Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/319 K.2024/93

Av. ... Av. ...

DAVA

Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/10/2023

KARAR TARİHİ : 05/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/04/2024

TALEP

Davacı vekili 03/10/2023 harç tarihli (karşı) dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarında özetle: Davacının kuyumculuk sektöründe “...” markasının gerçek sahibi olduğunu ve bu markayı ihtilafsız olarak 15 yıldır kullandığını, davalının asıl davasına mesnet aldığı markalarını 14. sınıfa giren takı ve mücevherlerde hiçbir zaman kullanmamış olduğunu, davalının markalarını bu sınıfta tescil ettirmiş olmasının gayesinin “sınıf kapatmak”tan öteye gitmediğini, halbuki SMK gereğince marka sahiplerinin tescilli markalarının kullanmakla yükümlü olduğunu,

davalının dava dosyasına sunduğu dilekçelerinde “...” markasının giyim ürünlerinin satışı ve mağazacılık hizmetlerinde kullandığını ikrar ettiğini, davalının tescilli markalarını tescillerine uygun olarak kullandığını ispatla yükümlü olduğunu ileri sürerek, davalı adına tescilli .... sayılı markaların 14. Sınıfa giren emtialar yönünden kullanmama sebebiyle iptallerini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: Her ne kadar davacı taraf dava dosyasına sunduğu dilekçelerinde davalının “...” markalarının 14. sınıfa giren emtialarda kullanmadığını iddia etmiş ise de davacının davalıya ....

Noterliği vasıtasıyla 21.07.2023 tarihinde keşide ettiği ihtarnamede davalının "..." uzantılı web sitesinde “küpe” satışını gerçekleştirdiğinin tespit edildiğinden bahsettiğini, yani davalının bu ihtarnamesi vasıtasıyla davacının “...” markasını kuyumculuk emtialarında kullanıyor olduğunu kabul etmiş olduğunu, bu ihtarnamede adı geçen "...." adlı ürünün davalının "..." ibareli markalarından biri olan ve karşı davada kısmen iptali talep edilen .... sayılı marka kapsamında üretilmiş olduğunu, davalının web sitesinden alınmış olan görselin de bu hususu tevsik ettiğini,

kuyumculuk sektöründe faaliyet gösterdiği için davalıya ihtarname çeken davacının asıl dava açıldıktan sonra davalının kuyumculuk sektöründe hiçbir zaman faaliyet göstermediği şeklindeki açıklamalarının birbirleri ile tamamen çelişkili ve davacının kötü niyetinin açık bir tezahürü olduğunu ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizde .... Esas ile açılan asıl dava .... sayılı markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini, marka hakkına tecavüz, haksız rakabetin tespiti, durdurulması önlenmesi, ticaret ünvanından terkin-değiştirme ref ve ilan istemine ilişkin olup, söz konusu davaya "karşı dava" şeklinde açılan işbu davada ise davalı adına tescilli .... sayılı markaların kullanılmaması sebebiyle 14. Sınıf bakımından iptali talebine ilişkin olduğu anlaşılmakla dosya tefrik edilmiştir.

MUHAKEME

HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR

Dava; davalı adına tescilli .... sayılı markaların kullanmama nedeniyle kısmen iptalleri istemine ilişkindir.

Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ...'den celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirket adına tescilli .... sayılı markalarının 14. Sınıfa giren mal/hizmetler yönünden 6769 sayılı SMK'nın 9. maddesi çerçevesinde kullanmama sebebiyle kısmen iptalinin gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan 31/01/2024 havale tarihli raporda özetle; "davalı adına tescilli .... sayılı markaların 6769 sayılı SMK’nın 9. ve 26. maddeleri hükümlerine uygun olarak, davalı tarafından, dava konusu edilen 14. Sınıfa giren emtialarda, pazar payı yaratacak ölçüde/ciddi biçimde kullanıldığı hususunun yeterli nicelikte, nicelikte ve içerikte delil ile ispat edilemediği, bu yüzden de söz konusu markaların, 14. Sınıfa giren emtiaların tamamı yönünden kullanmama nedeniyle (kısmen) iptalleri koşulunun oluştuğu," ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük) Markanın kullanılması Madde 9- (1) Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından ...’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir. (2) Aşağıda belirtilen durumlar da birinci fıkra anlamında markayı kullanma kabul edilir: a) Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması. b) Markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması. (3) Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir.

6769 sayılı SMK tescilli marka hakkı sahibine markasını ciddi olarak kullanma yükümlülüğü getirmiş, 556 sayılı KHK’nın yürürlükte olduğu dönem boyunca doktrine ve ... içtihatlarına yerleşmiş olan “marka sahibinin markasını ...’de ve ciddi olarak kullanma yükümlülüğü”nü 9/1-2, 19/2, 25/7 ve 29/2 maddelerinde açıkça ve lafzen de ifade ederek, tartışmasız bir biçimde marka hukukumuza yerleştirmiş, şartları varsa;

daha önceki bir tarihte tescil edilmiş olmakla beraber piyasada kullanılmayan markaların, salt tescilli olmaları nedeniyle yeni başvuruların tescil edilmesini engelleme ya da sonraki tescilleri hükümsüz kıldırma imkânı ortadan kaldırılmıştır. Böylece kullanılmayan tescilli markaların yeni girişimcilere engel olmalarının önüne geçilmiştir. Yine bu sayede tescilli markaların piyasada daha etkin ve aktif olarak kullanmaları teşvik edilmiştir.

