Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/297 K.2022/126

Davacı vekili 13/10/2021 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla, müvekkilinin TÜRKPATENT nezdinde 2019/109324 sayılı "..." ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun TÜRKPATENT resmi markalar bülteninde yayınlandığını;

davalı şirketin 2012/47610, 2019/102800 sayılı ve "... ...", "... istanbul" ibareleri markalarını gerekçe göstererek yaptığı itirazın kısmen kabulüne karar verilerek başvuru kapsamından 33. Sınftaki mal ve hizmetleri yönünden tümden reddine, 32 ve 35. Sınıftaki mal ve hizmetler yönünden bir kısım mal ve hizmetlerin başvuru kapsamından çıkartıldığını, bu kararına karşı müvekkilin yeniden inceleme taleplerinin bu kez TÜRKPATENT ... sayılı YİDK kararı ile nihai olarak reddine karar verilmiş,

oysa davacının davalı şirketten tamamen farklı olarak alkollü kokteyl öğrenmek isteyen kişilere ve şirket çalışanlarına ders niteliğinde hizmet veren herhangi bir lokasyonda yerleşik olmayan bu nedenle de davacının hizmet verdiği otel müşterisiyle karıştırma ihtimali imkansız olan bir iş yapmakta olduğunu; tarafların karıştırma ihtimali doğuracak ortak bir müşteri çevresi bulunmadığını; dava konusu markalar karşılaştırılırken markada yer alan sadece “...” ibaresi değil diğer unsurların da karşılaştırmada dikkate alınması gerektiğini; taraf markalarının görsel ve işitsel olarak benzer olmadığını;

... kelimesinin ... ve alkollü içecek sektöründe genel olarak kullanılan ve ayırt edici olmayan bir ibare olduğunu; bu kelimenin davalının tekeline bırakılmasının mümkün olmadığını; bu kelimenin yer aldığı onlarca kokteyl barın internet araştırması ile ortaya çıktığını; davalının markasının zayıf bir ibareden oluşması nedeni ile tescile konu olabilmekle birlikte koruma alanının dar olması gerektiğini; bu nedenle davacının markasındaki İstanbul ve ...

Design Consultancy ibarelerinin tüketici nezdinde farklılık yaratacağını; davalının söz konusu ibareyi tescil ettirerek tekelleşme amacı ile kötüniyetli olduğunu; dava konusu kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun ... sayılı kararının iptale karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının marka başvurusunda yer alan ... ibaresinin davalı şirketin markasının esas unsurunu oluşturduğunu; taraf markalarının görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzer olduğunu; taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin oluştuğunu; dava konusu kararın hukuka uygun olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin ... ... ibareli markanın sahibi olduğunu; markanın 2012/47610 sayısı ile TÜRKPATENT nezdinde tescilli olduğunu; davacı tarafından www.jiggeristanbul.com adlı internet sitesinde davalı markasının hukuka aykırı bir şekilde kullanıldığının tespit edildiğini; davacı tarafa bu konuda ihtarname gönderildiğini; ancak davacının söz konusu ihtarnameye cevap vermesine rağmen haksız kullanımına devam ettiğini; davacı tarafından yapılan marka hakkında tecavüz eylemleri ile ilgili noterde tespiti yapıldığını ve bu konuda İstanbul Anadolu ....

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nde davalı şirket tarafından açılan davanın ...

E. sayısı ile derdest olduğunu; davacının iddialarının tamamının gerçek dışı olduğunu; taraf markaları arasında iltibas tehlikesinin oluştuğunu; ... ibaresinin taraf markalarında esaslı unsur olduğunu; bu ibarenin tanımlayıcı olmadığını ve ibarenin kokteyl karıştırmak için ölçü bardak şeklindeki anlamının çok küçük bir kesim tarafından bilindiğini; dava konusu kararın davacı aleyhine verilen hüküm yönünden hukuka uygun olduğunu beyan ederek, davanı reddini istemiştir.

