmesini, davalı, senedi devralma ve icra takibine geçme işlemleri nedeniyle kötü niyetli olduğunu, zira dava dışı...dan ciro edilerek alınan senedin teminat senedi olduğu bilindiğini, davalının,

... ile herhangi bir ilişkisi olmamasına rağmen müvekkiline icra takibine geçmek amacıyla senedi devralması da davalının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, işbu nedenle davalı aleyhine en az %40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, müvekkilinin iyi niyetli ve uzun soluklu güven ilişkisinin cezası, müvekkili aleyhine kötü niyetli başlatılan icra takibi olduğunu, güvene dayalı verilen teminat senedi kötü niyetli olarak takibe konu edilmek için ciro edildiğini, hukuka aykırı ve hükümsüz senetle aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespiti ile,

bizzat davalı tarafından icraya konulan senedin iptalini, hukuka aykırı olan takip talebi nedeniyle tacir olan müvekkilinin mal varlığı üzerinde telafisi mümkün olmayan zararlar oluşma olasılığı hayli yüksek olduğunu, açıklanan tüm nedenlerle ... dosyasının öncelikle teminatsız olarak durdurulmasına, mahkeme aksi kanaatte ise uygun bir oranda teminata hükmedilerek takibin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, resen ele alınacak nedenlerle;

öncelikle kötüniyetle açılan takibin durdurulması akabinde iptaline, ... sayılı icra dosyasına konu 23.07.2021 Keşide Tarihli 01/08/2022 Vade Tarihli 42.000-TL Bedelli senedin teminat senedi olduğunun tespitine ve teminat senedi ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamayacağından takibin iptaline, ... sayılı icra dosyasına dayanak teşkil eden senetten dolayı (teminat senedi olması) takip tarihi itibarı ile muaccel bir borcun da bulunmaması dikkate alınarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli davalı aleyhine takip bedelinin yüzde 40'ından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;mahkemenin görevsiz olduğunu, davaya bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın esasına girilmeksizin görevsizlik kararı verilmesini, davacı dava dilekçesinde dava konusu bonoya istinaden hiç bir borcu olmadığını iddia etmişse de bu husus hukuken bir hüküm doğurmadığını, zira davacının dava dışı...ile aralarındaki ilişki birbirlerini bağlamakta olup müvekkiline bu ilişkiden kaynaklı olarak bir defi ileri sürülemeyeceğini, nitekim davacı yanın iddia ettiği hususlar gerçek olsa dahi bu defi açıkça kişisel defi hükmünde olduğunu,

davacı yan bu kişisel defiyi müvekkiline yöneltemeyeceğini, bu yönüyle davacının reddi gerektiğini, bir diğer husus ise davacı yan davaya konu bononun teminat bonosu olduğunu ileri sürdüğünü ve dava dilekçesinin ekinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesi sunduğunu, ancak bu sözleşmede de dava konusu bonoya ilişkin bir ibare bulunmadığını, ayrıca dava konusu bono üzerinde bir teminat ibaresi de yazmadığını, davacı ile dava dışı...arasında imzalanan taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde de açıkça vade, tanzim, bedel gibi unsurlar yer almadığı gibi, bono üzerinde sözleşmeye de bir atıf olmadığını,

bir an olsun tüm bu hususlar yer aldığının kabulü halinde dahi bono üzerinde herhangi bir kayıt bulunmadığından dolayı bu husus da müvekkilini bağlamadığını, müvekkili 3. kişi olup dava konusu bonodan kaynaklı olarak davacı yandan alacaklı olduğunu, ayrıca davacının kambiyo senetlerine müstenit haciz yolu ile takipte borçlu olmadığının tespit için İcra İflas Kanunu Madde 169 uyarınca bir belge sunması gerekmekte iken bunu ispatlayacak herhangi bir yazılı delil veya belge sunamadığını, sunduğu belgelerde de dava konusu bonoya ilişkin herhangi bir atıf olmadığı gibi müvekkili işbu belgelerde taraf sıfatını da haiz olmadığını,

davacı yan dava dilekçesinde kendisini bir takım süslü cümleler ile tacir olarak tanıttığını, ancak kendisini tacir olarak tanıtan kişinin basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, Tacir Türk Ticaret Kanununun temel kavramlarından birisi olduğunu, her tacir, tüm ticarî faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek, sağduyu sahibi olmak, ileriyi düşünmek ve işlemlerini ona göre organize etmek zorunda olmasına rağmen davacı yan dava dışı...dan dava konusu bonoyu iade almadığını ileri sürmesi de hayatın olağan akışıyla ve gerçeklikle bağdaşmadığını,