Mevzuatta geçen “ciddi biçimde kullanım”ın ne olduğu mevzuatın lafzında açıklanmamış ise de, “Kullanma” kavramından ne anlaşılması gerektiği kısmen SMK’nın 9. maddesinde belirtilmektedir. Buna göre, tescilli markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması, markanın sadece ihracat amacıyla mal ya da ambalajlarında kullanılması, markanın marka sahibinin izniyle kullanılması kullanma olarak kabul edilir. Markanın medya ilanlarında yer alması, markayla ihalelere girilmesi, promosyonların yapılması, faturalarda markaların işletme adından farklı ve işletme adında yer alan marka unsuru öne çıkacak şekilde markasal kullanılması gibi markanın ayırt edicilik fonksiyonuna uygun kullanma halleri de SMK madde 9 anlamında kullanım olarak değerlendirilmektedir.

Kanun lafzında geçen "ciddi kullanım"dan anlaşılması gereken; herşeyden önce salt markanın iptal edilmesini önlemek amacıyla, göstermelik şekilde ve küçük ölçekte, sembolik biçimde üretim ve satış yapılması, az sayıda ve göstermelik olarak katalog, broşür, takvim vs. Basılması ve dağıtılması gibi eylemler ciddi kullanık kabul edilemez. (....)

Markanın kullanılması yükümlülüğü tescil kapsamındaki her bir sınıf ve alt sınıf mal ve hizmet için söz konusudur. Markanın birtakım mal veya hizmet bakımından kullanılması, sadece kullanımın gerçekleştiği mal veya hizmet için markayı ayakta tutar. Kullanılmayan mal ve/veya hizmet yönünden markanın iptal koşulları oluşur ve/veya markanın koruma kapsamı/korunduğu emtialar azalır.

Yukarıda yapılan açıklamalar kapsamında eldeki davaya bakacak olursak;

Dava konusu edilen markaların tescil tarihleri, 18.12.1995 ve 23.10.2015'dir. Söz konusu tarihler üzerinden, 23.10.2023 olan dava tarihinde beş yıldan fazla süre geçmiş olmakla, bu markaların kullanmama nedeniyle iptalinin ön koşulunun gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Bir markanın kullanmama nedeniyle iptali için, SMK m. 9/1 hükmüne göre tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde kullanıldığının ve bu kullanıma 5 yıl kesintisiz ara verilmediğinin ispat edilmesi gerekir. Bu doğrultuda, somut olayda incelenmesi gereken hususlar, davalının dava konusu edilen/kullanmama nedeniyle kısmen iptali talep edilen .... sayılı markalarının;

✓Davalı tarafından,

✓Dava konusu edilen 14. sınıftaki emtialarda,

✓... sınırları içerisinde,

✓Tescil tarihlerinden sonraki 5 yıl içinde/dava tarihten önceki 5 yıl boyunca,

✓ Markasal hüviyette ve pazar payı oluşturacak ölçüde ciddi bir biçimde,

✓Tescillerine uygun olarak, kullanıldığının ispat edilip edilemediği, noktalarında toplanmaktadır.

Davalı taraf, 14. sınıfa giren emtialarda markasal kullanımlarını ispata yarar delilleri arasında, dava dosyasına sadece, ... uzantılı web sitesinden alındığı belirtilen, tarih bilgisini de ihtiva etmeyen görsel sunmuştur.

Tarih bilgisi de içermeyen tek bir görselin, davalının kısmen iptali talep edilen her iki markasının da 14. sınıfa giren emtialarda, piyasa payı yaratacak biçimde, ciddi ve yoğun kullanımı ispatlamaya yeter nitelikte, nicelikte ve içerikte delil sayılamayacağı kanaatine varılmıştır.

Yukarıda ifade edildiği gibi kullanımın "ciddi" kullanım olarak ispatı gerekip, davalının kullanımı ispatlayamadığı anlaşılmakla; dava konusu edilen markaların sadece 14. sınıfa giren emtialarda (kuyumculuk, kolye, bilezik, yüzük vs.) tescilli oldukları görülmüş ve böylelikle tamamen iptal koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla aşağıdaki gibi karar verilmiştir.

Davalının, dava dilekçesinin kendisine tebliği ile cevap süresi içerisinde delillerini sunması gerekip, dilekçeler aşamasını tamamlanması ile taraflar delillerini hasretmiş olacaklarından, HMK'da belirtilen süreden (dilekçeler aşamasından sonra), HMK 145 hükmü uyarınca taraflar yeni delil gösteremezler. Markanın kullanmama nedeniyle iptali talepli eldeki davada, davalının ciddi kullanımı ispata yarar tüm delillerini en geç dilekçeler aşamasının tamamlanmasına kadar sunması gerektiğinden, bilirkişi raporu alındıktan sonra, rapora itiraz dilekçesinde sunulan deliller değerlendirmeye alınmamıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş olup; yukarıda açıklanan gerekçelerle dava konusu edilen markaların kullanımı ispatlanamadığından, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı Davacı Masraf Dökümü: · İlk Masraf 578,10-TL · Posta Masrafı 170,00-TL · Bilirkişi Masrafı 7.000,00-TL · Toplam 7.748,10 -TL