Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/421 K.2022/508

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Davalı tarafından portör tellerinden kaynaklı toplam 565.683,58 TL'nin müvekkili şirketin yer aldığı adi ortaklığa ait Kesin Teminat Mektubundan tahsil edileceğini bildirdiğini, iddia edilen portör telleri ile ilgili müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu ve borcu bulunmadığını, Müvekkili şirketin ortaklarından biri olan Adi Ortaklık ile davalı TCDD'ye ait "Kayseri- Boğazköprü —Ulukışla - Yenice, Yenice-Mersin - Adana- Toprakkale Hat Kesimine Elektrifikasyon Tesisleri Kurulması Yapım İşi Kısım V" işin üstlenildiğini ve iş tamamlanarak davalıya teslim edilmiş olduğunu,

üstlenilen iş kapsamında müvekkili şirketin davalı kuruma Teslim Ettiği Kesin Teminat Mektuplarının.

15.08.2013 tarihinde Ziraat Bankası'ndan alınan 2109KRTM13000133 numaralı 329.000.-TL'tik, 16.07.2014 tarihinde T.Ekonomi Bankası'ndan alınan 262.102.286.138 numaralı 1.600.000.-TL'lik, 04.09.2015 tarihinde T Bank alınan 02215KS10113 numaralı 480.000.-TL'lik, 03.03.2016 tarihinde Vakıfbank'tan alınan 7100093518 numaralı 254.310,89 TL'lik, 23.03.2016 tarihinde Türk Ekonomi Bankası'ndan alınan 262.102.885.138 numaralı 50.769.-TL'lik, olmak üzere toplam 2.714.079,89 TL'lik kesin teminat mektubu verilmiş olduğunu, projenin tamamlanıp teslim edildiğini, müvekkili şirketin davalıdan herhangi bir hakediş alacağı kalmadığını,

yalnızca kesin teminat mektuplarının davalı uhdesinde bulunduğunu, ...tarafından gönderilen yazıda davaya konu kesinti tutarının teminat mektuplarının nakde çevrilmesi suretiyle karşılanacağının bildirilmiş olduğunu, davalı ...deposuna indirilerek teslim edilen tüm malzemelerin zilyetlik ve sorumluluğu TCDD'ye geçtiğini, bu aşamadan sonra müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olmadığını, teslimatlardan sonra ...deposunda hırsızlık olayları yaşanmış olduğunu, ...deposunda yer alan ürünlerin gerek hırsızlık gerekse sebebi bilinmeyen nedenlerle yok olması sebebiyle,

TCDD'nin Savcılığa suç duyurusunda bulunmuş olduğunu ve bu davanın sonucunun beklenildiğini, müvekkilince yerine getirilmesi gereken edimler eksiksiz şekilde yerine getirdikten sonra, malzemeler davalı ...sorumluluğunda iken müvekkili dışında gelişen olaylara ilişkin olarak müvekkiline herhangi bir kusur ve sorumluluk atfedilebilmesinin mümkün olmadığını, TCDD'ye teslimi gerçekleştirilen ürünlerde yaşanılan eksikliğin müvekkili Kesin Teminat mektubundan kesinti yoluyla tahsiline gidilebilmesi mümkün olmadığı için işbu davanın ikame edilmiş olduğunu,

müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirerek sözleşmede belirlenen miktarda portör telini davalı TCDD'ye teslim ettiğini, Öncelikle dava konusu kesin teminat mektubundan yapılacak kesintinin durdurulması konusunda teminatsız veya uygun görülecek teminat mukabili dosya üzerinden işbu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, dava konusu Kesin Teminat mektubundan yapılacak kesintiyi engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla İhtiyati Tedbir Kararı verilmesine,

davalı aleyhine açılan menfi tespit talepli davanın kabulü ile müvekkili şirketin davalıya herhangi bir borcu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi” talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili dilekçesinde özetle.