bu hususunda göz önüne alınarak davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine karar verilmesini, işin esası davacı yan kambiyo senedinin varlığını inkar etmemekte ve kabul ettiğini beyan ettiğini, ancak gerçeklikten uzak beyanlar ile borçtan kurtulmaya çalıştığını, bilindiği üzere kambiyo senetlerinin ve diğer kıymetli evrakların illetten mücerret olduğunu, bu yönüyle müvekkilinin alacağını ayrıca başka delillerle ispatlamasına gerek olmadığını, davaya konu bonodan dolayı müvekkilinin davacıdan alacağı bulunduğunu,

işin esası Yargıtay İçtihatları ve doktrinde açıkça anlatıldığı üzere bonoya dayalı icra takiplerine ilişkin yapılan menfi tespit istemlerinde ispat yükü davacı borçluda olduğunu, davacı dava dilekçesinde iddia ettiği hususların hiçbirini ispatlayamadığını ve ispata değer hiç bir belge de sunamadığını, sunduğu belgelerdeki defilerini de müvekkiline karşı ileri sürmelerine imkan bulunmadığını, davacı farazi olarak borçlarının olmadığını iddia ettiğini, davacı, takibe konu bonodan dolayı borçlu olmadığını ispatlamakta yükümlü olduğunu, bu nedenle hukuki dayanaktan yoksun olarak açılmış işbu davanın reddi gerektiğini,

re’ sen tespit edilecek nedenlerle:Davanın öncelikle usulden reddine, davanın esastan reddine, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, HMK 329 vd md.leri gereğince davasının hiçbir hakkı olmadığı halde kötü niyetle dava ikame ettiğinden yargılama gideri ve ücreti vekalet ile müvekkilinin taraflarına ödemesi gereken vekalet ücretinin karşı taraftan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan alacak sebebiyle menfi tespit istemine ilişkindir. Davanın ...Esas sayılı dosyasında görülmekte iken görevsizlik kararı verilmesi üzerine ...'nce mahkememize gönderildiği ve mahkememizin işbu esasına kaydedildiği anlaşıldı. Mahkememizce, savcılık takipsizlik dosyası, sulh ceza mahkemesi kararı, ... Esas sayılı dosyası aslı, 22.03.2011 tarihli sözleşme, 23.07.2021 Keşide Tarihli 01/08/2022 Vade Tarihli 42.000-TL bedelli senet fotokopisi ile tarafların bildirdiği ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmıştır.

Somut olayda, davacı, çek nedeniyle borçlu olmadığını ileri sürerek menfi tespit davası açmıştır. Davacı düzenleyen imzasını inkar etmemektedir. Senedin sözleşme kapsamında verildiğini ve açık senedin doldurulduğunu iddia etmektedir. İddiasını kesin ve yazılı delillerle ispatlanması gerekir.

Yine TTK’nın 778/1-a maddesi atfıyla uygulanacak olan aynı Kanun’un 687. maddesi gereğince; senedin teminat senedi olduğuna dayalı bedelsizlik şeklinde ortaya çıkan kişisel def’înin senet hamiline karşı ileri sürülebilmesi için bile öncelikle, senedin bedelsizliğine dair def’în yazılı delille ispatlanması zorunlu olup bu iddia davacı tarafından usulüne uygun olarak ispatlanamamıştır. ...dosyasının dayanağını oluşturan teminat senedi olduğu iddia edilen senedin incelenmesinde, düzenleme tarihinin 23.07.2021 olduğu, ödeme tarihinin 01/08/2022 olduğu , lehtarı ... olduğu, ödeyecek şahsın... olduğu, cirantanın davalı ... olduğu,

senedin üzerinde 42.000-TL senedin teminat senedi olduğuna dair herhangi bir ibarenin olmadığı, senedin teminat senedi olduğu iddiasına ilişkin davacı tarafça sunulan 22.03.2011 tarihli taşınmaz satış vaadi sözleşmesine göre davacının ...ya teslim edeceğinin belirtildiği davacı tarafından cirantaya dava açıldığı, lehtara dava açılmadan cirantaya dava açılmasının mümkün olamayacağı, davalının ciranta olduğu defilerin davacı tarafça cirantaya karşı ileri sürülemeyeceği, cirantanın lehtar ile keşideci arasındaki hukuki ilişkiyi bilemeyeceği, senetin teminat senedi olduğu,

zaman aşımına uğradığı ve anlaşmaya aykırı doldurulduğuna ilişkin iddianın ileri sürülemeyeceği senedin düzenleme tarihinin 23.07.2021 olduğu, ödeme tarihinin 01/08/2022 olduğu, sözleşmenin 22.03.2011 tarihli olduğu,

tarihlerin aynı döneme ilişkin ve aynı tarih aralığında olmadığı bu nedenle davacının söz konusu senedin teminat senedi olduğuna dair davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla senedi elinde bulunduran kişinin ayrıca alt ilişkiyi ispatlamak zorunluluğu bulunmadığından kanaatiyle davanın reddine karar vermek gerekmiş İİK madde 72/4 gereğince davalının tazminat isteminin yasal koşullar oluşmadığından reddine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

...