Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/498 K.2023/764

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/498 Esas - 2023/764

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/498 Esas

KARAR NO : 2023/764

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/07/2022

KARAR TARİHİ : 31/10/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı ile davalı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık arasında 26.04.2021 tarihinde "Gebze - Köseköy Demiryolu 3. ve 4. Hat Peron İnşaatı Altyapı, Üstyapı Ve Elektrifikasyon İkmal Yapım İşi' sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmenin 3. maddesine göre işin konusunun "Çelik Ağlarla Kaya ve Taş Düşmesine Karşı Şev Koruması" yapılması olduğunu, asıl iş sahibi idarenin Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları olup davalı tarafların asıl işin belirtilen kısmının yapılması için müvekkili şirketle taşeronluk sözleşmesi imzaladıklarını, davacı şirketin, karşı taraftan,

sözleşmenin üçüncü ekinin "ÖDEME PLANI başlıklı kısmının birinci maddesinde de belirtildiği üzere, 750.000,00 TL avans ödemesi aldığını, yine aynı düzenlemede belirtildiği üzere, bu avansın teminat mektubu karşılığında verildiğini, müvekkili şirketin de aldığı nakit avans karşılığında ... Bankası Bilkent Şubesi tarafından verilen 28.04.2021 tarihli, 1931796 sayılı ve 224.000,00 TL bedelli teminat mektubu ile T.

Vakıflar Bankası T.A.O Bilkent Şubesi tarafından verilen 03.05.2021 tarihli, 100448165 sayılı ve 526.000,00 TL bedelli teminat mektubunu karşı tarafa teslim ettiğini, her iki teminat mektubunun da karşı tarafça nakde çevrildiğini ve müvekkili şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu kalmadığını, Müvekkilinin söz konusu sözleşme uyarınca üstlendiği edimi yani sözleşme kapsamındaki işleri, mevzuata, sözleşmeye, ilgili teknik şartnamelere, fen ve sanat kurallarına, kalite yönetimi standartlarına, teknik ve idari normlara ve benzerlerine uygun olarak ifa edip karşı tarafa teslim etmiş bulunduğunu,

karşı tarafın oluşturduğu adi ortaklıkça müvekkiline teslim edilen 7.860,53 m2 büyüklüğündeki alandaki işe ilişkin tüm işlerin 16.08.2021 tarihinde, yani sözleşmede işin süresi olarak belirlenen altı aylık süre içerisinde tamamlandığını ve eksiksiz biçimde teslim edildiğini, Bunun üzerine,

davalı tarafça "1 nolu ve Ocak 2022 dönemine ait "Alt Yüklenici Hakediş Raporu" düzenlendiğini, bu rapora göre, müvekkiline ödenmesi gereken tutarın KDV dahil 399.310,77 TL olarak belirlendiğini, bu tutardan 20.303,94 TL teminat kesintisi ve 24.364.73 TL tevkifat kesintisi yapıldığını, ödenecek tutarın 354.642,10 TL olarak belirlendiğini, şirketin hakedişinden yapılan 20.303,94 TL teminat kesintisinin sözleşme gereği işin bitimiyle müvekkili şirkete iade edilecek olduğu için müvekkili şirket tarafından.

354.642,10 TL olarak belirlenen hakediş bedeline bu tutar da eklenerek 374.946.04 TL bedelli, 07.03.2022 tarihli ve GIB2022000000006 nolu e-Arşiv fatura düzenlendiğini, karşı tarafça faturaya karşı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 21/2. maddesinde öngörülen süre içerisinde veya sonrasında herhangi bir itirazının olmadığını, verilen teminat mektuplarının da kötü niyetli olarak nakde çevrildiğini, davacının sözleşme kapsamında üzerine yüklenen edimi ifa ettiğini, hakediş raporunun inşaat mühendisi Kerim ÜZEN tarafından düzenlenip imzalandığını,

proje müdürü Mahmut GÜRGÜZEL ve proje koordinatörü tarafından uygunluk verilip imzalandığını ve merkez ofis tarafından onaylanıp imzalandığını, Sözleşmenin 8.4. maddesinde.

"İdare'nin ve/veya Müşavir'in, Sözleşme kapsamındaki işleri kismen veya tamamen kabul etmemesi halinde, Alt Yüklenici'nin ilgili hakedişi onaylanmayacaktır" denilmekte olup, hakediş raporunun karşı tarafça düzenlenip onaylanmasından işin idare tarafından da onaylandığı ve idareden hak edilen bedeli aldıklarının anlaşıldığını, buna rağmen, taşeron olarak söz konusu işi yaptıran davalı tarafın müvekkili şirketin hak ettiği tutarı ödememesinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, ortada herhangi bir ayıplı veya eksik ifa da olmamasına rağmen davalı tarafça ödeme yapmaktan kaçınıldığını,

hakediş raporuna karşı tarafça konulmuş bir ihtirazi kayıt da olmadığını belirterek davanın kabulü ile 374.946,04 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, davalılar tarafından Sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, ancak davacının uyarılmasına karşın Sözleşme kapsamındaki edimlerine aykırı davrandığını, yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işleri sözleşmede belirtilen şekilde ve zamanda tamamlamadığını, davacının Sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve işlerini tamamlamaması sebebiyle 11.04.2022 tarihinde ...