13.05.2020 tarih 133396 sayılı ...Teftiş Kurulu Başkanlığı raporunda" Syenerji - Emreray İş ortaklığı yüklenimi altından yapımı tamamlanan BTEP Kısım -V işi kapsamında 13.527 metre portör eksikliğinin ilk etapta sevk edilen ve herhangi bir tutanağa girmeyen makaraların bu esnada eksilmesinden veya söz konusu portör tellerinin Satın Alma ve Stok Kontrol Müdürlüğüne hiç gelmemesinden kaynaklandığı, bu durumunda eksikliğin nereden ve nasıl oluştuğunun tespitini engellediği,

yüklenici iş ortaklığının eksikliğe konu olan 13.527 metre portör telini de Adana Satın Alma ve Stok Kontrol Müdürlüğüne sevk ettiği beyan edilmiş ise de , söz konusu makaralar kontrol teşkilatı üyelerince tutanakla teslim alınmadığından veya yapılan sayımlarda bu malzemelere ilişkin herhangi bir makara numarasında rastlanılmadığından bu malzemelerin Teşekkülümüze teslim edildiğini kabul etmenin ve karşılığında ücret ödemesinin de mümkün olmadığı Yapım işleri Genel Şartnamesinin 24.maddesinde geçen Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı,

kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri geçici hakkedişlere girmiş olsa bile yüklenicinin daha sonraki hakkedişlerinden veya kesin hakkedişinden ya da teminatından kesilir" hükmü gereğince yüklenici firmadan kesinti yapılması gerektiği" kanaatine varıldığını, bu kapsamda 1 metre portör telinin rayiç bedeli 41,81885 TL olarak tespit edilmesi üzerinde dava konusu işin yüklenicisi Şahin Yılmaz Enerji İnş.Taah.San. ve Tic.Ltd.Şti-Emre Ray Enerji İnşaat San. ve Tic.

Ltd. Şti İş ortaklığından 13.527 X 41,81885=565.683,58 TL tutarında bedelin ödenmesi istenilmişse de sonuç alınamadığını, Şahin Yılmaz Enerji İnş.Taah.San. ve Tic.Ltd.Şti-Emre Ray Enerji İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti İş ortaklığının 23.07.2020 tarihli ve SY-EMR.710-20-1057 sayılı yazısı ile 13.527 metre portör telinin Er Bakır Elektrolitik Bakır Mamülleri A.Ş'ye sipariş geçildiği, yapılacak kabul sonrası 10 Ağustos 2020 tarihinde depolarımıza teslim edileceği belirtildiği, 12.08.2020 tarihli ve SY-EMR.710-20-1058 sayılı yazı ile fabrika kabul testi talep edildiği, fabrika test heyeti tarafından 24-25.08.2020 tarihlerinde Erbakır firmasında 5 makara portör teli teste tabi tutulmuş olup, test sonucu olumlu çıkmıştır ve sevk edilebileceği belirtildiği,

ancak söz konusu portör telleri de Adana Malzeme ve Stok Kontrol Müdürlüğü deposuna teslim edilmediğini, dolayısıyla Yapım işleri Genel Şartnamesinin 24.maddesi kapsamında işlem yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Teknik şartname ve tüm ihale evrakı, ticari defterler, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı Şirket ile dava dışı Şirketin oluşturduğu adi ortaklığa ihale edilen eser sözleşmesine konu iş nedeni ile iş ortaklığını oluşturan şirketler tarafından davalı iş sahibi konumundaki idare’ye verilen Banka teminat mektuplarının ihale konusu portör tellerinin eksik teslim edilmesi nedeni ile kısmen nakde çevrilecek borç miktarı yönünden menfi tespit istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

...İşletmesi Genel Müdürlüğü, Adana 6.Bölge Müdürlüğü tarafından, Emre Ray İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti”ne gönderilen 02.07.2020 tarih ve 57942435-849.01-F.183959 sayılı Portör Bedeli konulu yazısında.

