KÜNYE
T.C. Ankara 3. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi Türk Milleti Adına Karar Vermeye Yetkili T.C. Ankara 3. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
- Karar tarihi
- 29 Şubat 2024
- Esas no
- 2023/132
- Karar no
- 2024/90
- Hakim
- ... ...
- Katip
- ... ...
- Davacı
- ... - ...
Karar Metni
4.147 kelime·21 dk okuma·12 bölüm
Av. ....
DAVALILAR
1- ... -... ... 2- ... - ... Av. ... - ....
DAVA
Marka (Marka ile ilgili Kurum Kararlarının İptali)
DAVA TARİHİ : 16/03/2023
KARAR TARİHİ : 29/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/03/2024
TALEP
Davacı vekili 16/03/2023 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: müvekkili şirketin ... sayılı "...." ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...’e başvuruda bulunduğunu, ... kod numarası alan başvurunun, .... ilanı üzerine müvekkili tarafından ... itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın kısmen kabul edilerek başvuru kapsamından 30. sınıf malların çıkarıldığını,
kalan mallar yönünden kısmen ret kararının yeniden incelenmesi talebinin nihai olarak .... (...) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira ret kararının hatalı olduğunu, müvekkili şirketin 1961 yılından bugüne özellikle bisküviler, krakerler, gofretler, pastalar, tartlar, kekler vs. ürünlerin imali, ithali, ihracı ve ticareti alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin “...” markasını çok uzun yıllardır aralıksız olarak kullandığını, “...” çatı markası altında seri marka halinde getirmeyi hedeflediğini, müvekkilinin “...” markasının ... nezdinde ... sayı ile,
“... ...” markasının da ... sayı ile tanınmış marka olarak kayıtlı olduğunu, davalı şirket markası ile müvekkili markaları arasında ayniyet derecesinde benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunduğunu, markanın sonuna eklenen “...” ekinin marka başvurusuna ayırt edicilik katmadığını, markalar kapsamındaki mal/hizmetlerin aynı/benzer ve doğrudan bağlantılı nitelikte olduğunu, dava konusu marka başvurusunun tescili halinde müvekkili şirketin tanınmış markalarının ayırt ediciliğine zarar vereceğini, davalı şirketin marka başvurusunda kötü niyetli olduğunu ileri sürerek;
... sayılı ... kararının 35. sınıfın ilgili alt sınıfında bulunan 05. sınıftaki "Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler" emtiaları ile 35. Sınıfın ilgili alt sınıfında bulunan 29, 30 ve 32. sınıfın tamamı yönünden iptaline ve ... başvuru numaralı markanın aynı sınıflar ve emtialar bakımından hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Alınan kararın usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir. Davalı şirket tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
MUHAKEME
HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR
Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/5, 6/9 dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak ... ... tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir.
Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş,
06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve
GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin ... başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının
alınan ... kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, .... sayılı ... kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.
İptali istenen ... kararının davacıya 17/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, 16/01/2023 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
.... sayılı kararında; "... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın kısmen reddi yönündeki ... kararına karşı, yayına itiraz sahibi firma tarafından, başvurunun.... sayılı "... ...", "... ..." ibareli markalara dayanılarak 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca tümden reddi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. ...
Somut olaya ilişkin yapılan değerlendirme sonucunda, itiraza dayanak olan .... sayılı "... ...", "... ... " ibareli markalar iltibasa yol açacak derecede benzer görülmüş ve bu çerçevede, ... verilen kısmi ret kararı, gerekçesi ve kapsamı isabetli bulunmuştur.
Başvuru kapsamında kalan hizmetler yönünden başvuru ile itiraz gerekçesi markalar arasında ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılma ihtimali görülmediğinden ve ihtilaf konusu ibareler arasındaki farklılıklar da göz önünde bulundurularak, başvurunun tümden reddi talebi haklı bulunmamıştır.