53. Noterliğinin 9749 yevmiye numaralı ihtarnamesini göndererek, Sözleşmenin 16.3 maddesi gereği, söz konusu sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğini, eksik ve/veya hatalı işlerin kendisi nam ve hesabına tamamlatılacağının belirtildiğini, 2.) Bu kapsamda, ...Yapının sözleşmede yer alan yükümlülüklerine aykırı davranması ve yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması nedeni ile Sözleşmenin 16.3 maddesi gereği teminat mektuplarının Ortaklık tarafından nakde çevrildiğini, Ortaklık ve ...Yapı arasında düzenlenen Alt Yüklenicilik Sözleşmesinin 3. Maddesi uyarınca,

davacının Ana Sözleşme ile üstlenilen işlerin tamamını yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, buna rağmen, Sözleşme kapsamında, 32.794,37 m2 alan yönünden tamamlanması gereken işin sadece 8.400 m2 sinin tamamlanmış olduğunu, Ortaklığın ...Yapı tarafından yerine getirilmesi gereken edimleri üçüncü kişilere yaptırmış ya da tamamlatmış ve bu sebeple zarara uğramış olduğunu, Sözleşme hükümleri çerçevesinde 6 ayda bitirilmesi gereken edimin halen bitirilmediğini, yaşanan kur farkından ötürü de davalı iş ortaklığının ciddi şekilde zarara uğradığını, davacının Sözleşmenin 17.1 maddesi gereği belirlenmiş olan cezai şartı da ortaklığa ödemediğini,

davacının yapması gereken işi tamamlamadığını, sözleşme kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu kapsamda taraflar arasında imzalanan Sözleşme gereği hakediş bedeline hak kazanmadığını, Sözleşmenin 8.5 maddesi uyarınca, hakedişin işveren tarafından onaylanması,

hakedişe ilişkin faturaları kabul etmiş olmasının, ilgili işlerin kabul edildiği anlamına gelmeyeceğini ve Alt Yüklenicinin ilgili hakedişe ilişkin işlerdeki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, Davacının yükümlülüklerine aykırı davranması neticesinde ortaya çıkan zararları telafi edebilmek için, Sözleşme kurulurken verdiği 750.000,00 TL avans karşılığında almış olduğu teminat mektuplarını nakde çevirdiğin, taraflar arasındaki sözleşmenin haklı edenle feshedildiğini savunarak davanın davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında yapılan, davacının taşeron, davalı adi ortaklığın yüklenici olduğu eser sözleşmesine istinaden davacının edimlerini yerine getirmesine rağmen bedelin ödenmediği iddiasıyla faturaya bağlanan alacağın davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Taraflarca dayanılan ve celbi gereken deliller getirtildikten sonra, dosya bir eser sözleşmesi konusunda uzman bilirkişi, inşaat mühendisi ve malimüşavir bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve dava konusu faturalara, sözleşme, protokol ve kabul tutanakları ve hak edişlere istinaden davacının davalıdan talep edebileceği alacak olup olmadığı, varsa miktarı konusunda rapor tanzimi istenmiştir.

Dosyamıza sunulan ve Mahkememiz’ce de denetime elverişli görülmekle benimsenen 01/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacının teminat mektubu karşılığında nakit 750.000 TL avans aldığı; nakit avans karşılığında 224.000,00 TL ve 526.000,00 TL bedelli teminat mektubunu davalı işverene teslim edildiği, Davalı işveren tarafından 1 nolu ve Ocak 2022 dönemine ait Alt Yüklenici Hakediş Raporu düzenlendiği; buna göre davalı işverenin ödemesi gereken tutarı, KDV dâhil 399.310,77 TL olarak belirlenmekle birlikte.

20.303,94 TL teminat kesintisi ve 24.364.73 TL tevkifat kesintisi yapılmış; ödenecek tutar net 354.642,10 TL olarak belirlendiği, Asıl işveren TCDD Genel Müdürlüğünün ana sözleşme kapsamındaki işe ait 09.05.2022 tarihli 8 nolu hakedişte yer alan imzalı metrajda; dava konusu palye şevlendirme ve koruma işinin 8.575,130 m2 olarak belirtildiği.