YARGILAMA VE DELİLLER

Mahkememizce tarafların sav ve savunmaları dinlenmiş, davaya konu TÜRKPATENT YİDK’nun ... sayılı kararı ile davacıya ait kod nolu marka başvuru dosyası ve davalı şirkete ait marka tescil belgeleri getirtilmiş, taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlıgın Tespiti ve Uygulanacak Hükümler, Delillerin Tartışılması ve Kabul Dava, Türk Patent YİDK’nun ... sayılı kararının iptali ile marka başvurusunun tescili istemine ilişkindir. YİDK kararının davacı başvuru sahibine 15/08/2021 tarihinde tebliğ edildiği, 13/10/2021 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı kanunun 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

Mahkememize uzman bilirkişi heyetinden alınan 04/04/2022 havale tarihli raporda konu ayrıntılı irdelenmiş olup özetle; "... Davacının 2019/109324sayılı marka başvurusunun davalı şirketin 2012/47610, 2019/102800 sayılı markaların ile benzer olduğu; davacının 2019/109324sayılı markasından çıkarılan 32.sınıf “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.

Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.”, 33.sınıf “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.”, 35.sınıf: “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.

Malların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.” emtialar ile davalının 2012/47610, 2019/102800 sayılı markalarının kapsamında yer alan 43.sınıf hizmetlerin benzer olduğu; davacının 2019/109324sayılı markasından çıkarılan 32.sınıf “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.

Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.” , 33.sınıf “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.”, 35.sınıf: “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller. Malların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.” emtialar yönünden iltibas tehlikesinin somut olayda oluştuğu;..." ifade edilmiştir.

6769 sayılı SMK m.6/1 hükmü kısaca, bir marka başvurusunun daha önce yapılmış başvuru veya tescilli bir marka ile “karıştırılma ihtimali” bulunması ve önceki marka ya da başvuru sahibinin itiraz etmesi koşuluyla başvurunun reddini öngörmektedir. Şu halde, iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin ve aynı zamanda başvuru ve markanın (işaretlerin) karıştırma ihtimali bulunacak derecede aynı yada benzer olması gerekir.

Karıştırma ihtimalinin değerlendirilmesinde somut olayın tüm özellikleri dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. İlke olarak mal ve hizmet benzerliği ile değerlendirmeye başlanır.

Mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken de çekişme konusu mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörler dikkate alınmalıdır.

Buna göre dava konusu başvuru'nun "..." ibaresinden oluştuğu, kapsamında 33, 32, 35 sınıftaki "32.sınıf “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.” 33.sınıf “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.” 35.sınıf:“Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.

Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.

Malların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.”" mal ve hizmetlerden oluştuğu, itiraza mesnet markaların "... ...", "... istanbul" ibaresinden meydana geldiği ve koruma kapsamlarında 43. sınıflardaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı, gözlenmektedir.

Buna göre, açıklanan kriterler çerçevesinde yapılan değerlendirmede, 32.sınıf "Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.” 33.sınıf “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.” mallar ile bunların 35.sınıfta toptan ve perakende satışı hizmetleri davalı şirketin markasının kapsamında yer alan 43.sınıf “Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri.

Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri." ile benzer olduğu gibi yakın bir ilişki içerisindedir.

Zira söz konusu içeceklerin/malların, 43.sınıf işaretli hizmetler ile sunulduğu; dolayısı ile belirtilen içecekler ile bunların tüketici ile buluşturulması, tüketiciye sunulması, konaklama, otel, motel, cafe, ... hizmetleri içerisinde tüketici ile buluşması karşısında belirtilen mal ve hizmetlerin tamamlama ilişkisi içinde olmasının yanı sıra benzerlik arz ettiği de açıktır. Bu nedenle davacının markasından çıkarılan 32.sınıf “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.

Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.” , 33.sınıf “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.”, 35.sınıf: “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller. Malların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.” emtialar ile davalının markaların kapsamında yer alan 43.sınıf hizmetlerin benzer olduğu tespit edilmiştir.

İşaretlerin benzerliğine gelince, bu değerlendirmede, önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli bir faktördür. İşaretler de parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirmeli, ancak markayı oluşturan dominant yada ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.

Somut olayda çekişmeli başvuru standart karekterle yazılmış "..." ibaresinden oluşurken; itiraza dayanak markaların standart karekterle yazılı "... ...", "... istanbul" ibarelerinden oluştuğu görülmektedir.

