Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/369 K.2024/798

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/369 Esas - 2024/798

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/369 Esas

KARAR NO : 2024/798

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 24/05/2023

KARAR TARİHİ : 19/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, Kurumlarının 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir Kamu İktisadi Teşebbüsü olup Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde, bina ve eklentilerinin güvenlik işi ihale yöntemiyle temin edildiğini, güvenlik işi ihalesini üstlenen her bir yüklenici, ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendileri belirlemekte ve söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluklar bu firmalara ait olduğunu, dava dışı işçi .... .... ....

E. sayılı dosyası ile açılan dava neticesi .... .... ....

E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi neticesi toplam 66.153,26 TL ve bakiye borç muhtırası sonucu 151,68 TL ödeme yapıldığını, ayrıca davacıya 21.06.2017 tarihinde 6.207,10 TL kıdem ödendiği ve dosyalar gereği 1.870,29 TL karar harcı ve 1.913,85 TL onama harcı olmak üzere Kurum tarafından toplam 74.425,89 TL ödeme yapılmış olduğunu, Ödeme sonucu davalı şirketlerden tahsili için arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak taraflarla anlaşma sağlanamadığını, temizlik görevlisi işten ayrıldığı tarihe kadar müvekkili Kurum bünyesinde ihale ile temizlik hizmetlerinde bulunan farklı şirketlerde görev aldığını,

söz konusu bu şirketler ile müvekkili İdare arasında imzalanan sözleşmeler gereği her türlü işçilik alacaklarından firmalar sorumlu olduğunu, imzalanan sözleşmelerin ilgili maddeleri gereği taraflarınca temizlik görevlilerine ödenen bedelin firmalarca taraflarına ödenmesi gerektiğini, bu nedenle müvekkili İdare aleyhine açılan dava sonucu firmalardan rücuen tahsilini talep etmek gerektiğini, Müvekkili Kurum ile şirketler arasında imzalanan bu sözleşmelere göre,

müvekkili Kurumun bina ve eklentilerinin temizlik hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olacak ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten şirketlerin sorumlu olacağını, tüm işçilik alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı hususunun sözleşmenin eki sayılan teknik ve genel şartnamelerde de belirtildiğini, ayrıca firmalara sözleşme gereğince ödenen, sözleşme bedeli içerisinde tüm işçilik alacaklarının da yer aldığının yine sözleşmelerde belirtilmiş olduğunu, Sözleşmeler incelendiğinde,

sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından iş kanunu veya benzer mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülüklerin yerine getirmekten firmanın sorumlu olduğunu, ayrıca adı geçen firmalar ile müvekkili İdare arasında imzalanan sözleşmelere göre faiz oranları belirlenmiş olduğunu, bu nedenle adı geçen firmalar taraflarınca işçiye ödenen bedelden sorumlu olduğu, sözleşme ile öngörülen faiz oranı üzerinden taraflarınca ödeme yapılması gerekmekte olduğu,

bu nedenle ...'a ödenen 74.425,89 TL'nin davalı firmalarla imzalanan sözleşmeler gereği ödeme tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faizleri ile sözleşme faizi belirlenmeyen hallerde ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden sorumlulukları oranında tahsilinin gerektiğini belirterek davanın kabulü ile, ödenen 74.425,89 TL'nin, davalı şirketlerden, imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizleri ile birlikte (her bir sözleşmede ayrı ayrı belirtilen oranlarda), sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ticari avans faizi ile sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

DELİLLER

1-) Dava konusu işçilik alacağı ödemesine ait belgeler ile dava dışı işçinin SGK hizmet döküm cetveli. 2-) Taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi ve ekleri ile genel ve teknik şartname. 3-) Hesap bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesine istinaden doğan dava dışı işçiye yapılan ödemenin yüklenici şirketlerden rücuen tahsili istemidir. Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra dava dışı sigortalı işçiye ait sigorta hizmet kayıtları celp edildikten sonra dosyamızda nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden bilirkişi raporu aldırılmış bilirkişi raporunda özetle; davacı Kurum ile davalı firma ortaklığı arasında imzalanmış sözleşmelerde işçilik alacaklarından alt işverenlerin sorumlu olacağına ilişkin hüküm bulunması nedeniyle emsal yargı kararları ve TBK hükümlerine göre davalı firmalardan rücu edilebileceği, miktarın 74.425,89 TL olacağı mütalaa olunmuştur.

Davacı kurum ile davalılar arasında düzenlenen 01/01/2012 ila 31/12/2013 tarihleri arasında yapılan sözleşmenin sorumlulukları” başlıklı 22. Maddesinde “yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup;

yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmü düzenlenmekte olup, anılan maddenin atıf yaptığı Toprak Mahsülleri Ofisi Genel Müdürlüğü 01.01.2012-31.12.2013 Dönemi Özel Güvenlik Hizmeti Satın Alımı İhalesine İşine Ait Teknik Şartnamenin “Yüklenici Özel Güvenlik Şirketinin Sağlayacağı Özel Güvenlik Hizmetine İlişkin Sorumluluk Esasları” başlıklı 15/S.

Maddesinde “yüklenici İş sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca yüklenici istihdam edilen hizmet personelinin işvereni olarak kabul edilecek ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm personelin özlük, yıllık ücretli izine ilişkin hakları ile ilgili Kanun ve bunlara ilişkin tüzük yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülükler yüklenici tarafından yerine getirilecektir.

Sözleşme Bedeline Dâhil Olan Giderler 7. başlıklı maddede; "-Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dâhil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin aktinden ve taahhüt olunan işin yürütülmesinden doğacak vergi, resim, harç, ulaşım masrafları ve her türlü sigorta giderleri, işçilik, SGK primleri, işsizlik sigortası primi, vergiler, harç, işçinin diğer sosyal hakları ile verilecek olan işçinin yol ücreti tüm işçilere aylık 22 ün üzerinden kişi başı günlük nakti brüt 6,00 TL olarak (22 ay) tüm işçilere yemek ücreti brüt tutarı nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

Giyim bedeli sözleşme bedeline dahildir.” hükümleri bulunmaktadır.

Bu doğrultuda, sözleşme süresince yüklenici şirket bünyesinde çalıştırdığı işçilerin işe alınması, işten çıkarılması neticesinde doğabilecek tüm yükümlülüklerin yüklenici şirketlere ait olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Kıdem tazminatı alacağı yerleşik Yargıtay kararları uyarınca .... .... .... Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Bahse konu hizmet alım sözleşmesinin ve eklerinin imza tarihi ile sözleşmede açıkça davalı yüklenici Şirketlerin işçilik alacaklarından hukuki sorumluluğu öngörülmesine göre, davacı kurum, davalı yüklenici Şirketlerden çalıştırdığı işçinin işçilik hakları bağlamında işçiye ödenmesi gereken kıdem tazminatı ile ilgili davalı yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Bu bağlamda, toplanan delillere göre açıklanan gerekçelerle; Mahkememiz'ce benimsenen bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar, davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan tüm ödemeler, taraflar arasında yapılan sözleşme ve şartname hükümleri birlikte değerlendirilmiş, son işveren olan ... kurumsal şirketinin yıllık izin ücreti alacağından ve feshi ihbar alacağından sorumlu olduğu da gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş hesaplanan 74.425,89 TL alacağın davalılardan her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.