Ocak 2022 dönemine ait 1 nolu hakedişte yapılan imalatın 7.860,53 m2 olduğu dikkate alındığında, asıl işverenin Ana Sözleşmeyle yüklenmiş olduğu imalat miktarının tamamının davacı yüklenici tarafından yapılmadığı, bu imalatın eksik mi kaldığı yoksa başka bir alt yüklenici tarafından mı yerine getirildiği; yoksa davacının edimini tam olarak yerine getirmediği hususlarının dosyadaki belgelerden anlaşılamadığı, Davacı tarafından yapılan imalat 7.860,53 m2 olup, proje işleri ve 02.03.2022 tarihli tutanakta belirtilen 13.977,60 TL ilave edilerek, toplam hakediş tutarının 338.398,96 TL olarak belirlenebileceği, Davacının defter kayıtlarında.

04.05.2021 tarihinde 750.000,00 TL tahsil edilen avans borcundan, düzenlemiş olduğu 07.03.2022 tarih, GIB2022000000006 nolu 374.946,04 TL e-Arşiv Fatura alacağı düşülmek suretiyle 31.12.2022 tarihinde kalan borç bakiyesinin 375.053,96 TL olarak hesaplanabileceği, Davalının defter kayıtlarında.

04.05.2021 tarihinde 750.000,00 TL ödenen avans alacağından, dosya kapsamında dekontları mevcut olan 08.04.2022 tarihli 526.000,00 TL ve 11.04.2022 tarihli 224.000,00 TL tahsilat kayıtları düşülmek suretiyle 31.12.2022 tarihinde defter kayıtlarında davacıya herhangi bir borç/alacak bakiyesinin mevcut olmadığı, Tarafların ticari defter kayıtlarının birbirini teyit etmediği; bunun ise, davacının teminat mektubu karşılığı olarak yaptığı (08.04.2022 tarihli 526.000,00 TL ve 11.04.2022 tarihli 224.000,00 TL) ödememin davalı kayıtlarında yer alması,

davacı kayıtlarında yer almama davacının düzenlemiş olduğu 07.03.2022 tarih, GIB2022000000006 nolu 374.946,04 TL e-Arşiv Faturanın ise davacı kayıtlarında yer alması buna karşılık davalı kayıtlarında yer almaması sonucu meydana geldiği mütalaa edilmiştir.

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; dosyamıza sunulan ve Mahkememiz’ce de denetime elverişli görülen bilirkişi raporundaki tespitler benimsenerek hükme esas alınmak gerektiği, buna göre davacı taşeronun dava ve sözleşme konusu işi eksiksiz şekilde yaptığını ve teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği, bu bağlamda Ocak 2022 tarihine ait hak edişin ve Yapılan İşler Listesinin imzalı olduğu tespit edilmişse de, Sözleşmenin 9.1. maddesi gereği, davacı Alt Yüklenicinin yazılı bildirimde bulunmaması veya İşverenin söz konusu bildirimi onaylamaması halinde,

Sözleşme kapsamındaki işlerin tamamlanmış sayılamayacağı, Davacı tarafından davalı yana yazılan 17.03.2022 tarihli yazıda. "26.04.2021 tarihli sözleşmemizdeki işlerimizi yerine getirmiş hakkedişimizi yapmış bulunmaktayız. Firmamızın teminat mektubu karşılığında tarafınızdan aldığı nakit avansın hakkediş kısmı düşülerek geri kalanı nakit olarak iade edecektir.

Teminat mektuplarımızın iadesi için gerekli işlemlerin başlatılmasını" şeklinde bildirimde bulunulmuşsa da davalıların söz konusu bildirimi onayladığına dair herhangi bir belgenin bulunmadığı, asıl işverenden gelen müzekkere cevabı içeriği nazara alındığında Ana Sözleşme kapsamındaki işe ait 09.05.2022 tarihli 8 nolu hakedişte KM:444000-5214-000 palye şevlendirme ve koruma imalatı olarak belirtilen tutarın 8.575,130 m2 olduğu,

taraflar arasındaki Ocak 2022 dönemine ait hakedişte yapılan imalatın 7.860,53 m2 olduğu dikkate alındığında, sözleşmenin 3. maddesi gereği İşverenin Ana Sözleşmeyle yüklenmiş olduğu imalat miktarının tamamının davacı tarafından yapıldığının ispatlanamadığı, davaya konu faturanın davalı kayıtlarında bulunmadığı ve faturanın gönderildiğinin ispatlanamadığı hususları birlikte değerlendirilmiş ve ispat olunamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan 6403,15 TL harçtan düşümü ile fazla alınan 6133,30 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

4- Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince belirlenen 58.241,91 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

5-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/10/2023