Davacının dava konusu marka başvurusu kelime markası olup ... ISTANBUL ibareleri ile bu ibarelerin altında daha küçük harflerle yazılı bulunan ... ibarelerinden oluşmaktadır. Davacının marka başvurusunda yer alan ... kelimesi yabancı kökenli bir kelime olup Türkçe karşılığı yaygın olarak bilinmemektedir.

Söz konusu kelimeye ilişkin yapılan araştırmada, küçük yelkenli, golf sopası gibi anlamlarının yanı sıra içki ölçeği anlamına da geldiği görülmekle birlikte Türkçe karşılığı yaygın olarak bilinen ve kullanılan bir kelime değildir. Dolayısı ile davacının markasında esaslı etki yaratan unsurlar konumlandırılış şekli de dikkate alındığında ... ISTANBUL ibareleridir.

İstanbul kelimesi Türkiye’de yer alan bir şehrimiz olması sebebi ile markada ayırt edici özelliği ... kelimesine göre daha az bulunmaktadır. Diğer yandan davacının markasında yer alan küçük puntolarla yazılı ... ibareleri İngilizce kökenli olup Kokteyl tasarım danışmanlığı anlamına gelmektedir. Bu ibareler bütünü ise başvuru sınıfları yönünden (32, 33, 35.sınıf) açıklayıcı ibareler olup markada esaslı etki yaratmamaktadırlar.

Davalı şirketin adına tescilli markalarına bakıldığında ise ... ... ve ... ISTANBUL ibarelerinden oluştukları görülmektedir. Davalı şirketin markalarının da şekil unsuru bulunmamaktadır. Dolayısı ile markada esaslı etki yaratan unsurlar kelime unsurları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Davalı şirketin markalarında yer alan ... ve ISTANBUL ibareleri ... kelimesine göre ayırt ediciliği daha az olmakla esaslı unsur daha ziyade ... ibaresi üzerinde yoğunlaşmaktadır. 2019/102800 sayılı markada ... ibaresinin yazımında sanatsal bir yazım karakteri kullanılmış ve böylelikle bu ibarenin etkisi arttırılmıştır. Türkçede yaygın olarak karşılığı bilinmeyen ... kelimesi ayırt edici ve esaslı unsur olarak davalı markalarında yer bulmuştur.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacının marka başvurusunda yer alan ... ISTANBUL ibareleri ile davalının ... ..., ... ISTANBUL markalarının benzer olduğu kanaatine varılmıştır. Zira markalarda esaslı etki yaratan ve tüketici zihninde yer bulan ... ibaresi taraf markalarında esaslı unsur olarak kullanılmıştır. Taraf markalarında ayırt ediciliği sağlayana başka bir unsur da bulunmadığından davacının 2019/109324 sayılı marka başvurusunun davalı şirketin 2012/47610, 2019/102800 sayılı markaların ile benzer olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacının markalarının kapsamından çıkarılan emtialar ile davalının markalarında yer alan hizmetler birbiri ile ilişki içerisinde olup bu ilişki hem tamamlama hem de benzerlik noktasında yer almaktadır. Hal böyle iken davalının markalarını bilen tüketici davacının markası ile karşılaştığında taraf markaları arasında bir ilişki olduğunu düşünebileceği gibi davacının markasını davalının markalarından biri de zannedebilecektir.

Diğer yandan Yargıtay HGK’nun .... sayılı ilamında da belirtildiği üzere karıştırılma ihtimalinde ölçü bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halktır. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma ihtimalidir.

Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir. Hatta, markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir” denilmektedir.

Dolayısıyla ilgili tüketicinin aldığı mal ya da hizmetin başka bir işletmeye ait olduğunu bildiği ve fakat güvendiği işletme ile malını/hizmetini aldığı işletmenin arasında ekonomik bir bağlantı bulunduğunu düşünmesi hali dahi "karıştırılma ihtimali" nin var olduğunun kabulü için yeterli olacaktır.

Somut olayda davacının 2019/109324 sayılı markasından çıkarılan 32.sınıf “Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.” , 33.sınıf “Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.”, 35.sınıf: “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.

Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, rakılar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller. Malların bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.” emtialar yönünden oluştuğu kanaatine varılmış, TÜRKPATENT YİDK'nun ... sayılı kararının iptali koşulları oluşmamıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.