Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/33 K.2024/11

Av. ... - .... Av. ... - ..

DAVALILAR

... - (T.C.:...) ...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVA

Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/01/2023

KARAR TARİHİ : 16/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/02/2024

TALEP

Davacı vekilli 14/04/2022 harç tarihli dava dilekçesi ve beyanlarında özetle: Davalı tarafın dava konusu edilen konfetiye ilişkin faydalı modelinin yenilik unsurunu taşımadığını, ülkemizde ve dünyada halihazırda kullanılagelen bir faydalı model olduğundan hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, tescil aşamasında yenilik araştırması yapılmamasından faydalanılarak tescilinin gerçekleştiğini, dava dilekçelerine ek olarak sundukları belgelerin her bakımdan karşı tarafın faydalı modeli ile benzerlik oluşturduğunu,

davalının tescilinden 20 yıl önce 1993 yılından itibaren bu ürüne ait tesciller bulunmakta iken davalının faydalı model hakkından kaynaklı olarak müvekkilinin ticaretini önlemeye çalışmasının piyasada tekel haline gelmek istemesini hukuk düzeninin koruyamayacağını ileri sürerek, davalı adına tescilli ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili buluşunun önceki tarihli dokümanlarda yer alan diğer konfetilerdeki emniyet problemlerine önemli bir çözüm ve yenilik getiren, eksikliklere cevap veren bir buluş olduğu, yenilik unsuruna haiz olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

MUHAKEME

HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR

Dava, davalı adına tescilli ... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olunmuş, sundukları deliller toplanmış, tasarım konusu bilgi ve belgeler ...'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş,

06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE

Mahkememizce deliller toplanmış, bu kapsamda davaya konu ... sıra numaralı faydalı model işlem dosyası, taraflarca sunulan belgeler ile toplanan deliller incelenmiş, çözümü teknik ve özel bilgiyi gerektirdiği düşünülen konularda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan rapor ve ek raporun dosyadaki kanıtlarla tutarlı, delillerin değerlendirilmesi aracı olarak denetim ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 16/06/2023 havale tarihli raporda özetle; "...Davalıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin 1 ve 2 no.lu istemlerinin dosyaya sunulan deliller karşısında yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik vasıflarına sahip olduğu ve hükümsüzlüğünü gerektirecek bir durum bulunmadığı ..." ifade edilmiştir.

Dosya, dava konusu faydalı modelin yenilik unsuru bakımından sadece davacı vekili tarafından sunulan deliller kapsamında inceleme yapıldığı anlaşılmakla, itirazlar doğrultusunda inceleme yapılıp açıklama yapmak üzere ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; 13/11/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: "...Davalıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin 1 ve 2 no.lu istemlerinin dosyaya sunulan deliller karşısında yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik vasıflarına sahip olduğu ve hükümsüzlüğünü gerektirecek bir durum bulunmadığı, bu nedenle kök rapordaki görüşümüzü değiştirecek herhangi bir husus bulunmadığı..." belirtilmiştir.

Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü

Davanın açılmış olduğu tarih yeni Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 Sayılı SMK) yürürlüğe girdiği 10.01.2017 tarihten sonraki bir tarihtir.

Bu çerçevede, 6769 sayılı SMK‘nın “551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümlerinin uygulanması” başlığını taşıyan geçici 1. maddesinin (2) fıkrasının ilk ve üçüncü cümleleri, “Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır… ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır” hükümlerini taşımaktadır.

Şu halde iş bu davada davacının, davalıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü başvuru tarihinde (17/12/2013) geçerli olan mülga 551 sayılı KHK hükümleri üzerinden değerlendirilecektir.

Madde 156 – Faydalımodel belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce, Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise, yeni değildir.

Faydalımodel belgesi başvurusu sahibi veya selefleri tarafından başvuru tarihinden veya var ise rüçhan hakkı tarihinden, on iki ay önceki tarihten itibaren yayınlama veya bir başka yolla yapılan açıklama veya kullanma, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırmaz.

Faydalımodel belgesi başvurusu tarihinden önce, Türkiye'de yapılmış olan patent veya faydalı model belgesi başvuruları, faydalımodel belgesi başvurusu tarihinden sonra yayınlanmış olsalar dahi, başvuru konusu buluşun yeniliğini ortadan kaldırır.

