Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/665 K.2023/285

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 10/11/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 22/08/2017 tarihinden itibaren...'da faaliyet gösterdiğini, alacak ve borçlarına ilişkin ödemelerini banka hesapları üzerinden gerçekleştirdiğini, yine banka hesapları üzerinden işlem yapmak istediğinde hesabında bloke olduğunu gördüğünü, banka ile iletişime geçtiğinde üzerinde ... numaralı 12.980,00 TL bedelli, 19/08/2020 tarihli GIB2020000000017 numaralı 20.060,00 TL bedelli, 14/07/2020 tarihli GIB2020000000013 numaralı 12.980,00 TL bedelli ve 14/07/2020 tarihli GIB2020000000012 numaralı 20.060 TL bedelli faturaların gösterildiğini,

davacının bu faturalardan kaynaklı davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin yalnızca ekte sunulan iş makinesi kiralama sözleşmesinden kaynaklandığını, bu sözleşmeden kaynaklanan ödemelerin davalıya gerçekleştirildiğini, söz konusu sözleşme dışında başka bir ticari ilişki bulunmadığını, ekte sunulan 01/07/2020 tarihli sözleşmede bahsi geçen... şase ve ... motor seri numaralı iş makinesinin 2 aylık süre ile 17.000,00 TL +KDV bedelle davalıdan kiralandığını, iş makinesinin davacının KKTC'deki işyerinde çalışmak üzere 14/07/2020 tarihinde sevk edildiğini,

davalı bünyesinde çalışan iş makinesi operatörleri ... ve ...'in çalışma izni alabilmeleri için davacının bünyesinde SGK girişlerinin gerçekleştirildiğini, operatörlere ödenen maaş ve SGK primlerinin davalı firmanın hak edişlerinden kesilmesinin kararlaştırıldığını, ekte sunulan sözleşmenin 2. maddesinde operatörlerin sadece yemek ve konaklamasının davacı tarafından karşılanmasının kararlaştırıldığını, maaş ve SGK ödemesine dair sözleşmede hüküm olmamasına rağmen bunların davacı tarafından karşılandığını ve davalının hak edişinden kesildiğini,

sözleşmenin 7.maddesine göre makinenin motor ve yürüyeninde oluşabilecek hasarların makine sahibine ait olduğunu, davacının kiraladığı iş makinesinin motorunda hasar meydana geldiğini ve 25 gün çalışamadığını, motorda meydana gelen arızanın tamir masraflarının davacı tarafından karşılandığını, davacının sorumluluğunda olmayan arıza onarım bedelinin üstlenilmesi ve davalı operatör işçilerinin SGK ve maaş ödemelerine de davacının katlanması karşılığında davalının sözleşmeye aykırı olarak icra takiplerine başlamasının kötü niyetli olduğunu, ekte sunulan cari hesap ekstresine göre ...

S 770 makinesinin 1 aylık kira bedeli olan 17.000,00 TL +KDV ( 20.060,00 TL) ile hidromek kanal kazıyıcı ve yükleyici iş makinesi kira bedeli olan 11.000,00 TL +KDV ( 12.980,00 TL) olmak üzere toplam 33.040,00 TL 'nin icra takibindeki asıl alacak tutarı ile aynı olduğunu, söz konusu tutarın cari hesap ekstresine girişinin yapıldığını ve cari hesap ekstresinde davalı şirketin operatörlerine ödenen Temmuz ayı maaş ve SGK primlerinin mahsup edildiğini, mahsup ile birlikte 29.186,64 TL 'nin 14/08/2020 tarihinde davalıya ödendiğini, davalının 3.853,36 TL tutarlı asıl alacak miktarını talep etmesinde hukuki yarar bulunmadığını,

ekte sunulan tahsilat makbuzundan anlaşılacağı üzere 3.853,36 TL'nin davalıya ödendiğini, ilk ayın faturasının kesilerek davalı firmaya ödeme yapıldığını, davalı firmanın operatörlerinin Ağustos ayı maaş ve SGK primlerinin mahsup edilmesiyle birlikte sözleşme gereği davalının sorumluluğunda olan 4.060,00 TL arıza onarım bedelinin müvekkili tarafından üstlenildiğini, davalı şirket yetkilisi ile görüşüldüğünü, davalının ...

