Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/387 K.2025/112

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 29/05/2024

KARAR TARİHİ : 19/02/2025

K.YAZIM TARİHİ : 20/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Usul Hukuku kuralları gereğince, davalı şirketlere karşı dava açılmadan önce müvekkili şirket tarafından ödenen işçilik alacaklarının rücusuna yönelik yapmış oldukları arabuluculuk görüşmesi anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, müvekkili şirket 05.07.1991 tarihinde, ... unvanı ile rekreasyon alanlarının bakımı için kurulmuş olup, ...

Başkanlığı ile müvekkili şirket arasında işletme protokolü imzalandığını, müvekkili şirket halen “...” ile ticari işletmelerin kiralanması, fuar işletmeciliği gibi faaliyet kollarında çalışmalar yaptığını, müvekkili şirket faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptığını, davalı şirketler de müvekkili şirketin taşeronları olarak çalıştıklarını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ...

K. sayılı ilamı kesin olarak verilmiş olup bunun üzerine dava dışı işçinin tüm işçilik alacakları ... tarafından ödendiğini, işbu mahkeme dosyasında alınan bilirkişi raporu, karar ve ödeme dekontları dilekçe ekinde yer aldığını, toplam ödeme tutarı olan 19.782,40- TL 12.02.2024 tarihinde müvekkilinin hakediş alacaklarından kesilmiş olup işbu tutar müvekkili şirket tarafından hizmet sözleşmeleri gereği zorunlu arabuluculuk yoluna başvurularak taşeron şirketlerden talep edildiğini, bu görüşmeler kapsamında dava dışı işçinin ... kaydında görüleceği üzere,

çalıştığı taşeron şirket olan .... ile protokol yapılmış ve bu kapsamda şirket tarafından toplam 8.999,17 -TL ödeme yapıldığını, kalan 10.783,23-TL'nin yazılı davalı şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, müvekkili şirket, taşeron davalıların işçilerine ...

Belediyesi tarafından ödenen tutarı hakedişlerinden kesilmek suretiyle ödemek zorunda kaldığını, mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde, müvekkili şirketin hakedişinden kesilen ödemenin davalılarla yapılan Hizmet Alım Sözleşmesi’nin ilgili maddeleri ile ...

Şartnameler uyarınca, davalı şirketlerin dava dışı işçiye 4857 Sayılı İş Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, ödemekle sorumlu oldukları miktarların tespiti ile her bir davalının müvekkilce ödenen tutardan sorumlu olduğu miktarların belirlenerek hüküm altına alınmasını talep ettiklerini, bu hususa ilişkin olarak davalı şirketler ile müvekkili şirket arasında akdedilen sözleşme ve teknik şartnamelerin bir örneğini dilekçe ekinde sunduklarını, izah edilen ve de Mahkemece res'en gözetilecek sebeplerden ötürü.

Fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 12.02.2024 tarihinde 10.783,23-TL yapılan rücuen alacak miktarının ödeme tarihi dikkate işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranındaki miktarlar kadar tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı şirketler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 13.12.2024 tarihli dilekçesi ile: 1.000,00-TL olarak talep ve dava ettikleri rücuen alacak miktarını; Davalı ... yönünden; 1.692,59-TL olmak üzere toplam tutar 10.783,23-TL olarak ıslah ettiklerini bildirmiştir.

CEVAP

Davalı ...E Sayılı dosyasına davalı müvekkili şirkete ihbar etmemiş bu nedenle adı geçen işçilik alacaklarına ilişkin davada müvekkili hak ve menfaatlerini savunamadığını ve beyanlarını sunamadığını, davalı, mahkeme dosyasında davacı ...'ye karşı açılan mahkemenizde açılan rücu davasının, davayı ihbar etmemiş olan taraf, her türlü kusurundan sorumlu olacağından reddini talep ettiklerini, davacı ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme gereği yükümlülükler konusunda açık bir hüküm bulunmadığını, kıdem tazminatının tüm sorumluluğu kurumlara yüklenmiş bulunduğunu,

davacının dava dışı işçiye ödenen bedelin tamamının davalı şirketten talep edilmesi hukuka uyarlı olmadığını, davacının dava dilekçesinde bahsettiği Tip Sözleşme hükümleri niteliği ve içeriği usul ve yasalara aykırı olup, doğmamış bir haktan peşinen feragat edilemeyeceğinden ve meydana gelen olayda davacı şirketin ağır kusuru söz konusu olduğundan geçersiz olduğunu, davacı tarafından talep edilen ceza koşulu da haksız ve yasal mesnetten yoksundur.

Talebe konu iş kazasının meydana gelmesinde olayın oluş şekli, işçi-işveren ilişkisi, meydana gelen olaydaki tarafların kusuru vs. gibi hususlar ve adı geçen olayla ilgili mahkeme kararları göz ardı edilerek ceza koşulu talebi hukuka uygun olmayıp, ceza koşulu geçerli olmadığını, talep edilen miktarın fahiş olduğunu, açıklanan ve Mahkemece re'sen gözetilecek nedenlerle, tanıkların dinlenilmesine,

davacının, müvekkili şirket nezdinde hiç bir alacağı bulunmadığının tespitine, ve davaya cevap dilekçenin kabulü ile her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacının haksız ve yasal mesnetten yoksun davasının reddine, yargılama sonunda yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, işçilik alacaklarının rücüen tahsiline ilişkin alacak davası olduğu anlaşıldı.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsilini talep ettiği, davacı kurumun da davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler, dava dışı işçiye ait ... kayıtları ve işçiye yapılan ödemelere ilişkin evrak dosya arasına konulmuştur.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişiden alınan 01.12.2024 tarihli raporda: Yapılan inceleme ve hesaplamalar neticesinde; Davacı Şirket tarafından dava dışı işçi ... için ... ödenen 19.782,40 TL'den (ödeme belgeleri dosya kapsamında bulunmamaktadır) davalı şirketlerin sorumluluğuna düşen kısmın; ... şirketi tarafından 8.999,17 TL ödendiğini (ödemeye ilişkin kayıtlar dosya kapsamında yer almamaktadır) bakiye 10.783,23 TL kısmın davalılardan tahsilini talep etmiş olup, bu durumda davalıların sorumluluğu: ... 1.692,59 TL olmak üzere toplam 10.783,23 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından da son işveren sorumludur (... karar sayılı ilamı)

İşçilik alacakları ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekeceğinden (... karar sayılı ilamı) ve taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi, bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden, davalının işçilerinin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğinden davacının yapmış olduğu ödemenin tamamından davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir (... karar sayılı ilamı).

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rucüen tahsili istemine ilişkindir.

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile hesaplanan miktar üzerinden ve davcının talep dilekçesi dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, (... karar sayılı, ... karar sayılı ilamı) ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...