Madde 165: Aşağıdaki hallerde faydalımodel belgesinin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:

a- Faydalımodel belgesi konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 154 üncü, 155 inci ve 156 ncı maddelerinde belirtilen, hükümlere aykırılığı ispat edilmişse,

b- Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse,

c- Faydalı model belgesi konusunun, faydalı model belgesi verilmesi için yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya faydalı model belgesi 45 inci maddeye göre ayrılmış olan bir başvuruya veya 12 nci maddeye göre yapılan başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarınıaştığı ispat edilmişse,

d- Faydalımodel belgesi sahibinin, 157 nci maddeye göre faydalı model belgesi isteme hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse.

Dava Konusu ... sayılı Faydalı Modelin "İstem 1- Buluş, tıpa tutucu ızgaralı yekpare yapılı konfeti (1) olup özelliği; silindirik dış yüzey (1.1), tıpa tutucu ızgara (1.2), tıpa tutucu ızgarayı sabitleyen kolon (1.3),süs bölümü (1.4), konfeti süs çıkış bölümü (1.5) kısımlarının tek bir parça halinde yekpare olmasıdır. İstem 2- İstem-1 e uygun tıpa tutucu ızgaralı yekpare yapılı konfeti (1) olup özelliği; tıpa tutucu ızgarayı (1.2) sağlamlaştıran ve dayanımını artıran tıpa tutucu ızgarayı sabitleyen kolon (1.3) içermesidir." istemlerini içerdiği görülmektedir.

HÜKME ESAS ALINAN DENETİME ELVERİŞLİ BİLİRKİŞİ RAPORU KAPSAMINDA YAPILAN VE MAHKEMEMİZCE DE İŞTİRAK EDİLEN DEĞERLENDİRMELER Davacı tarafından hükümsüzlük iddiasına ilişkin olarak dosyaya sunulan ... sayılı “Tutma kısmından dairesel çevirme ile patlatılan silindirik konfeti” başlıklı faydalı model ile dava konusu ... sayılı faydalı modelin karşılaştırması: .... sayılı faydalı model belgesinin 1 no.lu bağımsız istemindeki özelliklerin tamamı ... no lu faydalı modelde bulunmadığından söz konusu doküman karşısında ... sayılı faydalı model belgesinin ... no.lu istemlerinin tamamı yenilik niteliğine sahiptir.

... sayılı “Konfeti atma paratında geliştirme” başlıklı faydalı model ile dava konusu ... sayılı faydalı modelin karşılaştırması ... sayılı faydalı model belgesinin 1 no.lu bağımsız istemindeki özelliklerin tamamı ... no lu faydalı modelde bulunmadığından söz konusu doküman karşısında ... sayılı faydalı model belgesinin ... no.lu istemlerinin tamamı yenilik niteliğine sahiptir.

... sayılı “Çevirmeli konfeti” başlıklı faydalı model ile dava konusu ... sayılı faydalı modelin karşılaştırması ... sayılı faydalı model belgesinin 1 no.lu bağımsız istemindeki özelliklerin tamamı ... no lu faydalı modelde bulunmadığından söz konusu doküman karşısında ... sayılı faydalı model belgesinin ... no.lu istemlerinin tamamı yenilik niteliğine sahiptir.

... sayılı patent ile dava konusu ... sayılı faydalı modelin karşılaştırması ... sayılı faydalı model belgesinin 1 no.lu bağımsız istemindeki özelliklerin tamamı ... sayılı patent dokümanında bulunmadığından söz konusu doküman karşısında ... sayılı faydalı model belgesinin ... no.lu istemlerinin tamamı yenilik niteliğine sahiptir .

... sayılı patent ile dava konusu ... sayılı faydalı modelin karşılaştırması ... sayılı faydalı model belgesinin 1 no.lu bağımsız istemindeki özelliklerin tamamı ... sayılı patent dokümanında bulunmadığından söz konusu doküman karşısında ... sayılı faydalı model belgesinin ... no.lu istemlerinin tamamı yenilik niteliğine sahiptir.

... sayılı patent ile dava konusu ... sayılı faydalı modelin karşılaştırması ... sayılı faydalı model belgesinin 1 no.lu bağımsız istemindeki özelliklerin tamamı ... sayılı patent dokümanında bulunmadığından söz konusu doküman karşısında ... sayılı faydalı model belgesinin ... no.lu istemlerinin tamamı yenilik niteliğine sahiptir.