Teftiş Kurulu Başkanlığının 13.05.2020 tarihli raporunda, “Syenerji-Emreray iş ortaklığı yüklenimi altında yapımı tamamlanan BTEP Kısım -V işi kapsamında 13.527 metre portör eksikliğinin ilk etapta sevk edilen ve herhangi bir tutanağa girmeyen makaraların bu esnada eksilmesinden veya söz konusu portör tellerinin Satın Alma ve Stok Kontrol Müdürlüğüne hiç gelmemesinden kaynaklandığı, bu durumda eksiliğin nereden ve nasıl oluştuğunun tespitini engellediği,

yüklenici iş ortaklığının eksikliğe konu olan 13.527 metre portör telini de Adana Satın Alma ve Stok Kontrol Müdürlüğüne sevk ettiği beyan edilmiş ise de, söz konusu numaralar kontrol teşkilatı üyelerince tutanakla teslim alınmadığından veya yapılan sayımlarda bu malzemelere ilişkin herhangi bir makara numarasına rastlanılmadığından bu malzemelerin Teşekkülümüze teslim edildiğini kabul etmenin ve karşılığında ücret ödenmesinin de mümkün olmadığı Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 24. Maddesinde geçen sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı,

kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri geçici hakkedişlere girmiş olsa bile yüklenicinin daha sonraki hakkedişlerinden veya kesin hakkedişinden ya da teminatından kesilir.” hükmü gereğince yüklenici firmadan kesinti yapılması gerektiği belirtildiği anlaşılmıştır.

...İşletmesi Genel Müdürlüğü, Adana 6.Bölge Müdürlüğü tarafından SYENERJİ Şahin Yılmaz... Ray İnş. Taahh. San. Ve Tic. Ltd. Şti ne gönderilen 13.07.2020 tarih ve 66356288-755.07.99-E.195468 sayılı Portör Teli Eksikliği konulu yazısında. Teftiş Kurulu Başkanlığının 13.05.2020 tarihli raporunda “Syenerji Şahin Yılmaz - Emre Ray İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. İş ortaklığı” yüklenimi altında yapımı tamamlanan BTEP Kısım -V işi kapsamında.

Kontrol Teşkilatı üyelerince tutanakla teslim alınmayan veya yapılan sayımlarda bu malzemelere ilişkin herhangi bir makara numarasında rastlanılmayan 13.527 metre portör eksikliği ile ilgili olarak, Yapım işleri Genel Şartnamesinin 24.maddesinde geçen Sorumluluğu yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi şartnameye uymayan işlerin bedelleri geçici hakedişlere girmiş olsa bile yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden ya da teminatından kesilir" hükmü gereğince iş ortaklığınızdan kesinti yapılması gerektiğinin belirtildiği, yapılan piyasa araştırması neticesinde.

65 mm2 portör teli 1 metre güncel rayiç bedeli fiyatının 41,81885 TL olarak belirlendiği, ...6. Bölge Müdürlüğü, (Adana) Muhasebe ve Finansman Servis Müdürlüğü tarafından gönderilen 01.07.2020 tarihli yazıda, BTEP Kısım V yüklenici iş ortaklığından, 13.527 X 41,81885- 565.683,58 TL tutarında bedelin tahsil edilmesi belirtildiği, iş bu yazının tarafınıza tebliğ tarihi itibariyle 15 (onbeş) iş günü içinde söz konusu bedel olan 565.683,58 TL tutarın Teşekkülüne ödenmesi,

aksi durumda ikinci bir ikazda bulunmaksızın " Kayseri- Boğazköprü- Ulukışla - Yenice, Yenice - Mersin - Adana - Toprakkale Hat Kesimine Elektrifikasyon Tesisleri Kurulması Yapım İşi Kısım V" e Teşekkülümüzdeki hakedişlerinizden veya nakit blokelerinizden, yok ise Teşekkülümüzdeki İş Ortaklığına ait kesin teminat mektubundan tahsil edileceği, hususunun bildirildiği tespit edilmistir.

...İşletmesi Genel Müdürlüğü Mahkemeye gönderilen 14.10.2020 tarihli 39994863-152.02- E.294020 sayılı yazısında; davanın “Kayseri-Boğazköprü-Ulukışla-Yenice, Mersin-Adana-Toprakkale hat kesimine elektrifikasyon tesisleri kurulması yapım işi Kısım V” sözleşmesi ile ilgili olduğundan, bu sözleşme kapsamında düzenlenen hakediş evrakları, kesin hesap dosyası ve kesin portör teli metrajları, geçici kabul tutanakları ile portör tellerinin teslimine ilişkin tutanakların mahkemeye gönderildiğini, Mahkemede görülmekte olan ihtilaflı konu dolayısıyla söz konusu sözleşmenin kesin kabulünün yapılmamış olduğunu ve bu işe ilişkin kesin teminat mektubunun Teşekküllerinde tutulduğunun” bildirildiği anlaşılmıştır.

Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan 22/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Taraflar arasında yapılan sözleşme kapsamında, ihale konusu iş kapsamında teslim edilmesi gereken 13.527 metre portör malzemesinin eksik teslim edildiği, dava konusu işin sözleşmeye uygun olarak tamamlandığı ve kesin hesabının tarafların mutabakatı ile düzenlendiği,

Yapım işleri genel Şartnamesinin 25. Maddesine göre, eksik teslim edilen portör malzemesi ile ilgili olarak hakedişe giren 18,00 TL birim bedel üzerinde hesaplama yapılması gerektiği, teslim edilmeyen malzemenin bedelinin 243.486,00 TL olacağı, davalı alacağının, kesin hesabın düzenlenmesi nedeniyle, kesin hesaptan mahsup imkanının ortadan kalktığı, malzeme bedelinin davacı tarafından karşılanmaması halinde, davalı idarenin teminat mektubunu nakde çevirerek alacağını tahsil edebileceği, dava tarihinde meri olan teminat mektuplarının 243.486,001TL kadar kısmının nakde tahvil edilebileceği mütalaa olunmuştur.

Mahkememizce portör tellerinin rayiç fiyat üzerinden hesaplama yapılabilmesi için ilgili firmalara müzekkere yazılmış. Sarkuysan Firması tarafından mahkemeye gönderilen 28.09.2021 tarihli yazıda, Emre- Ray firmasına verilen portör tellerinin (65 mm2 19x 2,10 ve 37x 1,50 mm cu 0,4 Mg) 2020 yılı ortalama fiyatının 8.225,63 $/Ton olduğu, ... Firması tarafından mahkemeye gönderilen 04.10.2021 tarihli yazıda ise müvekkil şirket müşterisi...- Ray firmasına yapılan satışları göre, portör tellerinin ortalama satış fiyatının KDV hariç 8,56 USD/Kg olduğu belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazı üzerine portör tellerinin rayiç fiyat üzerinden hesaplama yapılması ve Teftiş Kurulu Başkanlığının raporu da değerlendirilerek ek rapor alınması istenilmiş. Alınan ek raporda özetle; taraf vekillerinin bilirkişi kök raporuna karşı yapmış oldukları itirazlarının yerinde olmadığı, bilirkişi kök raporumuzda bir değişikliğin yapılmasını gerektirecek bir hususun bulunmadığı, sonradan dosyaya intikal eden belgelere, 13.527 metre portör telinin serbest piyasa rayiçlerine göre dava tarihi itibariyle bedelinin 509.656,93 TL olacağı mütalaa edilmiştir.

Davacının dava dilekçesinde belirttiği portör telleri ile ilgili hırsızlık iddiası ile ilgili araştırma yapılmış, ...Modernizasyon Daire Başkalığı'nın 11.04.2022 tarih 116206 sayılı ve ...6. Bölge Müdürlüğü Demiryolu Modernizasyon Servis Müdürlüğü (ADANA), 11.04.2022 tarih, 116465 sayılı yazıları ile hırsızlık konusuna ilişkin herhangi bir belge olmadığı bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporuna göre, Teftiş Kurulu Başkanlığının 13.05.2020 tarihli raporunda da belirlendiği üzere davacının 13.527 metre portör telini teslim ettiğini kanıtlamakla yükümlü olduğu, ancak davacının eksik olan 13.527 metre portör telini teslim ettiğini dosya kapsamından kanıtlayamadığı,

ayrıca davalı kurumun sorumluluğunda hırsızlık olayının gerçekleştiği iddia etmiş ise de buna ilişkin yapılan araştırma da herhangi bir hırsızlık durumuna rastlanılmadığı anlaşılmış olup bu kapsamda davacının davalıya 13.527 metre portör telini eksik teslim ettiği kanaatine varılarak hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere 13.527 metre portör telinin serbest piyasa rayiçlerine göre dava tarihi itibariyle bedelinin 509.656,93 TL olacağı, davalının belirlemiş olduğu 565.683,58 TL tel bedelinden,

bilirkişinin belirlediği 509.656,93 TL düşürülmesi sonucu taleple de bağlı kalınarak davacının davalıya 50.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