Ayrıca, 6769 s. SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddelerinde sayılan koşulların ortaya çıkacağına ilişkin olarak bir sonuca varmak için yeterli kanaat oluşturacak deliller, argüman ve savlar sunulmadığından, Kurul'da da bu yönde bir kanaat oluşmadığından, başvurunun 6769 s. SMK'nın 6/4 ve 6/5 maddeleri uyarınca reddini gerektirecek haklı ve geçerli bir sebep bulunmadığı görüşüne varılmış ve bu yöndeki itiraz da kabul edilmemiştir.
Sayılan nedenlerle, işbu itirazın tüm gerekçeleriyle birlikte reddine karar verilmiştir.
KARAR İtirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.
6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)
Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)
"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(9)Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.
Madde kapsamında SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için;
Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında, kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,
Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında, kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) AYNIYETİ olması,
Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia (mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.
Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.
SMK 6/5 maddesi anlamında tanınmışlıktan bahsedebilmek için ;
Toplumda (Türkiye sınırlarında) tanınmışlık düzeyine ulaşmış olması koşuluyla, tescilli bir markanın, aynı veya benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması amacıyla yapılan marka başvurusu, tanınmışlığından haksız yarar sağlanabileceği, itibarına zarar verebileceği veya ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumlarda, tanınmış marka sahibinin itirazı üzerine ret edilir.
Yargıtay içtihatlarında tanınmışlık “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir. Bu hallerde başkasının başvuru markası dolayısıyla şayet taraf markaları aynı/benzer mal/hizmet içermiyorsa ve bu marka başvurusu nedeniyle haksız yarar sağlanabileceği, onun itibarına zarar verebileceği veya onun ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hallerinde nisbi red sebebi sayılarak başvuru markası engellenebilecektir.
SMK 6/9 maddesi anlamında kötüniyet bahsedebilmek için;
Doktrin ve çeşitli yargı kararları dikkkate alınıp bakıldığında SMK 6/9'da düzenlenen KÖTÜNİYET kriteri "Marka sahibinin, markasını tescil ederken, markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, iyi niyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacı gütmesi gibi hallerde, kötü niyetli marka tescilinden bahsedilir.
Marka başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olabilmesi için, marka başvurusu sırasında kötü niyetli olarak markanın amacı ve temel işlevi dışında bir amaçla kullanılması gerekir.
Dolayısıyla kötü niyetin kabulü için, marka için başvuruda bulunan kişi, markanın temel işlevleri olan ürünün işletmeye aidiyetini sağlama ve diğer ürünler karşısında ayırt edicilik sağlama fonksiyonu dışında bir amaçla veya marka üzerindeki gerçek hak sahibinin markadan yararlanmasını engellemek veya markanın ün ve şöhretinden yararlanmak suretiyle haksız çıkar edinme gibi bir amaçla hareket etmelidir." şeklinde görüşler yer almaktadır.
Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı başvuru Markası "..." (...) 30, 35. sınıflar.
Davacı Markaları ... kararının iptali istemi bakımından itiraza mesnet gösterilen davacı şirket markaları: "... ...", "... ..." (.... ) 30. sınıf. Hükümsüzlük istemi bakımından yukarıdaki markalara ilave olarak gösterilen mesnet markalar: "... ... ...", "... " .... 05, 29, 30, 32, 38, 41. sınıflar.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 03/08/2023 havale tarihli raporda özetle;
"1. ... karar iptali davası bakımından; davacıya ait markalar kapsamında yer alan emtialar ile dava konusu marka kapsamında yer alan “35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.
Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.
Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.
Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetinin benzer olduğu,
2. Hükümsüzlük davası bakımından; davacıya ait markalar kapsamında yer alan emtialar ile dava konusu marka kapsamında yer alan “35.sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.
Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri.
Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları.
Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar.
Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetinin benzer olduğu,
3. Davacıya ait markalar ile dava konusu marka başvurusunun, görsel ve işitsel olarak düşük seviyede benzer olduğu, buna karşın markalar arasında anlamsal olarak benzerlik bulunmadığı, düşük seviyedeki benzerliğin karıştırılma ihtimaline yol açmayacağı,
4. Davacıya ait markanın tanınmış olduğu, davalıya ait marka başvurusu kapsamında yer alan “35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” emtiaları bakımından SMK m. 6/5’in uygulanma imkânı bulunduğu," ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin itirazlarını değerlendirmek üzere alınan 26/10/2023 havale tarihli ek raporda özetle "yapılan değerlendirmeler sonucunda; kök raporda varılan sonucu değiştirmeyi gerektirir bir husus olmadığı," şekilinde görüş bildirmişlerdir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "..." ibareli ve ... başvuru numaralı davalı başvurusunun 35'inci sınıflardaki:
"35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri.
Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kur utulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler.
Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.
Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.
Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" alt gruplarındaki mal ve hizmetlerin bulunduğu anlaşılmıştır.
... karar iptali davası bakımından sınıfsal değerlendirme:
İşbu davanın konusunu (05, 29, 30. ve 32. sınıf malların satışına özgülenmiş) 35. sınıf hizmetler oluşturmaktadır.
Davacının, itiraz aşamasında gerekçe olarak gösterdiği markalar 30. Sınıf emtialarda tescillidir. Dava konusu marka kapsamında yer alan ve işbu davaya konu edilen emtialar ise, (05 ve 32. Sınıf emtia satışına yönelik) 35. Sınıf hizmetlerdir. Taraf markaları kapsamında aynı/aynı tür emtia bulunmamaktadır.
Dava konusu marka kapsamında yer alan ve işbu davaya konu edilen (30 sınıf emtiaların satışına yönelik) 35. Sınıf hizmetler ile davacıya ait markalar kapsamında yer alan 30. Sınıf emtialar benzerdir. Zira bir malın üretilmesinin doğal sonucu, o malın pazarlanmasıdır. Dolayısıyla bahsi geçen emtialar ile bunların perakendeciliği hizmetleri arasında tamamlayıcılık ilişkisi söz konusu olup, bu mal ve hizmetler tüketici nezdinde benzer kabul edilmelidir.
Sonuç olarak ... iptal talepli dava bakımından, dava konusu marka kapsamında yer alan (30. sınıf emtia satışına yönelik) 35. Sınıf hizmet bakımından, taraf markaları arasında benzerlik şartı oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Hükümsüzlük davası bakımından sınıfsal değerlendirme:
İşbu davanın konusunu (05, 29, 30. ve 32. sınıf malların satışına özgülenmiş) 35. sınıf hizmetler oluşturmaktadır.
Davacının, itiraz aşamasında gerekçe olarak gösterdiği markalar 30. Sınıf emtialarda tescilli iken, bu markalara ek olarak dava aşamasında gerekçe olarak gösterilen markalar, 05, 29, 30 ve 32. Sınıf emtialarda tescillidir.
Dava konusu marka kapsamında yer alan ve işbu davaya konu edilen (05, 29., 30. ve (Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. hariç.) 32. sınıf emtiaların satışına yönelik) 35. Sınıf hizmetler ile davacıya ait markalar kapsamında yer alan 05, 29., 30. ve 32. Sınıf emtialar benzerdir. Zira bir malın üretilmesinin doğal sonucu, o malın pazarlanmasıdır. Dolayısıyla bahsi geçen emtialar ile bunların perakendeciliği hizmetleri arasında tamamlayıcılık ilişkisi söz konusu olup, bu mal ve hizmetler tüketici nezdinde benzerdir. Yukarıdaki tabloda, altı çizili mal ve hizmetler, benzer mal ve hizmetleri göstermektedir.
Sonuç olarak, dava konusu marka kapsamında yer alan “35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat.
Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kur utulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.
Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar.
Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar.
Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri bakımından, taraf markaları arasında benzerlik şartı oluştuğu anlaşılmıştır.
Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi
Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır.
Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, “BENZER” olarak değerlendirilen dava konusu mal ve hizmetlerden 05inci sınıfa özgülenmiş 35. Sınıfın son alt grup hizmetine konu malların; tıbbi içerikli gıda ürünleri olduğu, bu ürünlerin ilgili tüketicilerinin ve/veya alıcılarının çoğu zaman yetişkin kimselerden veya ebeveynlerden oluşacağı, bu kişilerin doğrudan kendi bedenleri, çocuklarının bedenleri veya besledikleri evcil hayvanlarının bedenleri için kullanacakları bu gıda ürünlerini alelade bir şekilde değil mutlak bir ön araştırma ya da profesyonel bir satış danışmanının yönlendirmeleri sonucunda satın alacağı,
bu satın alım esnasında tercihlerinde dikkat düzeyi görece yüksek bir şekilde ve bilinçli bir şekilde hareket edecek oldukları değerlendirilmiştir.
29, 30, 32inci sınıflara özgülenmiş 35. Sınıfın son alt grup hizmetine konu malların ise; “yiyecek-içecek” grubuna dahil, hemen her yaştan ve kesimden tüketiciye hitap eden ürünler olup, nadiren özel bir tüketici kesimine hitap eden, nispeten kısa zaman aralığında tercih yapılarak satın alınan, sık tüketilen gündelik ürünler olup, yüksek fiyatlı olarak nitelendirilemeyecek ürünlerdir.
Dolayısıyla, taraf markalarında benzer olarak kabul edilen emtialar yönünden ilgili tüketicilerin hem makul düzeyde bilgiye, düşük seviyede dikkat ve özene sahip sıradan tüketicilerden hem de dikkat, özen, bilgi düzeyi daha yüksek olan bilinçli tüketicilerden oluştuğu kanaatine varılmıştır.
B.Marka İşaretlerinin Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.
Dava konusu marka başvurusu, kelime ve ... unsurundan oluşan karma nitelikte bir markadır. Markanın kelime unsurunu oluşturan “... ...” ibaresi, bir dairenin içinde yer alan “merdane”yi anımsatan bir ... unsurunun ortasında konumlandırılmıştır. Markada kahverenginin tonları kullanılmıştır. “...” ibaresi, ... çevrimiçi sözlüğünde “Baklagillerden, taneleri hayvan yemi olarak kullanılan yıllık bir yem bitkisi.
Bu bitkinin mercimeğe benzeyen ve genellikle hayvan yemi olarak kullanılan tanesi.” olarak tanımlanmıştır. Bu ibare, aynı zamanda insan ismi olarak da kullanılmaktadır. “...” ibaresinden önce getirilen “...” ibaresi, kelimenin isim olarak kullanıldığı izlenimi yaratmaktadır. İsimden sonra getirilen “...” kelimesi ile oluşturulan kelime öbeği, yaygın olarak kullanılan bir kalıptır.
Dava konusu markanın esas unsuru, bir bütün olarak “... ...” ibaresi olup, bu ibare yazıldığı gibi okunmaktadır.
Davacının hem ticaret unvanının hem de çok sayıda (yaklaşık 1000 adet) önceki tarihli markalarının “...” ibaresini barındırdığı gözetildiğinde, “...” ibaresinin çatı markası niteliği taşıdığı, davacı markalarında yer alan “...” ibaresinin esas ve baskın unsurlarından biri olduğu, tüketicilerce marka olarak algılanacak kısmın “...” ibaresi olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca “...” markasının, davacı adına ... sayı ile kayıtlı tanınmış marka olduğu görülmüştür.
Davacıya ait markalar ise, bir kısmı standart bir kelime markası iken, bir kısmı ambalaj görselinden oluşan ... markasıdır. Davacı markalarının ortak özelliği “...” ibaresi olup, bu ibare aynı zamanda davacı markalarının esas unsuru ya da esaslı unsurlarından biridir. Zira davacı markalarında “Liften gelen sağlık, umut seferberliği, kalbimden, patlaklı, mini” gibi marka vasfı bulunmayan tali unsurlar bulunduğu gibi, “sultani, gönlübol” gibi ikinci bir esas unsur yer aldığı görülmüştür.
