Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/490 K.2022/865

... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/490 Esas

KARAR NO : 2022/865

HAKİM :... ... KATİP : ... ...

DAVA

Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/07/2022

KARAR TARİHİ : 08/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili, ... 18. İcra Müdürlüğünün 2021/14195 Esas sayılı dosyasında davalı ... hakkında bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine başlandığını, borçlu tarafından 15/11/2021 tarihinde imzaya itiraz edildiğini, Davalı ... tarafından yapılan imzaya itiraz sonucu ... 12. İcra Hukuk Mahkemesi 2021/1281 Esas, 2022/681 Karar sayılı dosyasında: ''... Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takip dosyasında takip dayanağı 3 adet senetteki davacı borçluya atfedilen ve borçlu tarafından inkâr edilen imzanın Mahkememizc... bayisi olarak çalıştığını, daha sonr...ile davacı arasındaki bayilik sözleşmesinin davalının davacının marka imajına ve itibarına zarar vermesi, başka markalara ait ürünleri de ... firmasına ait bayide satması,

... firmasına ilişkin karalama kampanyaları başlatıp marka hakkında kamuoyunu yanlış bilgilendirme gibi sebepler yüzünden davacı tarafından haklı sebeplerle feshedildiğini, Söz konusu senedin gelinlik alacağına istinaden...tarafından firmanın muhasebecisine gönderildiğini ve bu senet ödenmediği için takip yapıldığını, ... nın tüm resmi işlemleri annesi ... üzerinden yaptığını, bu kişinin davacıya gönderdiği senetler üzerindeki imzaların sahteliğinden dolayı davacının alacağına kavuşamadığını belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla,

1000 TL alacağın dava tarihinden itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

YARGILAMA GEREKÇE

Dava, davacı ile davalının eşi ve annesi arasında yapılan bayilik sözleşmesine ve gelinlik satım ilişkisine istinaden davacının talep edebileceği bir alacak olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Celp edilen kayıtlar ile tarafların sunduğu bilgi ve belgelerin yapılan incelemesinde, tarafların ticaret sicil kaydının bulunmadığı, davacının esnaf siciline kaydının bulunduğu tespit edilmiştir. Ticaret sicil ve vergi dairesinden gelen bilgilere göre tarafların tacir olmadığı, davacının esnaf olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK m. 5/1. fıkra hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir.

Ticaret mahkemeleri ayrı bir yargı kolu oluşturmayıp, asliye hukuk mahkemelerine göre ihtisas mahkemeleridir. Bu nedenle kanun koyucu yapılan düzenleme ile ticari işlerle ilgili bütün davaları değil sadece uzmanlık gerektiren ve kanunda açıkça gösterilen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ticaret mahkemesinin görevli olacağını kabul etmiştir.

Ticari davalar; mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletme ile ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Doktrindeki yerleşik uygulama bu yöndedir.

A- Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır.

Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

B- Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK 4/1. maddesinde yapılan düzenlemeye göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. 6102 sayılı m. TTK 19/2 fıkrası uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

C- Taraflardan sadece birinin ticari işletmesi ile ilgili olması durumunda ticari dava kabul edilen davalar kanunda açıkça düzenlenmiştir. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Her ne kadar davacı, taraflar arasında tanzim edilen bono sebebiyle alacak isteminde bulunmuşsa da taraflar arasındaki temel ilişki bir satım sözleşmesine dayanmaktadır ve görev hususu irdelenirken taraflar arasındaki temel ilişkinin dikkate alınması gereklidir. Bu doğrultuda.

Somut olayda uyuşmazlık, taraflar arasında yapılan gelinlik satım sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve asliye ticaret mahkemesi'nin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması ve her iki tarafın da tacir olması zorunludur.

Yapılan araştırmada tarafların tacir olmadığı anlaşılmış, taraflar tacir olmadığından görevli mahkemenin de ticaret mahkemesi olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir (HMK m.1). Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden sayıldığından yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından re’sen nazara alınması gerekir (HMK 20,114,115).

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, tarafların iddia ve savunmaları, ve diğer belgelerin incelenmesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında yapılan satım sözleşmesinden kaynaklandığı, tarafların 6102 sayılı TTK 12 maddesi kapsamında kalan tacir olmadığı ve satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da mutlak ticari dava sayılmadığından ve davacının iddialarını doğrudan doğruya bonoya dayandırmadığı da görüldüğünden, açılan bu davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılmış ve davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle (HMK 114/1-c, 115/2) usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. .

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.