S770 makinesinin 25 gün çalışmaması ve mahsup edilen giderlerin bulunması nedeniyle tam çalışan hidromek kanal kazıyıcı ve yüklenici iş makinesi bedeli olan 11.000,00 TL +KDV ( 12.980,00 TL) 'yi fatura etmesi gerekirken ...

S770 makinesini de tüm çalışmış gibi fatura ettiğini, operatör işçilerin maaşı, SGK primleri ( toplam 4.649,42 TL) ve arıza bedeli ( 4.060,00 TL) ile kanal kazıyıcı ve yüklenici iş makinesinin kira bedeli ( 12.980,00 TL) mahsuplaştırıldığında 4.270,58 TL alacağın olması gerekirken davalının 3.853,36 TL ve 33.040,00 TL asıl alacak olarak takibe geçmesinde hukuki yararı olmadığını, kanal kazıyıcı ve yüklenici iş makinesinin kira bedeli olan 11.000,00 TL +KDVnin davalı şirket tarafından mahsup edilecek tutarlar üzerinde olduğu anlaşıldığı için fatura edilmediğini ve davacı tarafından muavin defterine girişinin yapılmadığını,

davalının icra takibinin haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli olduğunu belirterek, davanın kabulüne, hacizlerin kaldırılmasına, borçlu olunmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 13/12/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle, davacının ...

S 770 iş makinesini davalıdan iki aylığına kiraladığını ve ödemelerini eksik yaptığını, ... ve ...'in davacı bünyesinde çalışıp işçilik ücret alacakları ve SGK prim masraflarının davalı hak edişlerinden kesileceğine dair taraflar arasında herhangi bir anlaşmanın bulunmadığını, davalının şifahen edindiği bilgilere göre davacının ... ve ...'i hala bünyesinde çalıştırdığını, davalının davacı bünyesine donanımlı işçi kazandırdığını, ekte sunulacak evraklardan anlaşılacağı üzere arıza yaptığı iddia edilen makinenin adi yakıt kullanımından kaynaklı olarak arıza yaptığını,

basiretli bir tacirin adi yakıt kullanımından kaynaklı olarak meydana gelen arızanın genel hukuk kaideleri ve hakkaniyet gereği kiracıyı bağlayacağını, bu durumla ilgili müspet zarar ve aracın kiralama bittikten sonraki dönemlerde aynı sebepten dolayı verdiği arıza onarım bedelleri ile ilgili olarak arabuluculuğa başvurduğunu ve sürecin anlaşamama ile sonuçlandığını, makinenin arızası adi yakıt kullanımından kaynaklandığından davacının ilgili makineyi 07/09/2021 tarihinde servise soktuğunu ve ödemesini yaptığını, davacının ilgili makinenin 25 gün çalışmadığı iddiasını ispatlar delil bulunmadığını,

3.kişilerle anlaşarak düzenlenecek sonradan temini mümkün belgelere muvafakatlerinin bulunmadığını, davacının iddiasının geçerli olduğu düşünülse dahi işbu durumu 8 gün içinde davalıya bildirmesi gerektiğini, davacının dilekçesinde açıkça ikrar ettiği üzere ilgili makineleri 2 ay kullandığı ve bu makinelerin kiralanmasından kaynaklı olarak ortaya çıkan 2.ayın kira ödemesini yapmadığını, davacı tarafından sunulan muavin defter kaydının kiralamanın ilk ayına ilişkin olduğunu, davacının 3 ay boyunca defterlerine işlediği borcu davalıya ödemediğinin davacı ikrarları ve ticari defterlerin incelenmesinden alacağın ortaya çıkacağını ileri sürerek,

davanın reddine, davalı lehine %20 oranında tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, " Davacı ile davalı arasındaki iş makinesi kira sözleşmesi uyarınca davacının kiralayan, davalının kiracı olduğu, davalı tarafından kira bedeli alacağı için faturaya dayalı icra takibi yapıldığı, sözleşmeye göre davalı tarafça ödenmesi gereken operator işçilerin maaşı, SGK primi, arıza onarım bedelinin kira bedelinden mahsup edilmediği ayrıca ... makinesinin arıza nedeniyle tam süre çalışmadığı halde tam süre çalışmış gibi fatura düzenlendiği iddiasına dayalı menfi tespit " istemine ilişkindir.