Dava konusu marka, bir bütün olarak anlamı olan bir ibare olup, dava konusu markada bulunan "... ...” ibaresinin bir bütün olarak esas unsur niteliği taşıdığı, bir diğer deyişle, dava konusu markanın esas unsurunun “... ...”, davacıya ait dayanak gösterilen markaların ise esas unsurunun/esaslı unsurlarından birinin “...” ibaresi olduğu tespit edilmiştir.
Taraf markaları arasındaki uyuşmazlık “...” ibaresini ortak olarak içermelerinden kaynaklanmakta olup, bu ibarenin ortaklığının markaları benzer kıldığı değerlendirilmiştir. Zira bütünsel olarak incelendiğinde de, taraf markalarında ... ibaresinden kaynaklı benzerlik olduğu, davacının ... ibareli markalarını tanımış ve bilen bir tüketicinin davalının ... ... ibareli markasını gördüğünde, davacı markası olduğunu düşünebileceği yönde kanaat oluşmuştur.
Sonuç olarak, taraf markaları kapsamında sınıfsal benzerlik de göz önüne alındığında, somut olay bakımından markaların ilişkilendirilmesi ihtimaline dayalı olan nispi tescil engeli şartının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME
Davacı şirket, ... nezdinde yaptığı itiraz aşamasında dosyaya herhangi bir delil sunmamış, fakat ... nezdinde yaptığı itiraz aşamasında “...” markasının tanınmış marka olarak sicile kayıtlı olduğunu ifade etmiş olup, bu kapsamda, “... + ...” ibaresi için ... sayı ile "...." ibaresi için ... sayı ile tanınmış marka tescili için 11.11.2014 tarihinde başvurular yapıldığı, bu başvuruların kabul edildiği tespit edilmiştir.
Davacı taraf, tanınmışlık ile ilgili olarak, dava dosyasına aşağıdaki belgeleri ibraz etmiştir:
• Ambalaj örnekleri
• Reklam faturaları (95 sayfa-2018-2021 tarih aralığına ilişkin)
• Reklamlar (2018-2023 tarih aralığına ilişkin)
• Marketlerdeki tanıtım görselleri
• Yurtiçi satış faturaları (155 sayfa-2019-2023 tarih aralığına ilişkin)
• Yurtdışı satış faturaları ve gümrük beyannameleri (229 sayfa)
Somut uyuşmazlık bakımından incelendiğinde davacı tarafça, itiraz aşamasında dosyaya sunulan tanınmış marka kaydına dair tescil bilgisinin başvuru tarihinin 2014 olduğu ve bu talebin kabul edildiği gözetildiğinde ve mahkememizde davacı yana ait “.../... ...” ibareli markanın “...” emtiası bakımından tanınmış marka olduğu yönünde kanaat oluştuğu, dava konusu marka ile davacı markaları arasında görsel ve işitsel olarak düşük seviyede de olsa bir benzerliğin bulunduğu, bu hususun ... kararında da belirtildiği, markanın yoğun tanıtım faaliyetleri ile istikrarlı bir şekilde uzun yıllardır kullanıldığı ve tanıtıldığı,
davacı firma ile özdeş hale geldiği ve tanınmışlığa ulaştığı değerlendirilmiştir.
Davacının tanınmış marka olarak özgülendiği “...” emtiasının, davalıya ait marka kapsamında yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmeti ile yakından ilişkili olduğu,
davalı başvuru sahibinin dava konusu marka ile “...” emtiası satması halinde, ilişkilendirme ve imaj transferi yoluyla haksız bir yararın sağlanabileceği, davacı markasının itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği kanaatine varılmıştır.
Kötü Niyet Hususunda (SMK 6/9) Yapılan Değerlendirme Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, davalı şirketin 6/9 şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup yukarıda açıklanan gerekçelerle, kısmen karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır. Davacı Masraf Dökümü: · İlk Masraf 385,40.-TL · Posta Masrafı 707,00.-TL · Bilirkişi Masrafı 3.300,00.-TL · Toplam 4.392,40-TL
Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2023/132, K. 2024/90, 29 Şubat 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama