Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/390 K.2024/50

: Av. ... - .... : 2- ... - ... : Av. ... - ....

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararlarının İptali)

DAVA TARİHİ : 26/09/2022

KARAR TARİHİ : 08/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/03/2024

TALEP

Davacı vekili 26/09/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Mobilya sektöründe faaliyet gösteren müvekkili şirkete ait "..." ibareli ve .... numaralı tescilli marka bulunduğunu, müvekkili tarafından .... sıra numaralı "..." ibaresine ilişkin tasarımların tescili amacıyla ...'na başvuru yapıldığını, ancak başvurunun nihai olarak ... (...) kararı ile reddedildiğini, ret gerekçesinin SMK 77/1(a) hükmü kapsamında "bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını" şeklinde olduğu ancak bu kararın yerinde olmadığını,

zira müvekkiline ait .... sayılı ve "..." logosunu haiz tescilli markalar bulunduğunu ve tasarım başvurusundan önce markaların kullanıldığını, müvekkil kullanımının ticari unvanından geldiğini ve "...." monogram markası taklit edilerek oluşturulmadığını, müvekkilin “...” logosunu kullanımın “....” yazısının müşterinin gözünü yoracağı ve beğenilmeyeceği düşüncesinden kaynaklandığını, ... kararındaki tespitlerin, değerlendirmelerin hatalı olduğundan iptalinin gerektiğini ileri sürerek;

.... sayılı tasarım başvurusu ile ilgili olarak ... tarafından alınan ... sayılı kararının iptalini ve ... numaralı tasarımın tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde ÖZETLE: Davacının dünyanın en ünlü ve lider konumundaki moda şirketlerinden olduğunu, ...

Şirketlerine ait markaların Türkiye’de ... adına tescilli olduğunu, ... sayı ile tanınmış marka statüsünde olduğunu, Türkiye’de ... markaları olarak bilinen tescillerin sahibi olduğunu, ... kararının isabetli ve hukuka uygun olduğunu, davacı tasarımlarında ürünlerin kimliğinin ve bütünsel olarak tasarımının esas unsuru olarak müvekkilin ... markalarının son derece benzerlerinin yaygın ve tekrar edecek şekilde kullanıldığını, davacı tasarımların ... markalarının bilinirliği karşısında yeni ve ayırt edici olmadığını, davacının müvekkil markalarının benzerlerini kendi adına tescil ettirmek istediğini,

davalının .... marka başvurularının ... markasından kopyalanması nedeni ile iptal edildiğini, başvurunun kötü niyetle yapılarak bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME

HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR

Dava; 6769 sayılı SMK'nın 56/4, 57/1, 57/2, 56/5, 56/6, 67/2, 64/6(c), 77/1(a) maddesine dayalı olarak, "bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı" gerekçesiyle Kurum tarafından reddedilen ... sayılı tasarım tesciline ilişkin davacı başvurusu ile ilgili olarak, ... ... tarafından alınan .... sayılı kararın iptali istemine ilişkindir.

Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'dan celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş,

06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

İptali istenen ... karar tebliğ tarihinin 22/08/2022 olduğu, 26/09/2022 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu, 6769 sayılı SMK 156 ncı maddesine göre görevli ve yetkili mahkemeye dava açıldığı anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

... ...'in .... sayılı kararında; "....sıra numaralı tasarımların koruma şartlarını taşımama, muteriz adına tescilli ... markasının benzerlerinin kullanılması, başvurunun ayırt edici olmaması, başvuruya konu tasarımlar ile ... markaları arasındaki iltibas tehlikesinin yüksek olması, başvurunun kötüniyetle yapılması, ... markasının şöhretinden yararlanmak istenilmesi ve bir fikri hakkın yetkisiz kullanımı iddialarıyla reddi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.

...

Yukarıdaki hükümler kapsamında yapılan incelemede itiraza konu .... sıra numaralı tasarımlarda yer alan “...” logosu ile muteriz adına tescilli ... markası arasında yüksek oranda benzerlik olduğu, muteriz markasının benzerinin başvuru sahibinin tasarımlarında kullanıldığı, münhasıran “...” logosundan oluşmadığı için başvuru sahibi adına .... sayı ile tescilli ... markasının veya ... sayılı ... markasının uyuşmazlığa doğrudan bir etkisinin bulunmadığı düşünülmüş ve açıklanan nedenlerle bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı gerekçesi ile itirazın kabulü gerekmiştir.

Buna karşılık muteriz tarafından ileri sürülen kötüniyet ve şöhretinden yararlanma kastı iddiaları ise ispatlanamadığından kabul edilmemiştir.

KARAR

İtirazın kabulüne ve .... sıra numaralı tasarımın tescilinin hükümsüzlüğüne, oybirliği ile karar verilmiştir..." şeklinde ifade edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE:

Tasarım, bir ürünün veya onun bir kısmının görmek veya dokunmak gibi insan duygularıyla fark edilen görünümüdür. Görünüm, ürünü veya onun üstündeki süslemeyi oluşturan çizgilerin, özel şekillerin, çevre çizgisinin, renklerin, biçimin ve/veya malzemenin sonucudur.

6769 sayılı SMK’nın 56. maddesinde tasarımın korunma koşulları düzenlenmiş olup, bir tasarımın tescili için yeni ve ayırt edici nitelikte olması gerektiği vurgulanmıştır. 6769 sayılı SMK’nın 56/f.4'e göre bir tasarımın “yeni” olması o tasarımın aynısının daha önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması anlamına gelir. Eğer herhangi iki tasarım arasında sadece küçük ayrıntıda farklılık varsa o tasarımlar aynı kabul edilir. Yenilik değerlendirmesinde temel alınan kriter mutlak yenilik, yani dünyada yenilik ilkesidir.

Bilindiği üzere, tasarımın bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içermesi hali SMK'da bir hükümsüzlük nedeni olarak değerlendirilmiş [SMK 77/1(a)], aynı zamanda bu nedenler birer tescile itiraz sebebi olarak da kabul edilmiştir. Bu kapsamda, başkasına ait bir fikri mülkiyet hakkının tescilli tasarım başvurusuna konu üründe bulunması halinde, Kurum tarafından tescilli tasarım başvurusu reddedilebilecek, hükümsüz sayılabilecektir.

Dava konusu edilen mobilya aksesuarlarının üstünde (minder, çekmece kulpu, dolap kulpu gibi) (...) monogramına benzer logonun kullanıldığı anlaşılmıştır. Davacı taraf ise müvekkiline ait olan ve evvelce tescil edilmiş "..." logosuna dayanarak, dava konusu ... kararının haksız olduğunu iddia etmiştir.

Belirtilen açıklamalar ışığında tarafların iddia ve savunmaları, tasarım tescil belgesi, ...'in ret kararına mesnet gösterilen dokümanlar, hukuki nitelendirme hariç maddi tespitler barındıran bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre:

Somut olayda uyuşmazlığın, mobilya tasarımları olmayıp, tasarımlarda yer alan "..." logosu ile davalı adına tescilli "..." monogram markası arasındaki benzerlik ve yetkisiz kullanım olup olmadığı noktasında olduğu değerlendirilmiştir.

Davacı yanın markaları incelendiğinde tasarımlarda yer alan salt "..." logo kullanımını destekler bir hak sahipliği olmadığı, ...+...başvurularının tescil sahipliği kazanmadığı tespit edilmiştir. Bununla beraber .... sayı ile tescilli ... markasının veya .... sayılı ... markasının .... sayılı “...” markasının "..." ibaresi ile birlikte konumlandırıldığı ve tek başına ve müstakil şekilde davaya konu tasarım üzerinde kullanımına izin vermediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan ... ile davalı yana ait markalar karşılıklı değerlendirildiğinde; davacı kullanımının sırt sırta şeklinde, birbirinin içine geçmiş e harflerinden oluştuğu, 3 boyutlu üçgen kesit dore şerit ile tesis edildiği görülmektedir. Davalı logosunun yine sırt sırta şekilde, birbirinin içine geçmiş c harflerinden oluştuğu (...) görülmektedir.

Bu tespitler ışığında dava konusu tasarımlardaki logonun davalı markalarının kendisini oluşturan logo ile bütünsel anlamda bir benzerliğin olup olmadığı ve tüketicilerin bu durumda bir yanılgıya düşüp düşmeyeceği tartışılmalıdır. İlk açıdan bakıldığında şekillerin görselliği değerlendirmeye alınmalı arkalarında var ise kavramsal karşılıklar değerlendirilmelidir.

Eldeki kullanım ve marka sırf harflerden oluştuğundan, yani sair figürler barındırmadığından her ne kadar markaların harflerini kısmi şekilde içerse de kavramsal kökenin zayıf olduğu görülmektedir. ...unsurları üzerinden gidildiğinde ise şekillerin yarattığı genel algı ve markayı çağrıştırma biçimi önem kazanmaktadır. Davada, "...." ve "..." harflerinin benzer kullanımları ele alındığında tek fark "...." harfinden kaynaklı yatay çizginin varlığıdır.

Bu açıdan bakıldığında salt "e" harfi kullanımı kaynaklı bir yatay çizgi olsa dahi ortalama bir tüketicinin benzerliği tespit edeceği, davacı yanın marka tanınmışlığından hareketle ilk olarak davalının "..." monogramını hatırlayacağı, daha sonra yatay çizgi nedeni ile "..." kullanımını öngöreceği değerlendirilmiştir.

Yani davacının dava konusu edilen ürün üzerindeki monogramı gören bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ilk olarak davalının "..." markası zihinde canlanması mümkün olacak ve tanınmış markaya yakınlaşma tespit edilecektir. Bilgilenmiş kullanıcı gibi ortalama tüketicinin değerlendirmesi davalının "..." monogramından bağımsız olmayacaktır.

Dolayısıyla, davalının dünyaca tanınmış ve yüksek bilinirliğe sahip "..." monogram markası ile dava konusu tasarımlar üzerinde kullanılan logonun benzer olduğu tespit edilmiş ve SMK 77/1 (a) hükmünde düzenlenen "bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı" durumunun mevcut olduğu ve böylelikle "yenilik" unsurunu öldürdüğü dosya kapsamında tespit edilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup, yukarıda açıklanan gerekçelerle, dava konusu ... kararının yerinde olduğuna kanaat getirilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.