... sayılı Faydalı Model Belgesinin Dava Dosyasında Bulunan Delillerle Yenilik Karşılaştırması

Patentlenebilirlik kriterlerinden “Yenilik” değerlendirilmesinde öncelikle buluştaki bağımsız (ana) istem(ler) ve bağımsız istem(ler)e bağlı olarak ifade edilmiş olan bağlı istem(ler) belirlenir. İlk olarak bağımsız istem(ler)in yenilik değerlendirilmesi yapılır. Tekniğin bilinen durumunu gösteren dokümanlardan herhangi birisinde, bağımsız istem(ler) deki teknik özelliklerin tamamı mevcut değilse o istem(ler) in yeni olduğu kabul edilir. Bağımsız istem(ler)in yenilik kriterine sahip olduğu belirlenmişse ona bağlı olarak ifade edilen bağlı istem(ler)in de yeni olduğu kabul edilir. Diğer taraftan, bağımsız istem(ler)in yeni olmadığı durumlarda, bağımlı istemlerin her birinin ayrı ayrı yenilik incelemesinin yapılması gereklidir.

Ayrıca, “Yenilik” incelemesi yapılırken; faydalı model konusu, tekniğin bilinen durumuna dâhil olup yeniliği ortadan kaldırabilecek unsurların her biri ile ayrı ayrı karşılaştırılır. Herhangi bir faydalı model belgesinin yenilik kırıcı dokümanlar ile karşılaştırılmasında faydalı model belgesinin her bir isteminde belirlenen unsurların tamamının birlikte, yeniliği ortadan kaldırdığı iddia olunan önceki (tek bir) dokümanda açıklanıp açıklanmadığı incelenir.

Zira söz konusu faydalı model belgesinin istemlerinde belirtilen ve korunmak istenen unsurların farklı biçimde bir veya birden çok önceki dokümanda yer almış olması faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırmaz.

Buna göre, yenilik incelemesinde tekniğin bilinen durumuna ait dokümanların tek tek değerlendirilmesi neticesinde, istemde yenilik kattığı iddiasıyla belirtilen bütün unsurların incelenen önceki dokümanda / delilde yer almaması durumunda, bu istem 551 sayılı KHK’ya göre yeni olarak nitelendirilir.

Dava konusu ... sayılı faydalı model ana istemindeki unsurların tamamını içeren bir yapılanma davacı delillerinde açıklanmamıştır. Özetlemek gerekirse dava konusu faydalı modele konu yapılanmada yer alan “tıpa tutucu ızgara” ve “tıpa tutucu ızgarayı sabitleyen kolon” unsurları davalı faydalı modelindeki yapılanmada mevcut değildir.

Davacı tarafından sunulan 05/07/2023 tarihli dilekçede, davacının yeniliğe karşıt doküman olarak sunduğu delillerin hiçbirinde bulunmayan “Tıpa tutucu ızgara” ve “tıpa tutucuyu sabitleyen kolon” özelliklerinin söz konusu faydalı modele yenilik niteliği kazandırmadığı iddia edilmektedir. Ancak Türk hukukunda, .... uygulamalarına paralel olarak “fotografik yenilik” ilkesi uygulanmaktadır.

Buna göre önceki tarihli başvuruda açıklanan bilgilerin aynısı veya uzman kişinin özel bir çaba göstermeksizin doğrudan ve otomatik olarak başvurudan çıkardığı bilgiler sonraki başvuru açısından patent engeli oluşturacak; buna karşılık, örneğin önceki tarihli başvuruda açıklanan unsurların eşdeğerleri dikkate alınmayacaktır. Bu açıdan ... uygulamaları “dar” yenilik kavramını tercih etmiştir. (....)

Buna göre; davacı delillerinin hiçbirinde “tıpa tutucu ızgara” ve “tıpa tutucu ızgarayı sabitleyen kolon” unsurları bulunmamaktadır. Söz konusu parçaların emniyeti sağlamasının yanı sıra entegre olarak oluşturulduğu ... no lu dokümanda açıkça belirtilmiştir. Dolayısıyla söz konusu özelliklerin mevcut teknikten farklı ve alternatif olarak oluşturulan bir yapılanma olarak değerlendirilmiştir. Dosya kapsamında başkaca bir delil de yer almadığı için davacı iddialarının ispat bulmadığı, yani dava konusu faydalı modelin yenilik vasfına sahip olduğu ve hükümsüzlüğünü gerektiren bir durum bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; somut olayda dava konusu ... no'lu faydalı modelin hükümsüzlüğü koşullarının mevcut olmadığı kanaatine varılmış bu sebeple davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸ ¸