Talep, cevap, Ankara 22. İcra Müdürlüğü'nün 2021/12176 Esas sayılı icra takip dosyası, faturalar, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 01/06/2022 tarihli heyet raporu ve 10/02/2023 tarihli heyet ek raporu ve bila tarihli mali müşavir bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; birbirleri ile uyumlu hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu değerlendirilen 01/06/2022 tarihli heyet raporu ve 10/02/2023 tarihli heyet ek raporu içeriklerine göre;

davaya konu iş makinesinde meydana gelen arızaların, davacı tarafından düşük kaliteli ve/veya kirli yakıt kullanımından ve uygun nitelik ve miktarda adblue sıvısı kullanılmamış olmasından kaynaklandığını, davaya konu iş makinesinde meydana gelen arıza ile dava dışı servis tarafından yapılan işlemlerin uyumlu olduğu,

piyasa şartlarına göre yapılan onarım işlerinin bedelinin KDV dahil 4.060,00 TL mertebesinde olduğunu, dosyamızda mevcut fatura, ödeme dekontları ve muhasebe kayıtlarından, davalı tarafından davacıya 14/07/2020 tarihinde 12.980,00 TL ve 20.060,00 TL olmak üzere toplamda 33.040,00 TL bedelli 2 adet fatura kesildiğini, davacı tarafından davalıya 07/08/2020 ve 14/08/2020 tarihlerinde toplamda 33.040,00 TL ödeme yapıldığını, davacının muhasebe kayıtlarında ilgili faturaların ve ödemelerin yer aldığını,

14/07/2020 tarihli GIB2020000000012 numarayı ve 14/07/2020 tarihli GIB 2020000000013 numaralı faturalara ( 2020 Temmuz ayına ) ilişkin olarak davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, taraflar arasında imzalanan 01/07/2020 tarihli iş makinesi kiralama sözleşmesinde iş makinesi operatörlerinin maaş ve SGK primlerini ödeme yükümlülüğünün kiraya veren davalı şirket üzerinde olduğuna dair herhangi bir hükmün yer almadığını, davacı tarafından Ağustos ayı kira bedelinden iş makinesi operatörlerinin maaş ve SGK prim ödemelerinin mahsup edilmesinin sözleşme hükümlerine uygun olmadığını,

dava konusu iş makinesinde meydana gelen arızanın davacının düşük kaliteli ve/veya kirli yakıt kullanımından kaynaklandığını, iş makinesinin bozulmasındaki kusur davacıya ait olduğundan buna ilişkin tadilat masraflarına davacının katlanması gerektiğini, makinenin çalışmadığı günlerde de kira bedeli ödemesi yapılması gerektiğini, dosyamızda mevcut belgelerden davalı tarafından davacıya 19/08/2020 tarihinde 12.980,00 TL ve 20.060,00 TL olmak üzere toplamda 33.040,00 TL bedelli 2 adet fatura kesildiğini, davacının muhasebe kayıtlarında ilgili faturaların ve bu faturalara ilişkin herhangi bir ödeme kaydının yer almadığını,

ilgili faturalara ilişkin ödeme yapıldığına dair herhangi bir belgeye rastlanılmadığını, faturaların içeriğine 8 gün içerisinde itiraz edilmediğini, 19/08/2020 tarihli GIB 2020000000017 numaralı ve 19/08/2020 tarihli GIB 2020000000018 numaralı faturalara ( 2020 Ağustos ayına) ilişkin olarak davacının davalıya 33.040,00 TL borçlu olduğunu, Ankara 22.İcra Müdürlüğü'nün 2021/12176 Esas sayılı icra dosyasındaki takip talebi değerlendirildiğinde;

asıl alacak kalemlerinin ( iş makinesi kira bedeli) kira sözleşmesine ve kanunda yer alan hükümlere uygun olarak düzenlenmediğini, davalının 36. .893,36 TL asıl alacak talebinde bulunduğunu, asıl alacak miktarının 33.040,00 TL olarak hesaplandığını, davacının asıl alacak yönünden 3.853,36 TL borçlu olmadığını, davalının 5.987,28 TL işlemiş faiz talebinde bulunduğunu,

davacının TBK madde 117 hükmüne uygun olarak temerrüde düşürüldüğüne dair dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmaması nedeni ile temerrüt faizi alacağının oluşmadığı değerlendirildiğinden bu konuda bir hesaplama yapılmadığı yönünde görüş ve hesaplamaları içeren rapor sunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda içeriği açıklanan bilirkişi raporları dikkate alındığında, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalı. Hakim ... · E-imzalı.